हिंदुस्थानच्या अंतराळ संशोधन संस्थेच्या (ISRO) ‘पीएसएलव्ही’ (PSLV) या भरवशाच्या रॉकेटने आज पुन्हा एकदा आपली ताकद सिद्ध केली आहे. मागील वर्षी आलेले अपयश मागे टाकत, PSLV-C62 मोहिमेद्वारे हिंदुस्थानचा ‘अन्वेषा’ हा अत्यंत महत्त्वाचा गुप्तचर उपग्रह आणि इतर १४ उपग्रह यशस्वीरित्या अवकाशात झेपावले.
संरक्षण क्षेत्रासाठी ‘अन्वेषा’चे महत्त्व या मोहिमेतील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने (DRDO) विकसित केलेला ‘अन्वेषा’ हा उपग्रह. हा एक प्रगत पाळत ठेवणारा (Surveillance) उपग्रह असून, याद्वारे सीमाभागातील शत्रूच्या हालचालींवर आणि तळांवर अचूक नजर ठेवणे शक्य होणार आहे. हिंदुस्थानच्या सामरिक सुरक्षेसाठी हे एक मोठे पाऊल मानले जात आहे.
खासगी क्षेत्राची ऐतिहासिक कामगिरी या मोहिमेचे दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे हिंदुस्थानच्या खासगी अंतराळ क्षेत्राचा वाढता सहभाग. हैदराबादमधील ‘ध्रुव स्पेस’ (Dhruva Space) या स्टार्टअप कंपनीने या मोहिमेत सात उपग्रह पाठवले आहेत. एकाच मोहिमेत एवढ्या मोठ्या संख्येने खासगी उपग्रह असण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. यामुळे इस्रो आणि खासगी कंपन्यांच्या भागीदारीला नवी दिशा मिळाली आहे.
मोहिमेचा थरार आणि तंत्रज्ञान
Liftoff!
PSLV-C62 launches the EOS-N1 Mission from SDSC-SHAR, Sriharikota.
Livestream link: https://t.co/fMiIFTUGpf
For more information Visit:https://t.co/3ijojDaYB2
#PSLVC62 #EOSN1 #ISRO #NSIL— ISRO (@isro) January 12, 2026
श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून सकाळी १०:१८ वाजता रॉकेटने उड्डाण केले.
मुख्य उपग्रह ‘EOS-N1’ सह एकूण १५ उपग्रह कक्षेत सोडण्यात आले. यामध्ये थायलंड आणि ब्रिटनच्या उपग्रहांचाही समावेश आहे.
स्पेनच्या एका स्टार्टअपचा ‘KID’ नावाचा कॅप्सूल उपग्रह पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश करण्याचा प्रयोग करणार आहे. यासाठी रॉकेटचा चौथा टप्पा पुन्हा सुरू करून तो दक्षिण पॅसिफिक महासागरात पाडण्याचे नियोजन आहे.
विश्वासार्हतेचे पुनरुत्थान मे २०२५ मध्ये पीएसएलव्हीच्या मोहिमेला तिसऱ्या टप्प्यातील तांत्रिक बिघाडामुळे अपयश आले होते. त्यामुळे आजची ही ६४ वी मोहीम इस्रोसाठी अत्यंत महत्त्वाची होती. या यशस्वी प्रक्षेपणामुळे भारतीय रॉकेटची जागतिक स्तरावरील विश्वासार्हता पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे.
