yengÛeefÛe&le Jeebõs-JejUer meslet DeKesj Jeenlegkeâermee"er Keg}e Pee}e DeeefCe cegbyeF&keâjebveer Skeâ oerIe& çJeeme mees[}e. ‘iesšJes Dee@Heâ Fbef[Ùee, ne@šs} leepe, cejerve }eFvme ÙesLeer} veskeâ}sme ÙeebÛÙeeyejesyejerves Jeebõs-JejUer meeiejer mesletves cegbyeF&ÛÙee meeQoÙee&le DeeCeKeer Yej šekeâ}er. pÙee #eCeer Ùee meeiejer mesletÛÙee ceOÙeYeeieer heesnesÛee} DeeefCe cegbyeF&keâ[s Skeâ vepej šekeâe} lej Skeâ efJenbiece ÂçÙe vepejsme he[les. Ùee ef"keâeCeeJe¤ve peeTÛe veÙes Demes Jeešles. vepejsme YejCeeNÙee Ùee ÂçÙeemeceesj ogyeF& keâeÙe! efmebieehetj keâeÙe! meejs Pekeâ ceejles DemesÛe ceje"er ceeCemeeÛÙee Yee<esle meebieeJes }eies}. meeiejer meslet cnCepes keâeÙe ns Ùee mesletJej iesuÙeeJej Je lesner heeÙeer iesuÙeeJej mecepeles. ns Flekesâ DeeJneveelcekeâ keâece keâmes kesâ}s DemeeJes Demee #eCeYej efJeÛeej Ùeslees DeeefCe pÙee efnbogmLeeveer leb$e%eebveer Ùee mesletÛÙee ceeOÙeceeletve meeNÙee peiee}e DeeheuÙee leb$e%eeveeÛeer Pe}keâ oeKeJetve efo}er lÙeebvee me}ece "eskeâCÙeemee"er ve keâUle nele Jej peelees..............

GÛÛe keâesšerÛÙee DeelceefJeçJeemeeÛÙee yeUeJej ceeCetme kegâ"}sner OÙesÙe meeOÙe ke⤠çekeâlees. ne DeelceefJeçJeeme menmee IejeCes, ßeercebleer, efçe#eCe, Jeefçe}e, DeesUKeer-heeUKeerÛÙee meeefvveOÙeeleÛe Jee{lees Demee Skeâ iewjmecepe Deens. pÙeeÛÙeekeâ[s Ghejeskeäle iees°erÛe veenerle lÙeebÛÙeekeâ[s DeelceefJeçJeeme vemelees Demes Deefpeyeele veener. veenerlej ef}bkeâve, cenelcee ieebOeer, efšUkeâ, meeJejkeâj GoÙeeme Dee}sÛe vemeles. pÙee#eCeer legcner "jJee} keâer, legcne}e DeelceefJeçJeemeeves peieeÙeÛeb Deens, heg{s peeTve DeeJneve ÙeçemJeerjerlÙee Pes}eÙeÛeer Deensle lÙee#eCeer legceÛee DeelceefJeçJeeme Jee{t }eielees. DeLee&le DeelceefJeçJeeme Jee{Jetve lees lemeeÛe keâeÙece "sJeCes ner Skeâ yeewefækeâ/JewÛeeefjkeâ keâmejle Demetve leer leerveçes heeme° efoJeme Denesje$e meg¤ "sJeeJeerÛe }eieles.

leb$e

DeelceefJeçJeeme Jee{efJeCÙeemee"er DeeheuÙee}e pÙee iees°erÛeer Yeerleer Jeešles leerÛe iees° hejle-hejle keâjle jeefnuÙeecegUs DeelceefJeçJeeme vekeäkeâerÛe Jee{lees. lÙeeveblej çejerj çegefækeâjCe keâ¤ve çejerj megÂ{ "sJeCes DelÙeeJeçÙekeâ Demeles. lÙeemee"er jespe efkeâceeve Dee" i}eme heeCeer "jeefJekeâ JesUerÛe efheCes DeeJeçÙekeâ Demeles. mekeâeUer Yejhetj vÙeenjer, ogheejer "jeefJekeâ JesUer pesJeCe, mebOÙeekeâeUer Deuheesheenej DeeefCe je$eer keâceer pesJeCe IesCÙeeÛeer efçemle Deelcemeele keâjeJeer }eieles.............

Deehe}b Dee@efHeâme ns Deehe}er Keemeieer peeiee veener ns DeeheuÙee}e veerš mecepe}s heeefnpes. lÙeecegUs Deieoer iejpesFlekeäÙeeÛe iees°er DeeheCe DeeheuÙee Dee@efHeâmeceOÙes DeeCetve "sJeeJÙeele. GieerÛe meieUe hemeeje Dee@efHeâmeceOÙes DeeCetve "sJet veÙes.

Dee@efHeâmeceOÙes legcne}e efo}s}er peeiee DeeefCe legceÛÙee menkeâeNÙee}e efo}s}er peeiee ner Deieoer çespeejer Demeles. Deçee JesUsme lÙeebÛÙee peeiesle Deehe}er Jee DeeheuÙee JemletbÛeer }g[yet[ nesCeej veener ÙeeÛeer keâeUpeer IÙeeJeer.

[yee KeeÙe}e Skeâ$e yemeuÙeeJej KeeTve PeeuÙeeJej Deehe}er Je DeeheuÙee DeepetyeepetÛeer peeiee mJeÛÚ keâ¤ve "sJeeJeer. pÙeeves Deehe}er Dee@efHeâmeÛeer peeiee mJeÛÚ jener}.............

DeepeJej efÛe$ehešeçeer mebyebefOele keâjerÙej cnCepes ßeercebleebÛeer cekeälesoejer efkebâJee HeâeJeuÙee JesUsle keâjeÙeÛee GÅeesie Deçeer }eskeâebÛeer mecepetle nesleer. cee$e De@efvecesçeve}e efceUle Deme}s}e Øeeflemeeo, Ùee #es$eeleer} lep%e ceb[UeRÛeer efvecee&Ce Pee}s}er iejpe ns meejb heenlee De@efvecesçeve Deepekeâe}ÛÙee le®Ce-le®CeeRmee"er Gòece keâjerÙej Deens.

‘efnbogmLeeveer De@efvecesçeveÛee pevekeâ’ (Heâeoj Dee@Heâ Fbef[Ùeve De@efvecesçeve) cnCetve DeesUKeuÙee peeCeeNÙee jececeesnve Ùeebveer De@efvecesçeveÛeb cegUeheemetve Øeefçe#eCe osCeejb ‘«eeefHeâšer mketâ} De@efvecesçeve’ meg¤ kesâ}b Deens. Ùeele 2D DeeefCe 3D De@efvecesçeve mebyebOeeleer} DeveskeâefJeOe DeYÙeeme›eâce meg¤ kesâ}s Deensle...............

ieesjsheCe ØelÙeskeâe}eÛe nJesmes Demeles. hejbleg pevcepeele }eYe}s}e jbie yeo}Ces DeeheuÙee neleele vemeles. heCe Øeot<eCe, Tve ÙeecegUs efkebâefÛele keâeUJeb[}suÙee lJeÛes}e Lees[sHeâej ieesjs keâjCes çekeäÙe nesles. Jeveew<eOeerÛÙee leerve ceefnvÙeebÛÙee efveÙeefcele Jeehejeves yejeÛe HeâeÙeoe neslees Demes Dee{Utve Dee}s. ÙeeceOÙes keâekeâ[er, nUo, heheF&, Ûebove, ieg}eye, veerce, ceg}leeveer ceeleer Je megJeeefmekeâ õJÙes Skeâef$ele keâ¤ve leÙeej kesâ}s}e vewmeefie&keâ }she ne jemeeÙeefvekeâ õJÙeebÛÙee }sheehes#ee efveefçÛeleÛe megjef#ele Je HeâeÙeosçeerj Deens. jmeeÙeveebveer efy}efÛebie kesâuÙeeves lJeÛesÛÙee le›eâejerner GodYeJeleele. jpeesefveJe=òeerÛÙee keâe}eJeOeerle efkebâJee ieYee&JemLesle ÛesnNÙeeJej ie[o [eie efomele Demeleele. neceexvmeÛÙee ieesUŸee IesCÙeeves, keâener DeBefšyeeÙeesefškeâ Deew<eOeebveer, De@}peeaveblej, GvnecegUs, heesnCÙeecegUs Dee}suÙee [eieebvee Iee}efJeCÙeemee"er Skeâ }she Deens. Ùeele heheF&, keâesjHeâ[, keâÛetj megiebOeer, DeebyesnUo, ieg}eye Je ceg}leeveer ceeleer Deens. ne }she }eJeCÙeeÛeer Skeâ efJeefçe° heæle Deens. heeCÙeele DeeJeçÙekeâ lesJe{er heeJe[j IesTve Ieó hesmš yeveJeeJeer. [eieebÛÙee peeieer }eJetve leer efkebâefÛele megketâ }eie}er keâer lÙeeÛeer ÛeesUtve ceUer keâe{eJeer...............

meeefnlÙe : mhebpeÛee legkeâ[e, keâeUŸee, }e} efškeâuÙee, }sme, yešve, Skeâ efjkeâeceer [yeer, leerve efjkeâecÙee keâe[shesšŸee, iece, mkesâÛehesve jbie F. keâe[&hesheme&, megF&-oesje.

ke=âleer :

µ h}@efmškeâÛeer efjkeâeceer [yeer G}šer keâje Je efle}e }sme efÛekeâšJee. çeše&ÛÙee yešCeebØeceeCes yešCeb efÛekeâšJee.

µ mhebpeÛee Úesšemee legkeâ[e }ebyeš Deekeâejele keâehee Je lÙeele keâehetme Ye¤ve iegb[eUer keâje.

µ Ùee iegb[eUerÛÙee JejÛÙee yeepetme Hes⚟eeÛÙee Deekeâejele }sme efÛekeâšJee efkebâJee efçeJetve IÙee.

µ Gj}s}er }sme Kee}er} yeepetme neleeÛÙee Deekeâejele ceHeâ}jØeceeCes iegb[eUtve efÛekeâšJee.............

yePeye@keâ ceekexâš jermeÛe& mebmLesves SvemeerDeej keâe@heexjsçevemee"er mJeÙebmesJeer mesJeebÛÙee ceeieCeeryeeyele De}erkeâ[sÛe Skeâ peeieeflekeâ «eenkeâ meJex#eCe kesâ}s nesles lÙeele efnbogmLeeveer «eenkeâebveer oef#eCe Deeeføeâkesâleer} «eenkeâebÛÙee pees[erves peieele heefn}s mLeeve heškeâeJe}s Deens. SšerSce, efkeâDee@mkeâ, Fbšjvesš DeeefCe ceesyeeF&} ÙeemeejKÙee ceušerÛe@ve} mJeÙebmesJeer leb$e%eeveeÛÙee ceeOÙeceeletve kebâhevÙeebçeer mebJeeo meeOeCÙeeÛeer ceeieCeer ne Ùee meJex#eCeeÛee efJe<eÙe neslee.

meJex#eCeele menYeeieer Pee}suÙee 97 škeäkesâ efnbogmLeeveeRveer ceušerÛe@ve} mJeÙebmesJee megefJeOee osCeeNÙee kebâhevÙeebmeesyele JÙeJemeeÙe keâjCÙeemeÛe ØeeOeevÙe osCÙeeÛes cele Øeoefçe&le kesâ}s, lej 81 škeäkesâ efnbogmLeeveeRveer iesuÙee Je<e&Yejele Deçee mesJeebÛÙee Øeefle Deehe}er ®Ûeer Jee{uÙeeÛes keâyet} kesâ}s Deens.............

meceesjÛÙee JÙekeäleer}e ceveeleer} iees° DeeheuÙee}e DeesUKelee ÙeeJeer Demeb DeeheuÙee}e vesnceer Jeešleb. nu}er ceesyeeF&}ÛÙee keâeUele cee$e Skeâceskeâebçeer ceesyeeF&}Jej yees}leevee }ebye DemeuÙeecegUs meceesjÛÙeeÛeer ceeveefmekeâ efmLeleer DeesUKeCeb çekeäÙe nesle veener. Deelee cee$e ceesyeeF&}Ûe DeeheuÙee}e Ùeemee"er ceole keâjCeej Deens. ceesyeeF&}-HeâesveceOÙes De«esmej DemeCeeNÙee veesefkeâÙee Ùee kebâheveerves Skeâ Demes mee@HeäšJesDej leÙeej kesâ}s Deens pÙeeves meceesjÛÙeeÛeer ceeveefmekeâ efmLeleer ce@mespeÉejs DeesUKelee ÙesCeej Deens. jeieemee"er }e}, Goemeervelesmee"er efveUe DeeefCe DemJemLe DemeuÙeeme efheJeUe jbie Demes jbie ce@mespe hee"JeCeeNÙeeÛÙee ceesyeeF&} n@C[mesšÛÙee he=‰YeeieeJej ÙesF&}, pÙeeves lÙee JÙekeäleerÛÙee cet[Ûeer keâuhevee legcne}e ÙesT çekesâ}..............

µ kesâUs : kesâUŸeele Yejhetj ØeceeCeele heesš@efçeÙece Demeles. neÙe y}[Øesçej Deme}suÙee JÙekeäleeRveer kesâUs KeeuuÙeeme DelÙeble HeâeÙeosçeerj "js}. Ùeeves çejerje}e Yejhetj ØeceeCeele Tpee& efceUles.

µ meHeâjÛebo : meHeâjÛeboele meJee&le keâceer ke@â}efjpe Demeleele. HeâeÙeyej Je Heâe@mHeâjmemegæe meHeâjÛeboele Demeleele. meHeâjÛebo vesnceer mee}ermekeâš KeeJes. oele Je efnj[Ÿeebmee"er meHeâjÛebo Heâej GheÙeesieer Deens. Ùeele šeše&efjkeâ De@efme[ DemeuÙeecegUs ns heÛeeÙe}emegæe meeshes Deens DeeefCe HeâeÙeyej DemeuÙeecegUs heesšmegæe meeHeâ jenles.

µ meb$es : meb$Ùeele Yejhetj ØeceeCeele ‘keâ’ peerJevemeòJe Demeles. meb$es KeeuuÙeeme çejerjeÛeer Øeeflekeâej#ecelee Jee{les. efkeâ[veerÛee $eeme Deme}suÙee JÙekeäleeRveer meb$es efye}ketâ} KeeT veÙes.

µ heheF& : heheF& ns ‘keâ’ peerJevemeòJe Je yeerše kesâjes}erveÛee Gòece œeesle Deens. heheF& KeeuuÙeeves Deehe}er heÛeveef›eâÙee megjUerle jenles. heheF& lJeÛes}emegæe megboj "sJeCÙeeme ceole keâjlees.

legUçeerle Deveskeâ ØekeâejÛes Deew<eOe iegCeOece& Deensle. Deveskeâ DeepeejebJej legUme ne jeceyeeCe GheeÙe Deens. Kee}er keâener jesieebJej legUçeerÛes GheÙeesie efo}s}s Deensle.

µ meoea : meoea PeeuÙeeme legUçeerÛeer heeves Ûenele šeketâve GkeâUJetve hÙee. Ùeeves vekeäkeâerÛe Deejece efceUs}. Yejhetj leehe Dee}e Demes} lej legUme Jeeštve lÙeeÛee iej KeeÙe}e ÅeeJee. leehe keâceer nesF&}.............

cesef[keâue ue@ye šsefkeäveefMeÙeve cegKÙele: met#ce peerJeMeem]$e jkeäleeÛes He=LekeäkeâjC]e, jkeäleHes{Ÿee FlÙeeoer #es$eeMeer mebyebefOele keâece keâjleele. cesef[keâue šskeävee@uee@efpemšÛÙee osKejsKeerKeeueer cesef[keâue ue@ye šskeävee@uee@efpemš jesieeÛes keâejCe lemesÛe jesieeÛeer HeeleU]er, jesie Deens keâer veener F. iees<šer MeesOetve keâe{leele.

cesef[keâue ue@ye šsefkeäveefMeÙeveuee DeefleMeÙe keâešskeâesj Je lejyespe DemeeJes ueeieles.

keâeceeÛeer mebOeer : cesef[keâue ue@ye šsefkeäveefMeÙevmemee"er YeefJe<Ùe GppJeue Deens Je vepeerkeâÛÙee keâeUele yeNÙeeÛe mebOeer GHeueyOe nesCÙeemeejKÙee Deensle. ns šsefkeäveefMeÙeve Deveskeâ ef"keâeCeer keâece ke⤠Mekeâleele. Goe. ne@efmHeš}, oJeeKeeves, JÙeeJemeeefÙekeâ HeÇÙeesieMeeU]e, veefmeËie nescme, GÅeesieOebos DeeefCe Ùee keâeceeMeer mebyebefOele JÙeJemeeÙeele ØeefMeef#ele cesef[keâue ue@yeesjsšjer šsefkeäveefMeÙevmeÛeer iejpe Deens..............

iesuÙee heVeeme Je<eeËle mebieerleeÛee JevemheleerJej heefjCeece Ùee efJe<eÙeeJej ØeÛeb[ mebçeesOeve Pee}s}s Deens. efnbogmLeeveele 1950 mee}er leeefceUvee[tceOeer} DeVece}eF& efJeÅeeheer"ele ØeeOÙeehekeâ šer. meer. efmebie Ùeebveer ÙeeJej Deveskeâ ØekeâejÛes mebçeesOeve Je ØeÙeesie kesâ}s Deensle. lÙeebÛÙee mebçeesOeveeÛeer ØesjCee YeieJeeve ßeerke=â<CeebÛÙee yeemejer Jeeoveele nesleer. ØeeÛeerve Je Ssefleneefmekeâ Jee*dceÙeele ßeerke=â<CeeÛÙee yeemejerves, Oesveg Je Flej he#eer Je ØeeCeer Deekeâef<e&le nesle DemeuÙeeÛee Gu}sKe Deens. lemesÛe ceesie}keâe}erve omleeJespeele DekeâyejeÛÙee peceevÙeele mebieerleecegUs G<Celee efvecee&Ce keâjCes efkebâJee heeTme ÙesCes Deçee meJe& iees°eRÛee GheÙeesie keâ¤ve ØeeOÙeehekeâ efmebie Ùeebveer mebieerleeÛee çesleerJej keâmee heefjCeece neslees Ùee mebçeesOeveeme meg®Jeele kesâ}er. meJe& ØeÙeesie lÙeebveer GmeeJej kesâ}s Je ØeÙeesieebleer lÙeebvee Demes Dee{Utve Dee}s keâer, GmeeÛÙee çesleele keâener efJeefçe° jeie SskeâefJeuÙeeme 1) GmeeÛeer GbÛeer peemle Jee{les. 2) GmeeÛes [esUs cees"s nesleele. 3) Ùeeble meeKejsÛes ØeceeCe vesnceerhes#ee peemle Demeles.............

ns Deemeve keâmes keâjeJes :

JepeÇemeveeceOÙes yemee.

efÛe$eele oeKeefJeuÙeeHeÇceeCes nele efJe®æ efoMesves Je ÚeleerÛÙee mecees¤ve oesvner yeieuesceOÙes Debie"e Jej keâ¤ve "sJee.

legceÛÙee Debie"e Je lÙeeÛÙeepeJeUÛÙee yeesšeceOÙes Deblej "sJee.

[esUs yebo "sJee Je legceÛÙee MJemeveef›eâÙeskeâ[s ue#e Åee.

ns legceÛes Skeâ ÛejCe Peeues.

MJeemeesÛÚdJeeme : nUt Je KeesueJej IÙee. peesHeÙe&ble legceÛÙee oesvner veekeâHeg[ŸeebÛee MJeemeesÛÚdJeeme meceeve nesle veener leesHeÙe&ble mejeJe keâjerle jne. cnCepes legceÛes Skeâ ÛejCe HetCe& nesF&ue...............

Heâeš}suÙee ogOeemeejKee Ûesnje keâ¤ve jeOeeke=â<Ce yeme}s nesles. menkeâejeÛeb cenòJe efJeme¤ve meeNÙeebçeer hegkeâej}s}e Demenkeâej lÙeebÛÙee Debieeçeer Dee}e neslee. lejer leeW[eJej he[tvener lebie[Ÿee Jej keâ¤veÛe les yeme}s nesles. ‘‘otOe-onŸeeceOÙes jceeÙeÛeb mees[tve keâe GieeÛe efçe#eCeeÛÙee #es$eele }g[yeg[ keâjleeÙele ns.’’ ‘‘DeeceÛÙee heesjebveer keâeÙe iegjb-{esjb meebYeeUeÙeÛeer?’’ ‘‘DeeceÛÙee heesjeRveer keâeÙe otOe-oner IesTve ceLegjs}e efJekeâle efHeâjeÙeÛeb keâeÙe?’’ ‘‘ÙeebÛÙee yees}CÙeeØeceeCes Ûee}eÙe}e-[es}eÙe}e DeeceÛeer heesjb keâeÙe ieeÙe-yew} Deensle keâe?’’ le›eâej IesTve Dee}suÙee hee}keâebÛee mebleehe heentve jeOeeke=â<CeebÛÙee hee}keâebvee Jeeš}b jeOeeke=â<Cee}e Hewâ}eJejÛe IÙeeJeb, heCe DeeheuÙee Hewâ}eJej IesCÙee}e Deehe}e jeOeeke=â<Ce OetheÛe keâeÙe, cnçeerÛebner lethe }eJeCeej veener ÙeeÛeer lÙeebvee peeCeerJe Pee}er. lejerner lÙeebveer mecepeJeeÙeÛeb "jJe}b. ‘‘ns yeIe jeOeeke=â<Cee, leg}e pes keâener ØeÙeesie keâjeÙeÛesle les otOe-ogYelÙeeJej keâj vee, keâe GieeÛe efçe#eCe #es$e IegmeUleesÙeme leekeâemeejKeb?’’ ‘‘ceg}ebÛÙee YeuÙeemee"er’’ ‘‘Dejs keâme}b Ye}b ns, DeeOeerÛe }skeâjb }es[çeseE[ie, Heâer Jee{, [esvesçeve, ceneieeF&, Fefleneme Ùee hebÛecegKeer keâeef}Ùeeves $emle Pee}sle. lÙeele Deelee ne Dee@ve}eFve De@[efceçeveÛee ieesJeOe&ve keâmee GÛe}eÙeÛee heesjebveer?’’ ‘‘keâjbieUerves’’ jeOeeke=â<Ceebveer keâjbieUer oeKeJe}er. Deieoer YeieJeeve ke=â<CeebmeejKeer, heCe Ùee keâef}ÙegieeleuÙee jeOeeke=â<CeebÛeer keâjbieUer peefceveerÛÙee efoçes}e nesleer...........