इराणमधील वाढत्या संघर्षामुळे जागतिक बाजारपेठा हादरल्या असून त्याचा थेट परिणाम हिंदुस्थानच्या अर्थव्यवस्थेवर दिसू लागला आहे. सोमवारी हिंदुस्थानी रुपया महिन्याभरातील सर्वात खालच्या पातळीवर घसरला, तर प्रमुख समभाग निर्देशांकांमध्ये तीव्र घसरण झाली.
सोमवारी रुपया डॉलरच्या तुलनेत 0.3 टक्क्यांनी घसरून 91.2350 वर बंद झाला. फेब्रुवारीच्या सुरुवातीपासूनची ही सर्वात नीचांकी पातळी आहे. त्याचवेळी निफ्टी 50 आणि सेन्सेक्सनेही आशियाई बाजारातील घसरणीच्या पार्श्वभूमीवर घसरणीसह व्यवहाराला सुरुवात केली.
तेलदरवाढीचा परिणाम
शनिवारी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर हल्ले केल्यानंतर संघर्ष अधिक तीव्र झाला. त्याला प्रत्युत्तर देण्यात आल्याने व्यापक प्रादेशिक युद्धाचा धोका वाढला आहे. या पार्श्वभूमीवर गुंतवणूकदारांनी सुरक्षित पर्यायांकडे मोर्चा वळवला आणि उदयोन्मुख बाजारातील चलन व समभाग विक्रीचा दबाव वाढला.
ब्रेंट क्रूड तेलाच्या दरात जवळपास 6 टक्क्यांची उसळी नोंदवली गेली. दर तात्पुरते प्रति बॅरल $82 पर्यंत पोहोचले. इतर आशियाई चलनांमध्येही 0.2 ते 0.6 टक्क्यांची घसरण झाली.
हिंदुस्थानसाठी दुहेरी फटका
पश्चिम आशियातून हिंदुस्थानला सुमारे निम्म्याहून अधिक कच्च्या तेलाचा पुरवठा होतो. त्यामुळे तेलदर वाढल्यास चालू खात्याचा तुटवडा वाढतो आणि तेल कंपन्यांकडून डॉलरची मागणी वाढते. या दोन्ही घटकांमुळे रुपयावर दबाव येतो.
याशिवाय परदेशी गुंतवणुकीचा ओघ कमी झाल्यास भांडवली प्रवाहावरही परिणाम होतो. भू-राजकीय तणाव वाढल्यास परदेशी गुंतवणूकदार उदयोन्मुख बाजारातून निधी काढून घेतात, त्यामुळे चलन व समभाग बाजारावर अधिक ताण निर्माण होतो.
रोखे बाजारातही ताण
सरकारी रोख्यांवरही या परिस्थितीचा परिणाम झाला. 10 वर्षांच्या मानांकन रोख्यावरील परतावा 3 बेसिस पॉइंट्सनी वाढून 6.6901 टक्क्यांवर पोहोचला. कच्च्या तेलाचे दर उच्च पातळीवरच राहिल्यास आयातीत महागाई आणि वित्तीय तुटीबाबतच्या चिंतेमुळे रोखे बाजारावर आणखी दबाव येऊ शकतो.
दरम्यान, वृत्तसंस्थांच्या माहितीनुसार रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया चलन बाजारात सक्रिय असल्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. परकीय बँका स्पॉट बाजारात डॉलरची विक्री करत असल्याचेही दिसून आले, ज्यामुळे रुपयातील घसरण मर्यादित राहिली.
