efçeJeepeerÛes jepÙe ns meieUŸeebÛes jepÙe nesles. lÙeeves mejbpeeceoejebvee cees[tve keâe{}s, heCe meJe&Ûe peeleer-Oecee&ÛÙee }eskeâebÛes ‘jepee’ cnCetve efnle heeefn}s. ceneje°^eves Deelee efJekeâeme meeOeeÙe}e nJee. ceje"erÛee yengceeve Jee{JeeÙe}e nJee. heCe [yekeäÙeebletve yeensj he[tve veJeer efoçee, veJeer Peshe çeesOeeJeer }eies}. ‘ceneje°^e}e heg{s IesTve peeF&} lees ceje"er’ Demes SDej ÛeerHeâ ceeçe&} Deefve} efšheCeerme Ùeebveer meebefiele}s les KejsÛe Deens.

ÙeeJe<eea ceneje°^e}e DeÛeevekeâ yejs efoJeme Dee}s. 1 ces ne ceneje°^ efove. lees DeeleeheÙeËle ceje"er }eskeâÛe meepeje keâjerle. Keeme keâ¤ve efçeJemesvee efçeJepeÙebleer Je ceneje°^ efove oCekeäÙeele meepeje keâjerle Demeles. heCe ÙeeJesUer cegbyeF&leer} Gòej efnbogmLeeveer, efyenejer Jeiewjs }eskeâebveer ØeLeceÛe ceneje°^ efove meepeje kesâ}e. peenerjjerlÙee meepeje kesâ}e ns efJeçes<e. cegbyeF&ÛÙee Skeâe jmlÙeeJej Deej. Deej. efmebn Ùeebveer Skeâ ye@vej }eJe}e. lÙeele ceneje°^ efoveeefveefceòe çegYesÛÚe efouÙee Je mebÙegkeäle ceneje°^eleer} 105 ngleelcÙeebvee ßeæebpe}er Jeeefn}er. efmebn Ùeebveer pÙee ngleelcÙeebvee ßeæebpe}er Jeeefn}er lÙee meJe& ngleelcÙeebveer yeef}oeve kesâ}s les cegbyeF& ceneje°^e}e efceUeJeer Je cegbyeF&le ceje"er ceeCemee}e mevceeveeves peielee ÙeeJes Ùeemee"er. efmebn Ùeebveer meebieeÙe}e nJes keâer, ngleelcÙeebÛÙee mJehveele}e ceneje°^ Je cegbyeF&le}e ceje"er ceeCetme Deepe DemJemLe Deens lees kegâCeecegUs? efmebn ns Ùee Je<eea ceneje°^ efove meepeje keâjerle Deensle. Flej efnboer Yeeef<ekeâebveerner les kesâ}s. heCe lÙeecegUs Heâkeäle ØeefmeæerÛes jepekeâerÙe meesnUs nesleer}. cegbyeF&meejKÙee çenjeleer} ceje"er ceeCemeebÛes Øeçve megšCeej veenerle..........

‘heg{ejer’keâej he©eßeer [e@. ie. iees. peeOeJe DeeefCe ‘heg{ejer’ ÙeebÛÙee peerJevekeâeÙee&Ûee, JeešÛee}erÛee DeeefCe Ûe{lÙee-Jee{lÙee efJekeâemeheJee&Ûee cevees%e Dee}sKe Skeâe DeLeea ceje"er Je=òehe$eme=°erÛee omleSsJepe "jeJee Demee cenòJehetCe& Deens. efJeOeeÙekeâ, mebÙeceçeer} DeeefCe mecelees} he$ekeâeefjlesÛee lÙeebveer efvecee&Ce kesâ}s}e Deeoçe& heg{er} Deveskeâ efhe{ŸeebJej KeefÛeleÛe Øesjkeâ, mHetâjkeâ DeeefCe ceeie&oçe&keâ "js} DemeeÛe Deens.

keâesunehetj efpeunŸeeleer} [eWiejeU Yeeie Deme}suÙee ieieveyeeJe[e Ùee ieeJeer Skeâe keâ°keâjer ceje"e kegâšgbyeele ieCehelejeJe peeOeJeebÛee pevce Pee}e. 4 ces 1908 jespeer pevce}suÙee ie. ieeW.Ûee 79 Je<eeËÛee peerJeveØeJeeme DelÙeble Ke[lej Demee Deens. Øeefleketâ} heefjefmLeleerçeer škeäkeâj osle mJele:ÛÙee efnceleerJej çetvÙeeletve efJeçJe efvecee&Ce keâjCÙeeÛeer efkeâceÙee lÙeebveer keâ¤ve oeKeefJe}er Deens.............

Sme.šer. [shees ne ØelÙeskeâ keâce&ÛeeNÙee}e Deehe}b Iej JeešeJeb cnCetve ØelÙeskeâ keâce&ÛeeNÙeeÛee les ve Ûegkeâlee Iejiegleer mJe¤heeÛee Jee{efoJeme meepeje keâjleele. lÙeeÛee hegjeJee cnCetve keâener Jee{efoJemeebÛes Heâesšesner lÙeebveer meeoj kesâ}s DeeefCe [sheesle DemeCeejer Skegâ}leer Skeâ Œeer meHeâeF& keâeceieej efn}e Demegjef#elelee Jeešt veÙes cnCetve oj efoJeeUer}e lesLeer} keâce&ÛeeNÙeebkeâ[tve efleÛeer YeeTyeerpe meepejer kesâ}er peeles.............

Decesefjkesâleer} [e@. De@ve efJeiceesj ÙeebÛeer Jnerš «eeme Lesjheer ner Skeâ meeOeer, meesheer, mejU DeeefCe DelÙeble keâceer KeÛee&Ûeer efÛeefkeâlmee Deens. ner efÛeefkeâlmee meJe&meeceevÙe }eskeâebvee hejJe[Ceejer Deens. pÙee jesieebJej DeeOegefvekeâ GheÛeejheæleerle F}epe veenerle Deçee DemebKÙe jesieefJekeâejebvee otj keâjCÙeeÛeer Jnerš «eeme Lesjheer ner peCet mebpeerJeveer Deens. ner efÛeefkeâlmee Deelee peieYej efoJemeWefoJeme }eskeâefØeÙe nesle Ûee}}er Deens. pÙeebÛÙeekeâ[s pescelesce peieCÙeehegjles hewmes Deensle DeLeJee lesner veenerle lÙeebÛÙeemee"er [e@. De@ve efJeiceesj ÙeebÛeer ‘Jnerš «eeme Lesjheer’ ner mebpeerJeveer Deens. [e@. megjsçe veiemexkeâj ÙeebÛÙee Deeieeceer ‘Jnerš «eeme Lesjheer’ Ùee «ebLeeleer} Skeâ ØekeâjCe.....

‘[eWiejÛeer keâeUer cewvee’ Deçeer meeo Iee}erle SefØe}-ces ceefnvÙeeble cegbyeF&le oeKe} nesCeejer keâeUerYeesj ‘keâjJebos’ SkeâeSkeâer ieeÙeye Pee}er Deensle. Deebyeš-iees[ DemeCeeNÙee Ùee keâjJeboeÛeer }neveeheemetve Je=æebheÙeËle meJeeËveeÛe iees[er nesleer. ‘keâeWye[e keâer keâeWye[er’ Demee KesU keâjerle ceg}s ner keâjJebos Heâmle keâjerle nesleer. efnjJÙeeieej heeveeÛÙee heg[erle kesâJeU 10 hewçeele ner keâjJebos efceUle nesleer; hejbleg iesuÙee oesve-Ûeej Je<eeËheemetve ner keâjJebos DeÛeevekeâheCes ieeÙeye Pee}erle. ÙeehetJeea ner keâjJebos JemeF&, efJejej, heveJes}, Jee[e, peJnej, ceesKee[e Ùee heefjmejeleer} Sme.šer. mLeevekeâebJej efomele nesleer. Ùee keâjJeboebJej cee$e DeeefoJeemeer ceefn}ebÛeerÛe ngketâcele nesleer. ÙeeÛe ceefn}e Ùee HeâUeÛeer efJe›eâer keâjleevee efomeeÙeÛÙee.......

meOÙee Decesefjkesâle JemebleeÛÙee DeeieceveecegUs JemegbOejsÛeer ‘yenejes Hetâ} yejmeeDees cesje cesnyetye DeeÙee nw’ Deçeer DeeveboheJe&Ceer Ûee}t Deens. efle}e keâeÙe ke⤠DeeefCe keâeÙe vekeâes Demes Pee}s}s Deens. keâejCe Ûeej ceefnvÙeebÛÙee efJebšjveblej eEmØeie Dee}s}e Deens. meJe&$e Pee[ebJej, Peg[heebJej heeb{jer, ieg}eyeer, efheJeUer Hegâ}s }ie[}s}er Deensle. lÙeebÛee Kee}er me[e he[lees Deens. Deemecebleele efkeâ}efye}Ceejer heeKejs hejle DeJeleerCe& Pee}s}er Deensle. oef#eCes}e ies}s}s he#ÙeebÛes LeJesÛÙee LeJes Deelee Deehle, F°efce$e IesTve Skeâ keâleejceOÙes lÙeebÛÙee lÙeebÛÙee FefÛÚle mLeUer hejle peeÙe}e }eie}s Deensle. IeeWIeeJeCeeNÙee JeeNÙeebÛeer ne[ebheÙeËle yeesÛeCeejer leer›elee keâceer nesTve Deelee Heâkeäle megKeo }ef[JeeU efçejefçejer Gj}er Deens. DeeheCe iees"tve peeCeej Ùee Yeerleaerves Dee›eâme}s}s le}eJe Deelee Deieoer ceve ceeskeâUs keâ¤ve leU oeKeJele megmleeJele Deensle. Gyes}e keâeleUeDee[ o[tve yeme}s}s ceemes Deelee le}eJeele G[Ÿee ceejeÙe}e }aeie}s Deensle...........

he=LJeerÛÙee ieYee&leuÙee les}eÛee mee"e heg{er} pescelesce 50 les 60 Je<eeËheÙeËle DeeheuÙee iejpee hegjJeer} Demee çeeŒe%eebÛee Deboepe Deens. lÙeeveblejÛÙee ceeveJeer peerJeveeÛes YeefJeleJÙe keâeÙe Ùee efyekeâš ØeçveeÛes Gòej Skeâ lej DeCegTpee& Øekeâuhe GYee¤ve meOÙeeÛeer DeCegTpexÛeer Glheeove#ecelee Jee{efJeCes Je ogmejer cnCepes Deheejbheefjkeâ Tpee&œeesleebÛes Glheeove Jee{efJeCÙeemee"er ØeÙelve keâjCes. efnbogmLeeveves heCe Deehe}er TpexÛeer iejpe YeeieefJeCÙeemee"er Skeâ veJeerve Âef°keâesve meceesj "sJetve TpexÛeer veJeerve ef#eeflepes Oegb[eUCÙeeÛeer hejekeâe‰e keâjCÙeeÛeer iejpe Deens. lÙeemee"er veJeveJeerve ØeÙeesie Je mebçeesOeve keâjCes iejpesÛes Deens. DeCegFbOeveeÛes Glheeove keâjCÙeekeâefjlee }eieCeejs Øekeâuhe GYeejCÙeeyejesyej DeCegefkeâjCeeslmeefie&keâ heÙee&JejCeeÛeer megj#ee Je DeCegkeâÛeNÙeeÛeer veerš efJeunsJeeš }eJeCÙeemee"er veJeerve leb$e%eeve Ùeemee"er JeehejeJes }eies}............

mejesefpeveer yeeyej cnš}b keâer }eskeâmeeefnlÙeeÛÙee meb«eenkeâ DeeefCe lesJe{ŸeeÛe "mekeäÙeele lÙeeÛeb meeojerkeâjCe keâjCeeNÙee Deçeer lÙeebÛeer DeesUKe nesleer. DeeOeer lÙee jsef[DeescegUs ceneje°^eÛÙee keâeveekeâesheNÙeele ceenerle PeeuÙee DeeefCe ØeoerIe& keâeU iesuÙeeveblej otjoçe&veÛeb Deeieceve PeeuÙeeveblej ‘jevepeeF&’ keâeÙe&›eâceecegUs lÙeebÛeer }eskeâefØeÙelee DeeefCe "mekeâe lemetYejner keâceer Pee}s}e veJnlee ns }#eele Dee}b. cee$e çesJešÛÙee keâeUele he#eeIeeleeves lÙeebÛes ne}ne} Pee}s. DeKesjerme 20 SefØe} 2008 jespeer ce=lÙetvesÛe lÙeeÛÙeeletve megškeâe Pee}er..............

ceje"er ceeCemee}e ef›eâkesâšÛeer DeeJe[ veJns Jes[ Deens. ef›eâkesâš KesU Fb«epeebveer efnbogmLeeveele DeeCe}e. efyeÇefšçeebÛeer efnbogmLeeveele}er jepeveweflekeâ jepeOeeveer ØeLece keâes}keâelee efve veblej efou}er Deme}er lejer DeeefLe&keâ jepeOeeveer meowJe cegbyeF& nerÛe nesleer. lÙeeÛe Ûee}erJej efnbogmLeeveer ef›eâkesâš ®pe}b, Jee{}b efve HeâesHeâeJe}b les cegbyeF&leÛe...........

efŒeJeeoer }sefKekeâe ieewjer osçeheeb[s ÙeebÛÙee }sKeve ØehebÛeeÛee DeeefCe lÙeebÛÙee JÙeefkeäleceòJeeÛee JesOe ‘keâLee ieewjerÛeer’ Ùee hegmlekeâele IesCÙeele Dee}e Deens. lÙeebÛes efvekeâšJeleeaÙe, Deehles°, pÙes‰ meceer#ekeâ Ùee meJeeËveer DeelceerÙelesves, DeYÙeemetheCes lÙeebÛÙee ef}KeeCeeÛes Deveskeâ heoj G}ie[}s Deensle. ceeÛe& 2002 ceOÙes ieewjer osçeheeb[s ÙeebÛes efveOeve Pee}s. lÙeeveblej ‘efceUtve meeNÙeepeCeer’ Ùee DebkeâeÛee efJeçes<eebkeâ lÙeebÛÙeeJej efveIee}e neslee. lÙeeheemetve efJeÅee yeeU Ùeebvee lÙeebÛÙeeJej hegmlekeâ keâe{CÙeeÛeer keâuhevee megÛe}er. lÙeebveer ieerlee}er efJe. ceb. DeeefCe Jebovee YeeieJele Ùee efleIeeRveer efceUtve Ùee hegmlekeâeÛeer efveefce&leer kesâ}er.........

meeceepeefJekeâeme, meceepemJeemLÙe ÙeemeejKÙee iees°er megJÙeJeefmLeleheCes Ûee}CÙeemee"er Œeer DeeefCe heg®<e ÙeebÛee meceeve menYeeie Deme}e heeefnpes, Demeb meieUŸee efškeâeCeer JÙeeKÙeeveb, ÛeÛee&me$e, }sKeve ÙeebÛÙee neje hegvne hegvne ceeb[}b peeleb. cee$e, ns hegvne hegvne meebieCÙeeÛeer iejpe Jele&ceevehe$eele keâe efvecee&Ce nesles ÙeeÛee pej efJeÛeej kesâ}e lej Œeer-heg®<eebÛee ne meceeve menYeeie meeceeefpekeâ, meebmke=âeflekeâ DeefYemejCeebceOÙes efomelees keâe? lÙeemee"er mJeleb$eheCes Œeer ns ceeveJeer JÙeefkeälecelJe DeeheCe Deelcemeele kesâ}s Deens keâe? les mJeerkeâej}s Deens keâe Demes efkeâleerlejer Øeçve GYes jenleele DeeefCe cnCetveÛe DeeheuÙee efnbogmLeeveÛee ØeeÛeerve keâeUeheemetveÛee Fefleneme heeefn}e DeeefCe meeceeefpekeâ, meebmke=âeflekeâ DeefYemejCeeceOÙes (DeLee&leÛe YeejleeÛÙee) efŒeÙeebÛee Jeeše cenlJeeÛee Deens, Demelees, Deme}e heeefnpes, Deçeer ceeveefmekeâlee leÙeej keâjCÙeemee"er Œeer Jeiee&Ûee efJeÛeej Deveskeâ Debieebveer keâjCes DeielÙeeÛes "jles. Ùee °erves ‘efnboglJeeÛÙee Øekeâeçeele ‘Œeer’ efÛebleve’ Ùee veeJeeves YeejleerÙe efJeÛeej meeOeveeleHexâ Øekeâeefçele Pee}s}s megveer}e meesJeveer ÙeebÛes hegmlekeâ oeKe} IesCÙeepeesies "jles.............

peesheÙeËle çejerjeleer} Decebie}eÛeer mee"JeCe ve° nesTve lÙeepeeieer osJeosJeleebÛes DeefOe‰eve efvecee&Ce nesle veener leesheÙeËle lÙeebÛÙee çejerje}e osJehetpeve, Deveg‰eve, Yekeäleer FlÙeeoer keâjCÙeeÛee DeefOekeâej keâOeerner Øeehle nesCeej veener Je neslener veener. pes heefjßeceeves Je efve‰sves Debleyee&nŸe çegæ Pee}s lesÛe heg{s keâe}ceevÙe nesTve keâe}eleerle Demes keâe}heg®<e Pee}s! Ùeemee"erÛe vÙeemeeÛeer keâeme OejeJeer............

iegvnsieejebvee megOeejCÙeeÛeer mebOeer efceUe}er lej lees megOeejCÙeeÛeer çekeäÙelee Demeles. cee$e meOÙeeÛes ‘JewefçJekeâ Ûeesj’ heenlee leg®bie ns iegvnsieejerÛes efJeÅeeheer" "j}s Deens. Yegjše Ûeesj Deeletve yeensj Ùeslees, lees ceneÛeesj nesCÙeeÛeer mJehves heenleÛe! Ûeesj Deele Demees Jee yeensj lÙeeÛÙee DeeÙeg<Ùee}e JeUCe }eJeCeeje SKeeoe ÙeeJee }eielees.............

hetJeea ceuee vesnceerÛe Skeâ øeMve He[eÙeÛee.'

‘kegâ"uee?' ‘HejosMeeleuÙee Hegâšyee@ueÛÙee ce@ÛeceOÙes neleele iegÛÚ IesTve lÙee ceOeeU cegueer veeÛeleele les keâMeemee"er?’

‘keâMeemee"er?' ‘keâMeemee"er cnCepes? øes#ekeâebÛeb ce@Ûe yeIeleevee Deeuesueb šsvMeve nuekebâ keâjCÙeemee"er les efjue@keämesMeve Demeleb.'

‘Kejb keâer keâeÙe?'.............

vesheeU ne Deehe}e çespeejer} osçe. oef#eCe DeeefçeÙeele}e. Ùee osçee}e efleyesš, efnbogmLeeve Je yeebie}eosçeves Ûentyeepetbveer Jes{}s}s Deens. SkesâkeâeUer cnCepes Deieoer 2006 heÙeËle vesheeU ns SkeâcesJe efnbot je°^ nesles. 18 ces 2006 jespeer vesheeU ne efnbot je°^ mebkeâuhevesheemetve JesieUe nesTve meskeäÙeg}j mebkeâuhevesÛee osçe cnCetve peie DeesUKeeÙe}e }eie}e Deens. lÙeecegUs peieele cegefm}ce je°^s Deensle, hejbleg efnbot je°^ veener ner Keble peieeleer} leceece efnboglJeJeeÅeebvee Jeešle Demes}...........

‘›eâebefleÛe›eâ’ Ùee ceneveešŸeeÛes ØeÙeesie 10 les 13 ces Ùee keâe}eJeOeerle cegbyeF&le DebOesjer ÙesLes ›eâer[e mebkegâ}ele DeeÙeesefpele keâjCÙeele Dee}s Deensle. ‘peeCelee jepee’veblej yengOee ØeLeceÛe SKeeÅee ceneveešŸeeÛes DeeÙeespeve nesle Deens. DeKÙee ceneje°^eÛes }#e Ùeekeâ[s }eie}s Deens.

veeiehetjÛÙee ÙeçeJeble mšsef[ÙececeOÙes ieleJe<eea ÙeeÛes ØeÙeesie Pee}s. ef[meWyejÛÙee keâ[ekeäÙeeÛÙee Leb[erle je°^ØesceeÛee Debieej OeieOeiele neslee. lÙee Tyesves ØelÙeskeâeÛÙee ceveele}s mHegâefu}bie ÛesleJe}s peele nesles. hebOeje npeej HegâšebÛee efJeçee}keâeÙe jbiecebÛe neslee. leyye} 163 keâ}ekeâejebveer mJeeleb$ÙehetJe& keâeU De#ejçe: efpeJeble kesâ}e. meJe& veeiehetj peCet ›eâebefleÛe›eâceÙe Pee}s nesles..............

efØevme Dee@Heâ Jesume cÙegefPeÙececeOetve šesUer Iejer hejleuÙeeJej lespeesceÙeerves yeeyeebvee DeepeÛee heje›eâce meebefiele}e. yeeyeebveer efle}e çeeyeemekeâer efo}er. les cnCee}s, ‘yeeU, yeIe legceÛee DeepeÛee efoJeme keâmee Deeveboele ies}e! legcner Deepe kesâJeU JesU JeeÙee oJe[}e veenerle lej he#ÙeebÛÙee jepÙeele hetCe& iegbie Pee}ele, obie Pee}ele. efJeefJeOe jbieer DeeefCe efJeefJeOe Øeosçeebleer} he#eer yeIetve legcne}e cevee}e pees Deevebo Pee}e lees keâmee efveYexU neslee. efçeJeeÙe veJeb keâenerlejer yeefIeleuÙeeÛeb meceeOeeve legcne}e efceUe}b les JesieUbÛe. Deehe}er meebmke=âeflekeâ DeefYe®Ûeer DeçeerÛe mebheVe nesle peeles. Deelee legcner Skeâ keâje.’.........

hetCe&ie[ heÙe&škeâebÛÙee Keeme Deekeâ<e&CeeÛee ie[ yeve}e Demetve mecegõefkeâveeNÙeeJejer} Ùee ie[eÛeer lešyeboer {emeUt }eieuÙeeves mecegõmesveeveeRÛÙee çeewÙee&Ûee Fefleneme YeeJeer efhe{erÛÙee vepejsmeceesj keâeÙece lejUle "sJeCÙeemee"er hetCe&ie[eÛeer [eie[gpeer keâjCes DelÙeble

cenòJeeÛes yeve}s Deens.

mecegõe}e efceUe}s}e Kee[erÛee jcÙe heefjmej, Kee[erefkeâveejer Deme}s}er veejUerÛeer Pee[s, meg®Ûeer yeves, yebojebJej }eJetve "sJe}suÙee ceÛÚerceejer nes[Ÿee, HesâmeeUCeeje mecegõ Je hetCe&ie[ DeeefCe ieeJeKe[er Ùee oesve ieeJeebmen ieeJeeleer} jefnJeeçeebÛeer ceves pees[Ceeje hetCe&ie[-ieeJeKe[er het} ns meejs jceCeerÙe ÂçÙe Deens...........

DemesÛe Skesâ mebOÙeekeâeUer ceePÙee efce$eeves Heâesve kesâ}e, ‘Dejs yeeyee, legPeer yebotkeâ IesTve }iesÛe efveIetve ceePÙee ceUŸeeJej Ùes. [gkeâjebveer ceePÙee efhekeâeÛeer Jeeš }eJetve šekeâ}erÙe.’ ceer cnCee}es, ‘Dejs Jeepe}sle efkeâleer ceenerle Deens vee? Skeâlej iee[ervesÛe legPÙee çesleeJej heesnesÛeeÙe}e ÛeejSkeâ leeme }eieleele. lesJne Demes keâj, ceer GÅee meeÙebkeâeUer meeleeÛÙee ojcÙeeve legPÙeekeâ[s heesnesÛelees.’ yeekeâer çes}keäÙeeÛes yees}tve Heâesve yebo kesâ}e. ceer }iesÛe ceePÙee JejUerÛÙee efce$ee}e otjOJeveer pees[}e. lees HeâesveJej DeeuÙeeJej lÙee}e cnCee}es, ‘keâeÙe js, GÅee ÙesCeej keâe? [gkeâjeJej peeÙeÛes Deens.’ (ne efçekeâejerle}e çeyo). lees [gkeäkeâj cnCeeuÙeeJej leeye[leesye leÙeej Pee}e. ‘ceer ceePeer ogveUer DeeefCe keâe[legmeb IesTve Ùeslees.’ ceer yees}}es, ‘"erkeâ Deens, ogheejer pesJeeÙe}eÛe Ùes. pesTve efveIetÙee.’.........