इराणकडून कच्च्या तेलाच्या आयातीबाबत पैशांच्या व्यवहारात कोणताही अडथळा नाही असे स्पष्ट करत केंद्र सरकारने टँकर वळवण्याच्या बातम्या फेटाळून लावल्या आहेत. Ministry of Petroleum and Natural Gas यांनी शनिवारी स्पष्टीकरण देताना, भारतातील रिफायनरी कंपन्या इराणसह जगातील विविध देशांतून नियमितपणे कच्चे तेल खरेदी करत असल्याचे सांगितले.
अफवा अशी होती की, इराणचे कच्चे तेल घेऊन येणारा एक टँकर भारतात येत असताना मध्येच चीनकडे वळवण्यात आला. गुजरातमधील वाडिनार हे गंतव्य असलेल्या या टँकरने पेमेंट अडचणींमुळे मार्ग बदलल्याचा दावा करण्यात आला होता. मात्र मंत्रालयाने या सर्व दाव्यांना “तथ्यहीन” ठरवत स्पष्ट केले की, “इराणकडून कच्च्या तेलाच्या आयातीमध्ये कोणतीही पेमेंट अडचण नाही.”
मंत्रालयाने पुढे सांगितले की, भारत सुमारे 40 देशांकडून कच्चे तेल आयात करतो आणि तेल कंपन्यांना व्यावसायिक गरजेनुसार विविध देश आणि बाजारपेठांमधून तेल खरेदी करण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य आहे. मध्य पूर्वेतील पुरवठा साखळीत काही अडचणी निर्माण झाल्या असल्या तरी भारतीय रिफायनरी कंपन्यांनी आवश्यक कच्च्या तेलाचा पुरवठा सुनिश्चित केला आहे. त्यामुळे देशातील तेलपुरवठा सुरक्षित असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले.
दरम्यान, जहाज ट्रॅकिंग करणाऱ्या ‘Kpler’ या संस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार ‘पिंग शुन’ नावाचे आफ्रामॅक्स टँकर, ज्यावर 2025 मध्ये अमेरिकेने निर्बंध लादले होते, सुरुवातीला भारतातील वाडिनार हे गंतव्य दाखवत होते. मात्र नंतर त्याने चीनमधील डोंगयिंग हे गंतव्य दर्शवले. 2019 नंतर भारतात येणारे हे पहिले इराणी कच्च्या तेलाचे जहाज ठरले असते, अशी शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती.
या संदर्भात मंत्रालयाने स्पष्ट केले की, जागतिक तेल व्यापारात जहाजांचे गंतव्य प्रवासादरम्यान बदलणे ही सामान्य बाब आहे. ‘बिल ऑफ लॅडिंग’मध्ये नमूद केलेले गंतव्य अनेकदा तात्पुरते असते आणि व्यावसायिक तसेच कार्यात्मक कारणांमुळे ते बदलले जाऊ शकते. त्यामुळे अशा बदलांना पेमेंट अडचणींसारख्या कारणांशी जोडणे चुकीचे असल्याचे मंत्रालयाने सांगितले.
Several news reports and social media posts have claimed that an Iranian crude cargo was diverted from Vadinar, India to China due to payment issues#PIBFactCheck
❌ This claim is #Misleading
✅ Indian refiners have secured their crude oil requirements, including from Iran;… pic.twitter.com/jJfTmE6bwg
— PIB Fact Check (@PIBFactCheck) April 4, 2026
याशिवाय, अलीकडे अमेरिकेकडून निर्बंध सवलत मिळाल्यानंतर भारतीय रिफायनरी कंपन्या इराणी तेल खरेदीच्या संधींचाही विचार करत असल्याचे संकेत आहेत. त्यामुळे भविष्यात इराणकडून आयात वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
