माजी अर्थराज्यमंत्री मधुकर किंमतकर यांचे निधन

सामना ऑनलाईन । नागपूर

विदर्भाच्या अनुशेषाचे गाढे अभ्यासक, काँग्रेसचे नेते तसेच माजी अर्थराज्यमंत्री ऍड. मधुकर ऊर्फ मामा किंमतकर यांचे बुधवारी निधन झाले. ते ८६ वर्षांचे होते. उद्या गुरुवारी (ता.४) रामटेक मूळ गावी त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार सकाळी दहा वाजता करण्यात येणार आहे. फुफ्फुसाचा त्रास असल्याने त्यांना धंतोली येथील गेटवेल इस्पितळात उपचारासाठी दाखल करण्यात आले होते. तेथेच त्यांची प्राणज्योत मालवली. त्यांच्या पश्‍चात पत्नी, एक मुलगा व तीन कन्या आहेत.

किंमतकर यांच्या निधनाची वार्ता शहरात पसरताच कॉंग्रेसच्या अनेक नेत्यांनी तसेच त्यांच्या चाहत्यांनी त्यांचे पार्थिवाचे अंतिम दर्शन घेण्यासाठी धंतोलीतील निवासस्थानी एकच गर्दी केली होती.
विदर्भाच्या अनुशेषाचे व प्रश्‍नांचा गाढा अभ्यास असलेल्या ऍड. मधुकर किंमतकर यांचा जन्म दहा ऑगस्ट १९३२ साली रामटेक येथे झाला. नागपुरात शिक्षणासाठी आल्यानंतर त्यांचा कॉंग्रेसचे ज्येष्ठ नेते व माजी मंत्री नरेंद्र तिडके यांच्या संपर्कात ते आले. त्यांच्या मार्गदर्शनात त्यांनी कामगार चळवळीत भाग घेतला. कामगार चळवळीत भाग घेतल्याने त्यांनी या चळवळीसाठी पूरक व्हावे, यासाठी कायद्याची परीक्षाही उत्तीर्ण केली. कायद्याची परीक्षा उत्तीर्ण केल्यानंतर त्यांनी ज्येष्ठ गांधीवादी व न्या. चंद्रशेखर धर्माधिकारी यांच्या मार्गदर्शनात वकिली केली. कामगार चळवळीचे प्रश्‍न मांडत असताना त्यांनी कॉंग्रेसशी नाळ तोडली नाही. रामटेकमध्ये त्यांनी विविध सामाजिक कार्यात सहभाग घेतला होता.

१९८० मध्ये त्यांना रामटेकमधून कॉंग्रेसने उमेदवारी दिली. त्यात ते निवडून आले. ए. आर. अंतुले यांच्यानंतर बाबासाहेब भोसले मुख्यमंत्री झाले. तेव्हा त्यांचा १९८२ मध्ये राज्यमंत्री म्हणून समावेश झाला. त्यानंतर वसंतदादा पाटील यांच्याही मंत्रिमंडळात किंमतकर यांनी अर्थराज्यमंत्री म्हणून काम पाहिले होते.

१९८५ च्या विधानसभा निवडणुकीत मात्र त्यांचा पराभव झाला. इंदिरा गांधी यांची हत्या झाल्यानंतर रामटेक मतदारसंघातून पी. व्ही. नरसिंहराव यांनी लोकसभेची निवडणूक लढविली होती. पी. व्ही. नरसिंहराव यांच्या निवडणुकीच्या प्रचाराचे नियोजन किंमतकर यांनी केले. यातून ते नरसिंहराव यांच्या निकटचे संबंध निर्माण झाले होते. रामटेक मतदारसंघातील नरसिंहराव यांचे दूत म्हणून ओळखले जात होते. त्यांच्या आग्रहाने पी. व्ही. नरसिंहराव यांनी रामटेकमध्ये अभियांत्रिकी महाविद्यालय सुरू केले.

१९९० नंतर त्यांनी संपूर्ण आयुष्य विदर्भाच्या अनुशेषाच्या अभ्यास करण्यासाठी घालविले. विदर्भाचा सिंचनाचा अनुशेष भरून काढण्यासाठी ते आग्रही होते. १९९२ मध्ये त्यांची विधान परिषदेवर नियुक्ती झाली. या काळात त्यांनी विदर्भाच्या अनुशेषावर अभ्यासपूर्ण भाषणे करून राज्य सरकारचे लक्ष वेधले होते. विदर्भाचे प्रश्‍न मांडण्यासाठी विदर्भातील आमदारांचा एक गट तयार झाला होता. या गटाचे ते मार्गदर्शक होते. १९९४ मध्ये विदर्भ वैधानिक मंडळाची स्थापना झाल्यानंतर राज्य शासनाने त्यांची विदर्भ वैधानिक विकास मंडळाच्या अध्यक्षपदीसुद्धा नियुक्ती केली होती. राज्यात भाजपची सत्ता आल्यानंतरही त्यांचा अभ्यास बघून विदर्भ वैधानिक विकास मंडळावर तज्ञ सदस्य म्हणून नियुक्त केले.