Israel Iran War – जगाची ‘तेलकोंडी’ होणार! होर्मुझनंतर इराण बाब-एल-मंडेब सामुद्रधुनी करणार बंद

बातमी शेअर करा :
सामना फॉलो करा

अमेरिका, इस्रायल इराण यांच्यातील युद्ध तीव्र झाले असताना जगात कच्च्या तेलाची टंचाई भीषणरुप धारण करत आहे. त्यातच आता जगाची तेलकोंडी करण्याच्या प्रयत्नात इराण आहे. त्यामुळे जगाची तेल पुरवठ्याबाबतची चिंता आणखी वाढणार आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद झाल्यामुळे, जागतिक इंधन संकट अधिकच गहिरे होत आहे. इराण आणखी एक महत्त्वाचा तेल पुरवठा मार्ग बंद करण्याचा विचार करत आहे. इराणचा युद्ध कक्ष अरबी द्वीपकल्पाजवळील एक महत्त्वाचा सागरी मार्ग बाब अल-मंडेब रोखण्याची योजना आखत आहे. त्यामुळे जगाची चिंता आणखी वाढली आहे.

होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केल्यानंतर बाब-एल-मंडेब बंद करण्याची इराणची धमकी जागतिक चिंता वाढवत आहे. बाब-एल-मंडेब सामुद्रधुनी हा एक अरुंद पण अतिशय महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी जवळजवळ बंद केल्यानंतर, आता इराण बाब-एल-मंडेब सामुद्रधुनी देखील बंद करण्याचा विचार करत आहे. इराणने असे संकेत दिले आहेत की, जर अमेरिका आणि इस्रायलने त्यांचे हल्ले सुरू ठेवले आणि युद्ध लांबवले तर इराण बाब अल-मंडेबमधून जाणारे जहाज रोखू शकतो. अहवालात इराणच्या सैन्यावर लक्ष ठेवणाऱ्या सूत्रांचा हवाला दिला आहे. जर अमेरिकेने इराणच्या नवीन सर्वोच्च नेत्याला किंवा इतर वरिष्ठ नेत्यांना लक्ष्य केले तर तेहरान हा पर्याय अंमलात आणू शकतो असे त्यात म्हटले आहे.

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सांगितले होते की इराणमधील युद्ध जवळजवळ संपले आहे. ट्रम्पच्या विधानावर प्रतिक्रिया देताना, इराणच्या क्रांतिकारी रक्षकांनी कडक प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी म्हटले की युद्ध कधी संपवायचे हे इराण ठरवेल. जर अमेरिका आणि इस्रायली हल्ले सुरू राहिले तर इराण एक लिटरही तेल आपल्या हद्दीतून जाऊ देणार नाही. बाब-एल-मंडेब सामुद्रधुनी हा एक अरुंद पण महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. तो लाल समुद्राला एडेनच्या आखाताशी जोडतो. हा मार्ग भूमध्य समुद्र आणि हिंदी महासागराला सुएझ कालव्याद्वारे जोडणारा एक प्रमुख सागरी मार्ग देखील आहे. बाब-एल-मंडेब हे अरबी द्वीपकल्पातील येमेन आणि आफ्रिकेतील जिबूती दरम्यान स्थित आहे. जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक मानले जाते.

होर्मुझची सामुद्रधुनी, आणखी एक महत्त्वाचा आखाती प्रदेश मार्ग, युद्धामुळे जवळजवळ बंद झाला आहे. अमेरिका आणि इस्रायली हल्ल्यांनंतर इराणने हा मार्ग बंद करण्याची घोषणा केली होती. शिवाय, या मार्गावरून जाण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या काही जहाजांनाही लक्ष्य करण्यात आले होते. दररोज होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून अंदाजे १५ दशलक्ष बॅरल कच्चे तेल पाठवले जाते. हे जगाच्या एकूण तेल पुरवठ्याच्या सुमारे २० टक्के आहे. परिणामी, हा मार्ग बंद केल्याने इंधन पुरवठ्यावर लक्षणीय परिणाम झाला आहे. सोमवारी कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ झाली, जी प्रति बॅरल सुमारे $१२० पर्यंत पोहोचली, जरी नंतर त्या थोड्याशा कमी झाल्या. आंतरराष्ट्रीय तेल बेंचमार्क ब्रेंट क्रूड, प्रति बॅरल सुमारे $११९.५० पर्यंत पोहोचला. आता इराणच्या धमकीमुळे जगाची चिंता वाढली आहे.