बिगुल फुंकला, तुतारी कोण वाजवणार?

<< दिल्ली डायरी >>  नीलेश कुलकर्णी  

‘सर्जिकल स्ट्राइक’ आणि ‘नोटाबंदी’च्या निर्णयानंतर दिल्लीत अडीच वर्षांहून अधिक काळ पूर्ण केलेल्या मोदी सरकारला ‘अच्छे दिन’चा पेपर आता उत्तर प्रदेश, पंजाब, उत्तराखंड, गोवा आणि मणिपूर या पाच राज्यांमधील विधानसभा निवडणुकांमधून सोडवावा लागणार आहे. पाच राज्यांच्या निवडणुकांचा बिगुल फुंकला गेला आहे, पण विजयाची तुतारी कोण वाजवणार? हा कळीचा प्रश्न आहे. नोटाबंदी ऐतिहासिक वगैरे आहे आणि त्यामुळे देशात जणू रामराज्य आले आहे असा आभास सत्ताधाऱयांकडून निर्माण केला जात असला तरी प्रभू रामचंद्रांच्या अयोध्येतच ‘राम राम’ म्हणण्याची पाळी भाजपवर येऊ शकते. नोटाबंदीचा स्ट्राइक नेमका कोणावर उलटतो याचा कल दाखविणारी ही निवडणूक आहे.

उत्तर प्रदेश, पंजाब, गोवा, उत्तराखंड, मणिपूर या पाच राज्यांत ६ फेब्रुवारी ते ८ मार्चदरम्यान विधानसभा निवडणुकांचे ‘धुमशान’ रंगलेले दिसेल. आपल्या पक्षाला राज्यात सत्तेवर बसवण्यासाठी सर्वच पक्षीय मंडळी कामाला लागतील आणि त्याचवेळी या पाच राज्यांमधील जवळपास शंभर खासदारांच्या अनुपस्थितीत देशाचा अर्थसंकल्प मांडला जाईल. निवडणुकांच्या अगदी तोंडावर मोदी सरकारचा आश्वासनांचा पेटारा अर्थसंकल्पाद्वारे खुला करू शकतो. त्यामुळे या निवडणुकांमध्ये ‘अच्छे दिन’ येतील असा सत्ताधाऱयांचा होरा आहे. मात्र त्यांचा अपेक्षाभंगच होण्याची चिन्हे आहेत. उत्तर प्रदेशात भाजपची सर्वाधिक भिस्त यादव कुटुंबातील कलह किती टोकदार होतो यावर अवलंबून आहे. मुलायमसिंगांचे फेव्हरिट मुस्लिम-यादव (मायी) समीकरण यादव पितापुत्राच्या संघर्षात विखुरले गेले तर त्याचा फायदा भाजपला होण्याची शक्यता आहे. हे लक्षात येताच चाणाक्ष मायावतींनी विधानसभा निवडणुकीत आतापर्यंत सर्वाधिक 97 तिकिटे मुस्लिमांना देऊन मुस्लिम अनुनयाचा राग आळवण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे भाजपच्या गोटात अस्वस्थता आहे. शिवाय मायावतींनी आपले ब्राह्मण चाणक्य सतीशचंद्र मिश्रा यांना बॅक सीटवर बसवून मुस्लिम चाणक्य नसीमुद्दीन सिद्दिकी यांना ‘ड्राइव्ह सीट’वर आणल्याने रंगत वाढली आहे. दुसरीकडे सपामधील सत्तासंघर्षामुळे मुख्यमंत्री अखिलेश यादव यांच्यावर नाहक अन्याय झाला अशी धारणा जनतेत बनत असल्याने त्याचे रूपांतर ‘अखिलेश लाटे’मध्ये होणार नाही ना ही भाजपपुढील चिंता आहे.

अकाली दलाच्या साथीने ड्रगमाफियांच्या विळख्यात पंजाबला ढकलल्याचे पातक घेऊनच भाजपला यमुनेत ‘पापक्षालना’साठी डुबकी मारावी लागेल. गोव्यात सत्तेसाठी भाजपमध्येच लाथाळ्या सुरू आहेत. त्यामुळे गोव्याचे चित्रही धूसर आहे. उत्तराखंडमध्ये बी.सी.खंडुरी, रमेश पोखरियाल आणि भगतसिंग कोशियारी अशा तीन माजी मुख्यमंत्र्यांच्या त्रिकुटात विखुरल्या गेलेल्या भाजपला हरीश रावतांचा मुकाबला करून कसे सत्तेवर बसायचे या प्रश्नाचे उत्तर अद्याप तरी मिळालेले नाही. या अशा राजकीय त्रांगडय़ात भाजपश्रेष्ठाr सापडले आहेत. चिमुकल्या मणिपूरमध्ये पुन्हा काँग्रेसचे सरकार येणार काय, हा उत्सुकतेचा प्रश्न आहे. नोटाबंदी कशी चांगली, कॅशलेस डिजिटल इंडिया हे भाषणांमध्ये भले चांगले भासत असले तरी वास्तवात या गोष्टी त्या पक्षाच्या अंगलट येऊ शकतात याची प्रचीती ११ मार्च रोजी येऊ शकते. तोपर्यंत पाच राज्यांमधील जनतेने राजकीय दंगलीचा आनंद लुटायला हरकत नाही.

हे प्रभू!

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मोठय़ा विश्वासाने सुरेश प्रभू यांच्याकडे रेल्वे खाते सोपविले, पण त्याच प्रभूंचे ग्रहमान बहुधा रुळांवरून घसरले असावे अशा घटना सध्या घडत आहेत. मोदी सरकारमध्ये जी टेक्नोसॅव्ही आहेत त्यात सुरेश प्रभू आणि पियूष गोयल हे अग्रस्थानी आहेत. प्रभू नेहमीच ट्विटरवर सक्रिय असतात. रेल्वेत प्रवाशाच्या लहान बाळाला दूध मिळाले नाही किंवा निकृष्ट अन्नपदार्थ मिळाले तर प्रवाशांनी ट्विटरवर तक्रार करताच प्रभू तिथूनच प्रवाशांच्या अडचणी दूर करतात अशी एकंदरीत त्यांची ख्याती. प्रभू फायलीत कमी आणि ट्विटरवर जास्त असतात तसेच कामापेक्षा त्याचा आभास व हवा करण्यात पटाईत असल्याचा आरोप त्यांचे भाजपमधीलच काही विरोधक करत असतात. स्वच्छ रेल्वे स्थानकांचा कसा बोजवारा उडाला याचेही किस्से सांगितले जातात. सध्या प्रभू अडचणीत आले आहेत ते अंध आयएएस प्रांजली पाटील यांना नोकरी नाकारण्याच्या कारणामुळे. एकवेळ यूपीएससी परीक्षा पास होणे सोपे, पण प्रभूसाहेबांना भेटणे कर्मकठीण अशी प्रतिकिया प्रांजलीने व्यक्त केली यातच सगळे आले. अर्थात मीडियाने आवाज उठविल्यानंतर प्रांजलीला न्याय मिळाला असला तरी दुसऱयाही कारणामुळे प्रभू अडचणीत आहेत. उत्तरेतील थंडी आणि धुक्यामुळे रेल्वेसेवेचा सध्या बट्टय़ाबोळ झाला आहे. जनता संतप्त आहे. एकही गाडी सध्या वेळेवर धावताना दिसत नाही. त्याचबरोबर महानगरी मुंबईतील उपनगरीय रेल्वेची परवड तर नेहमीचच झाली आहे. त्यामुळे सामान्य प्रवाशांबरोबरच सरकारमधील धुरिणांनाही हे प्रभू असे म्हणायची वेळ आली आहे.

‘जेटली पॉइंट’वरचा ‘बर्थ डे’…

देशाचे अर्थमंत्री असूनही नोटाबंदीचा निर्णय माहिती नव्हता अशा बाहेर आलेल्या माहितीमुळे केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटली आता खरोखरच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे ‘हनुमान’ राहिले आहेत की नाही अशी चर्चा सुरू आहे. त्यातच नोटाबंदीनंतर अर्थमंत्री जेटली आपला वाढदिवस कसा साजरा करतात याकडे सर्वांचेच लक्ष होते. अर्थात जेटली काही मोङ्गे लोकनेते वगैरे नाहीत. त्यामुळे त्यांच्या वाढदिवसाचा देशभर गाजावाजा होण्याचे कारण नाही. मात्र नोटाबंदीमुळे देशातील जनता आपले हक्काचे अडीच हजार रुपये काढण्यासाङ्गी त्राही भगवान झालेली असताना जेटली कशा पद्धतीने वाढदिवस साजरा करतात हे पाहणे तसे औत्सुक्याचे होते. नोटाबंदीच्या निर्णयानंतर जेटलींनी सेंट्रल हॉलमध्ये आवडत्या पत्रकारांसोबत गप्पाष्टके रंगविण्यापलीकडे काही केले नाही असा त्यांच्या विरोधकांचा आरोप आहे. रिझर्व्ह बँकेशी समन्वय आणि देशातील चलनपुरवङ्गा सुरळीत करण्यात जेटली सपशेल अपयशी ङ्खरल्याचा आरोप होतोय. मात्र त्याची किंचितही तमा न बाळगता जेटलींनी आपला वाढदिवस आपल्या आवडत्या लोधी गार्डनमध्ये साजरा केला. गेल्या अनेक वर्षांपासून दिल्लीतील ‘हूज हू’ जिथे मॉर्निंग वॉक घेतात तिथे जेटलीही मॉर्निंग वॉकसाङ्गी जातात हे वेगळे सांगायला नको. मात्र मध्यंतरी सुरक्षेच्या कारणास्तव तसेच कृष्ण मेनन मार्गावर निवासस्थान स्थलांतरित झाल्याने या दिनक्रमामध्ये खंड पडला होता. मात्र मॉर्निंग वॉकला आलेल्या मित्रांना श्रमपरिहार म्हणून जेटली दररोजच नाश्त्याच्या टोकरीतून अनेक चमचमीत पदार्थ खिलवत असतात. त्यामुळे लोधी गार्डनमध्येच एका कोपऱयाचे जेटलींच्या मित्रमंडळींनी ‘जेटली पॉइंट’ असे नामकरण केले आहे. त्याच जेटली पॉइंटवर देशाच्या अर्थमंत्र्यांनी ‘नोटाबंदी चिरायु होवो’ असे म्हणत दिल्लीतील लब्धप्रतिष्ठतांना समोसे, गोलगप्पे, गुलाम जामून, काजू कतली अशी व्यंजने खिलवत ‘हॅपी बर्थ डे अरुणजी’ या शुभेच्छांचा वर्षाव दिल्लीच्या गुलाबी थंडीत अनुभवला!