अमेरिका, इस्रायल-इराणमधील युद्ध तीव्र होत आहे. तसेच इराण पूर्णपणे नष्ट झाला आहे, असा दावा ट्रम्प यांच्याकडून करण्यात येत होता. मात्र, इराणने अमेरिकेचे लढाऊ विमान पाडल्याने इराणने स्वतःची ताकद दाखवून दिली आहे. इराणमध्ये कोसळलेल्या अमेरिकन लढाऊ विमानातील दोन्ही वैमानिकांना यशस्वीरित्या वाचवण्यात आले. ट्रम्प यांची ही पायलट आणि वैमानिकांना वाचवण्याची मोहीम यशस्वी ठरली.
या वैमानिकांना आयआरजीसीने (IRGC) पकडले असते, तर ट्रम्प यांची नाचक्की झाली असती. या संपूर्ण घटनेमुळे इराणवर जमिनीवरील हल्ल्याची योजना आखणाऱ्या रणनीतीकारांना पुनर्विचार करण्यास भाग पाडले असेल. इराणमधून वैमानिकाला परत आणून, अमेरिकन सैन्याने ट्रम्प यांना मोठ्या नामुष्कीतून वाचवले. मात्र, आता अमेरिकेला धोक्याचा अंदाज आल्याने त्यांची जमीनीवरील हल्ल्याची योजना टळणार असल्याची शक्यता आहे.
इराणच्या हद्दीत एक अमेरिकन लढाऊ विमान पाडण्यात आले. शत्रूच्या प्रदेशातून दोन वैमानिकांना वाचवण्यासाठी एक तातडीची मोहीम सुरू करण्यात आली. वैमानिक वाचले, पण अमेरिकन विमानांचे नुकसान झाले. या सगळ्याने डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या दाव्यांतील हवा निघून गेली आहे. सर्व काही आमच्या नियंत्रणात आहे, इराण जास्त काळ टिकणार नाही, अशी विधाने ट्रम्प करत होते. पण जमिनीवर जे घडले, त्याने हे दाखवून दिले की युद्धे सत्य सोशल पोस्ट्सने नव्हे, तर सामर्थ्य आणि तयारीने जिंकली जातात. त्यामुळे इराणवर जमीनीवरील करावाई होणार का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या जलवाहतुकीवर नियंत्रण मिळवले आहे आणि ट्रम्प यांचे काहीही चालत नाही. इराण युद्ध सुरू होण्यापूर्वी त्यांनी हल्ल्यासाठी जी कारणे दिली होती, ती आता गायब झाली आहेत. वैमानिकांची सुखरूप सुटका ट्रम्प यांच्यासाठी निश्चितच दिलासादायक आहे, परंतु ज्या पद्धतीने ही कारवाई करण्यात आली आणि त्यात झालेले नुकसान पाहून ते आतून हादरले असतील.
इराणच्या हवाई हद्दीवर अमेरिकेचे पूर्ण नियंत्रण आहे, असा दावा ट्रम्प यांनी सातत्याने केला होता. पण ज्या क्षणी हे लढाऊ विमान कोसळले, त्या क्षणी हे स्पष्ट झाले की इराणची हवाई संरक्षण प्रणाली अजूनही सक्रिय आहे. २ एप्रिल रोजी, दोन अमेरिकन वैमानिकांचे विमान शत्रूच्या प्रदेशात कोसळले आणि त्यांना बाहेर काढणे ही राष्ट्रीय प्रतिष्ठेची बाब बनली. जर हे वैमानिक इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या (IRGC) हाती लागले असते, तर ट्रम्प यांचा जगभरातून निषेध झाला असता. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांसाठी यापेक्षा मोठी राजकीय आणि लष्करी नामुष्की असूच शकली नसती. म्हणूनच ट्रम्प यांच्यासाठी ही मोहीम महत्त्वाची होती.
ही बचाव मोहीम प्रचंड दबावाखाली सुरू झाली. MC-130J स्पेशल ऑप्स विमाने, ब्लॅक हॉक हेलिकॉप्टर्स, ड्रोन, नेव्ही सील्स कमांडो सर्व काही तैनात करण्यात आले होते. बचाव कार्यादरम्यान अमेरिकन विमाने आणि ड्रोनना लक्ष्य करण्यात आले. प्रत्येकी कोट्यवधी डॉलर्स किमतीची दोन एमसी-१३०जे (MC-130J) विमाने इराणच्या हवाईपट्टीवर उतरली आणि पुन्हा उड्डाण करू शकली नाहीत. एक ब्लॅक हॉक हेलिकॉप्टरही नष्ट झाले. वैमानिकाला कसेतरी वाचवण्यात आले. याचा अर्थ, अमेरिकेने आपल्या दोन वैमानिकांना वाचवण्यासाठी मोठी किंमत मोजली. ही किंमत केवळ यंत्रांसाठी नव्हती; तर अमेरिकेने अनेक दशकांपासून जोपासलेल्या ‘अजेय’ प्रतिमेसाठी होती.
अमेरिकेत अनेक जनरल्सना पदावरून हटवण्यात आले आहे किंवा बाजूला सारण्यात आले आहे. ट्रम्प यांच्या जमिनीवरील आक्रमणाच्या योजनेला लष्कराचा विरोध होता का, असा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे. त्यामुळे जमिनीवरील हल्ला हा आता ‘सोपा पर्याय’ राहिलेला नाही. जर जमिनीवरून हल्ला झाला, तर त्याचा परिणाम इराक, सीरिया, लेबनॉन आणि अगदी येमेनपर्यंत पसरू शकतो. अमेरिकेचे तळ, दूतावास आणि मित्र राष्ट्रे या सर्वांना लक्ष्य केले जाऊ शकते. सध्या हे स्पष्ट दिसत आहे की, इराणवर जमिनीवरून हल्ला करण्याची जी योजना कागदावर सोपी वाटत होती, ती प्रत्यक्षात अवघड ठरत आहे.
