अंतराळात सूर्यप्रकाश नसलेल्या खोल अंधारातही अवकाशयान शेकडो वर्षे सतत चालू राहावे, यासाठी नासाने एक अद्भुत शोध लावला आहे. सलग 433 वर्षे वीज देणारी नवीन न्यूक्लिअर बॅटरी विकसित करण्यात आली असून यामुळे भविष्यातील अंतराळ मोहिमांचे रूप पूर्णपणे बदलणार आहे.
या बॅटरीचा आधार रेडिओआयसोटोप पॉवर सिस्टम आहे, जो नैसर्गिकरीत्या हळूहळू खराब होतो आणि त्यांच्यापासून सोडलेल्या उष्णतेचे विजेमध्ये रूपांतर करते. यासाठी विशेष यंत्रांचा वापर केला जातो, ज्यांना फ्री-पिस्टन स्टार्ंलग कन्व्हर्टर म्हणतात. हे कन्व्हर्टर्स खूप खराब न होता बराच काळ सतत कार्य करू शकतात, म्हणून ते मायक्रोग्रॅव्हिटी वातावरणात खूप विश्वासार्ह मानले जातात. यामुळेच अनेक दशकांपासून अंतराळयानांमध्ये या प्रणालीचा वापर केला जात आहे.
n आतापर्यंत अनेक मोहिमा काही दशकांनंतर वीज नसल्यामुळे कमकुवत होत असत, परंतु या नवीन बॅटरीच्या बाबतीत असे होणार नाही. हे तंत्रज्ञान सध्या चाचणी आणि विकासाच्या टप्प्यात आहे व अद्याप कोणत्याही ऑपरेशनल अंतराळयानात वापरले गेले नाही.
n नवीन बॅटरीचे सर्वात मोठे वैशिष्टय़ म्हणजे त्याचे दीर्घायुष्य. प्लुटोनियम -238-आधारित बॅटरी केवळ काही दशकांपर्यंत टिकतात, तर अमेरिसियम-241 शेकडो वर्षे ऊर्जा प्रदान करू शकते. शिवाय ही बॅटरी सूर्यप्रकाशावर अवलंबून नसते, म्हणजेच तिला चार्ज करण्याची किंवा त्याची देखभाल करण्याची गरज नसते.
