नासाचे ‘आर्टेमिस 2’ हे ऐतिहासिक यान मानवी अंतराळ मोहिमेतील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा पूर्ण करत शनिवारी पहाटे पृथ्वीवर सुखरूप परतले आहे. चंद्राभोवतीचा 10 दिवसांचा प्रवास यशस्वीपणे पूर्ण करून चार अंतराळवीर ओरियन कॅप्सूलसह पॅसिफिक महासागरात उतरले. मानवी इतिहासातील ही एक महत्त्वाची मोहीम ठरली असून, यामुळे चंद्रावर पुन्हा पाऊल ठेवण्याच्या स्वप्नाला मोठे बळ मिळाले आहे. या यशस्वी कामगिरीबद्दल अंतराळवीरांचे जगभरातून कौतुक होत आहे.
या मोहिमेचे नेतृत्व कमांडर रीड व्हाईजमन यांनी केले, तर त्यांच्यासोबत पायलट व्हिक्टर ग्लोव्हर आणि मिशन स्पेशालिस्ट क्रिस्टीना कोच व जेरेमी हॅन्सन यांचा समावेश होता. ‘ओरियन’ (Orion) या अंतराळयानातून या चौघांनी 10 दिवसांचा चंद्रप्रदक्षिणेचा प्रवास यशस्वीपणे पूर्ण केला. पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश करताना अंतराळयानाचा वेग प्रचंड होता, मात्र पॅराशूटच्या मदतीने त्यांचे लँडिंग अत्यंत सुरक्षितपणे पार पडले.
‘आर्टेमिस II’ ही मोहीम अपोलो कार्यक्रमानंतरची चंद्राभोवती फिरणारी पहिलीच मानवी फेरी आहे. यापूर्वीच्या ‘आर्टेमिस I’ मोहिमेत मानवरहित चाचणी घेण्यात आली होती, परंतु यावेळी प्रत्यक्ष अंतराळवीरांनी चंद्राच्या जवळ जाऊन तेथील जीवनरक्षक प्रणाली, नेव्हिगेशन आणि खोल अंतराळातील कार्यपद्धतीची सखोल चाचणी केली. या प्रवासादरम्यान अंतराळवीरांनी चंद्राच्या पृष्ठभागाची आणि पृथ्वीची छायाचित्रे टिपली आहेत.
या मोहिमेतील सर्वात कठीण टप्पा म्हणजे पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश करणे (Re-entry) हा होता. अंतराळयान अतिवेगाने पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करत असताना त्याला प्रचंड उष्णतेचा सामना करावा लागला. ओरियनच्या ‘हीट शील्ड’ने या भीषण तापमानापासून अंतराळवीरांचे संरक्षण केले. या यशस्वी चाचणीमुळे नासाच्या अंतराळयानाची ताकद आणि सुरक्षितता पुन्हा एकदा सिद्ध झाली आहे.
नासाच्या मते, आर्टेमिस II कडून मिळालेली माहिती भविष्यातील मोहिमांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरेल. विशेषतः ‘आर्टेमिस III’ मोहिमेद्वारे सुमारे 50 वर्षांनंतर पुन्हा एकदा मानवाला चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरवण्याचे उद्दिष्ट आहे. याशिवाय, मंगळ ग्रहापर्यंत मानव पोहोचवण्याच्या दिशेनेही ही मोहीम एक महत्त्वाची पायरी मानली जात आहे.
