लातूर- तीन तपानंतरही आठवणींसह भूकंपग्रस्ताच्या दैनंदिन अडचणीत वाढ

लातूर जिल्ह्यातल्या औसा तालुक्यासह लोहारा व उमरगा तालुक्यातील 52 गावात गुरुवार 30 सप्टेंबर 1993 च्या पहाटे 4:45 वाजता 6.3 रिश्टर स्केलच्या सुरू झालेल्या भयंकर भूकंपाच्या धक्क्यामध्ये हजारो लोक दगड मातीच्या ढिगाऱ्याखाली गाडली गेली. 30 ते 40 हजाराच्या वर लोक जखमी झाले. तर काहींना कायमचे अपंगत्व आले. हा प्रलय म्हणजे भूकंपग्रस्तांसाठी एक भयंकर प्रसंग ठरला आहे. आता या काळ रात्रीला 29 वर्षे पूर्ण झाली असून भूकंपाने दिलेल्या शरीरावरील जखमाचे व्रण बुजले खरे परंतु, त्यावेळेस डोळ्यादेखत घडलेल्या महाभयंकर आठवणी आजही मनात घर करून आहेत. आणि आजही नागरी समस्यांमध्ये राहण्याच्या निवाऱ्यांपासून ते दैनंदिन गरजा मिळवण्यासाठी भूकंपग्रस्त नागरिकांना धावपळ करावी लागते.

त्यात प्रामुख्याने 29 वर्षांपूर्वी असलेली छोटी कुटुंबे आता मोठी झाली आहेत. भूकंपानंतर वाटप करण्यात आलेल्या घरामध्ये कुटुंब मावेनासे झाले आहे. त्यामुळे राहण्याच्या जागेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. किंबहुना कुटुंबे वाढत चालली आहेत. मात्र, गावाचे क्षेत्रफळ मात्र वाढलले नाही. त्यामुळे उपलब्ध जागेतच नागरिकांना राहावे लागते आहे. 29 वर्षानंतरही भूकंपग्रस्त प्रमाणपत्रासाठी नागरिकांना तहसील कार्यालयात चकरा माराव्या लागत आहेत. त्यामुळे भूकंपग्रस्त भागातील सुशिक्षित बेरोजगारी वाढत चालली आहे. भूकंपानंतर वसलेली गावे जुने गाव सोडून त्याच परिसरात पक्के पुनर्वसन करून वास्तव्य करित आहेत तर नविन पुनर्वसित गावे ही जवळ-जवळच कायमस्वरुपी वसली असल्याने गावांच्या सीमांचा मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

पुनर्वसित काही गावे वगळता अनेक गावांतील पथदिवे, रस्ते, पाणी पुरवठा योजना यांसारख्या योजनांचा पुरता बोजवारा उडाला असून अशा अनेक समस्या उभ्या आहेत. त्याच बरोबर औसा तालुक्यातील बऱ्याच पुनर्वसित गावातील घरांचे कबाले शासनाने वाटप केली नसल्याने तसेच मयत व्यक्तिच्या नातेवाईकानां व अनेक नागरिकांना घर कबाल्यासाठी अडचणीला सामोरे जावे लागत आहे. उपरोक्त बाबींकडे प्रशासनाने लक्ष पुरवणे गरजेचे आहे हे अधोरेखित सत्य आहे.