सध्या जगभरात ट्रम्प यांच्या टॅरिफची चर्चा होत आहे. तसेच ट्रम्प यांच्या टॅरिफ धमकीमुळे जगाची चिंता वाढली आहे. हिंदुस्थानवरही या टॅरिफचा मोठा परिणाम झाला आहे. त्यातच ट्रम्प यांनी हिंदुस्थानवरील टॅरिफ वाढवण्याचा इशारा दिला आहे. या सर्व परिस्थितीत टॅरिफमुळे जगातील विविध देशांवर होणाऱ्या परिणामांची चर्चा होत आहे. मात्र, आता हिंदुस्थानसमोर टॅरिफ नव्हे तर वायू प्रदूषण हे मोठे संकट असल्याचे स्पष्ट मत अर्थतज्ज्ञ गीता गोपीनाथ आणि आरोग्य तज्ज्ञ रिचर्ड हॉर्टन यांनी व्यक्त केले आहे.
आयएमएफच्या माजी उपव्यवस्थापकीय संचालक आणि हार्वर्ड विद्यापीठाच्या प्राध्यापक आणि अर्थशास्त्रज्ञ गीता गोपीनाथ यांनी जिनेव्हा येथे झालेल्या जागतिक आर्थिक मंचाच्या कार्यक्रमात सांगितले की, हिंदुस्थानी अर्थव्यवस्थेला सध्याचा सर्वात मोठा धोका म्हणजे शुल्क नाही तर वायू प्रदूषण आहे. प्रदूषणामुळे हिंदुस्थानात आर्थिक आणि मानवी जीवनाचे मोठे नुकसान होत आहे आणि यावर त्वरित लक्ष देण्याची गरज आहे.
गेल्या आठवड्यात प्रसिद्ध झालेल्या जागतिक बँकेच्या अहवालात या संकटाची तीव्रता अधोरेखित करण्यात आली आहे. त्यात असे म्हटले आहे की भारताच्या १.४ अब्ज लोकसंख्येपैकी १०० टक्के लोक बहुविध स्त्रोतांमधून सर्वात हानिकारक वायू प्रदूषक असलेल्या पीएम २.५ च्या धोकादायक उच्च पातळीच्या संपर्कात आहेत. ही परिस्थिती सार्वजनिक आरोग्यासाठी गंभीर धोका निर्माण करते.
‘द लॅन्सेट’ या जगप्रसिद्ध मासिकाचे संपादक आणि आरोग्य तज्ज्ञ रिचर्ड हॉर्टन यांनी हिंदुस्थानातील वायू प्रदूषणाच्या परिस्थितीबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी म्हटले आहे की हिंदुस्थान या मोठ्या संकटाला तोंड देण्यात अपयशी ठरला आहे. प्रदूषणामुळे लाखो मृत्यू होत आहे आणि विषारी हवा असूनही हिंदुस्थानात या मुद्द्यावर कोणीही आवाज उठवत नसल्याबाबत त्यांनी खेद व्यक्त केला. सध्या हिंदुस्थानसाठी वायू प्रदूषण ही टॅरिफपेक्षा खूप मोठी समस्या आहे.
हिंदुस्थानात वायू प्रदूषण हे एक गंभीर आरोग्य संकट बनले आहे. द लॅन्सेटच्या मते २०२२ मध्ये देशात प्रदूषणामुळे अंदाजे १७ लाख लोकांचा मृत्यू झाला. जगप्रसिद्ध जर्नल द लॅन्सेटचे संपादक आणि जागतिक आरोग्य तज्ज्ञ रिचर्ड हॉर्टन यांनी या चिंताजनक परिस्थितीबद्दल गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांनी म्हटले आहे की हिंदुस्थानातील लोक प्रदूषित हवेमुळे मरत आहेत आणि कोणालाही जबाबदार धरले जात नाही. हिंदुस्थानची लोकशाही स्वच्छ हवेची मागणी का करत नाही आणि लोक त्यावर प्रश्न का विचारत नाहीत? वायू प्रदूषणाबाबत सरकारचा गांभीर्याचा अभाव चिंता वाढवणारा आहे. सार्वजनिक उदासीनता आणि राजकीय जबाबदारीचा अभाव हे त्यामागचे कारण असल्याचे त्यांनी सांगितले.
एका मुलाखतीत हॉर्टन म्हणाले की, एक लोकशाही असूनही हिंदुस्थान वाढत्या सार्वजनिक आरोग्य संकटाला तोंड देण्यात अपयशी ठरला आहे, हे चिंताजनक आहे. चीनचे उदाहरण देत ते म्हणाले की, बीजिंगसारख्या शहरांमध्ये वर्षानुवर्षे श्वास गुदमरणाऱ्या वायू आणि प्रदूषणाचा सामना केल्यानंतर, चीनने परिस्थिती सुधारण्यासाठी ठोस आणि ठोस पावले उचलली आहेत, तर हिंदुस्थान अजूनही मागे आहे.
