इराण-इस्रायल-अमेरिका संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर ताण निर्माण झाला असताना हिंदुस्थानासाठी दिलासादायक घडामोड समोर आली आहे. अलीकडेच जाहीर झालेल्या तात्पुरत्या युद्धविरामाच्या पार्श्वभूमीवर 15,400 टन द्रवरूप पेट्रोलियम वायू (LPG) घेऊन ‘ग्रीन आशा’ हे हिंदुस्थानचा ध्वज असलेले जहाज सुरक्षितपणे नवी मुंबईत दाखल झाले आहे. अत्यंत संवेदनशील मानल्या जाणाऱ्या होर्मुज सामुद्रधुनीतून मार्ग काढत हे जहाज हिंदुस्थानात पोहोचल्याने ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने ही मोठी दिलासादायक बाब मानली जात आहे.
Jawaharlal Nehru Port Authority (जेएनपीए) यांनी गुरुवारी या जहाजाचे स्वागत करत ही कामगिरी अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे नमूद केले. ‘ग्रीन आशा’ने तणावपूर्ण आणि अनिश्चित परिस्थितीतही होर्मुज सामुद्रधुनी यशस्वीपणे पार केली आणि जेएनपीएच्या लिक्विड बर्थवर सुरक्षितपणे नांगर टाकला. हा लिक्विड बर्थ भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड आणि इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन लिमिटेड यांच्या संयुक्त व्यवस्थापनाखाली कार्यरत आहे.
जेएनपीएच्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार, जहाजावरील सर्व माल आणि कर्मचारी पूर्णपणे सुरक्षित आहेत. या यशस्वी प्रवासामुळे कठीण भू-राजकीय परिस्थितीतही हिंदुस्थानची समुद्री वाहतूक क्षमता आणि ऊर्जा पुरवठा साखळी अबाधित ठेवण्याची ताकद पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे. अशा प्रकारच्या परिस्थितीत सतत इंधन पुरवठा सुरू ठेवणे ही मोठी आव्हानात्मक बाब असते, मात्र ‘ग्रीन आशा’च्या आगमनाने हे शक्य असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
नवी मुंबईतील हे बंदर देशातील सर्वात महत्त्वाच्या बंदरांपैकी एक असून, याला जेएनपीटी किंवा न्हावा शेवा बंदर म्हणून ओळखले जाते. येथे कंटेनर आणि द्रव मालवाहतुकीचे मोठ्या प्रमाणावर काम चालते. हिंदुस्थानच्या ऊर्जा पुरवठा साखळीत या बंदराची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. देशभरातील एलपीजी वितरणासाठी अशा जहाजांमधून येणारा पुरवठा अत्यावश्यक ठरतो.
दरम्यान, पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या संघर्षामुळे होर्मुज सामुद्रधुनीमार्गे होणाऱ्या तेल आणि वायू पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. जगातील मोठा ऊर्जा पुरवठा या मार्गावर अवलंबून असल्याने तणाव वाढल्यास पुरवठा खंडित होण्याचा धोका निर्माण होतो. अशा परिस्थितीत ‘ग्रीन आशा’चे सुरक्षित आगमन हे केवळ एक जहाज पोहोचल्याची घटना नसून, हिंदुस्थानच्या ऊर्जा सुरक्षेची खात्री देणारी आणि समुद्री व्यवस्थापन क्षमतेचे दर्शन घडवणारी महत्त्वाची घटना ठरली आहे.
