लेख : कश्मीरमधील हिंसाचार चार जिल्ह्यांपुरताच!

2

>>ब्रिगेडियर हेमंत महाजन<<

[email protected]

आज कश्मीरच्या अंतर्भागात सैन्य, राष्ट्रीय रायफल्स व केंद्रीय पोलीस दलाच्या ठाण्यांचे जाळे अस्तित्वात आहे. अमेरिकेने पाकिस्तानची पाठराखण सोडली आहे. तसेच आपल्या सैन्याकडेही आता अत्याधुनिक शस्त्र आहेत. जागतिक स्तरावर काही मुस्लिम देश सोडले तर इतर कोणताही देश कश्मिरी फुटीरतावाद्यांच्या समर्थनार्थ आज उभा नाही. फुटीरतावादी आणि त्यांचे समर्थक कितीही वल्गना करीत असले तरी हे विदारक सत्य आहे की, आज कश्मीर खोऱ्याच्या केवळ चार जिल्ह्यांत हा संघर्ष सुरू आहे.

प्रत्येक दहशतवादविरोधी कारवाईत स्थानिकांकडून होणाऱ्या दगडफेकीचा अडथळा सहन करावा लागत असल्याने शनिवारी लष्करप्रमुख बिपिन रावत यांनी त्याची तुलना दहशतवादाशीच केली. ‘‘दगडफेकीत एका जवानाचा मृत्यू ओढवला तरी काही जण म्हणतात, दगडफेक करणाऱ्यांना दहशतवाद्यांसारखी वागणूक देऊ नका. दगड भिरकवणारे हे दहशतवादीच आहेत’’ असे लष्करप्रमुख रावत म्हणाले. कश्मिरी जनतेसाठी रस्ता, पूल बनवण्याचे काम करणाऱ्या बॉर्डर रोड ऑर्गनायझेशनच्या ताफ्यावर झालेल्या दगडफेकीत गुरुवारी राजेंद्र सिंह या जवानाचा मृत्यू झाला होता.

पाकिस्तानच्या चिथावणीवरून कश्मीर खोऱ्यातील काही माथेफिरू तरुण हिंदुस्थानी जवानांवर दगड फेकतात. त्यांच्या जिवाशी खेळतात. सुरक्षा दलाच्या वाहनांना घेरून त्यांना ठार मारण्याचा प्रयत्न करतात. असे असतानाही मानवाधिकाराच्या नावाखाली आमच्या सैनिकांचे हात बांधून ठेवण्यात आले आहेत. आज पाकिस्तानातून येणाऱ्या दहशतवाद्यांची संख्या घटली आहे. तिथून येणाऱ्या शस्त्रास्त्रांचे प्रमाणही कमी झाले आहे. मात्र काही स्थानिक तरुण दहशतवादी होत आहेत. दहशतवाद्यांविरुद्ध कारवाई करणाऱ्या सैन्याला अडविण्यासाठी काही नागरिक एकत्र येऊन ढाल बनत आहेत. अनेक ठिकाणी तर महिलांना पुढे केले जाते. माथेफिरू तरुणांनी आमच्या सैनिकांवर दगड फेकायचे, जवानांना घेरून त्यांना मारहाण करायची अन् तरीही सैनिकांनी जवळ असलेले शस्त्र बाहेर न काढता मार सहन करायचा, हे योग्य नाही.

कश्मीरातील जे फुटीरवादी नेते हिंदुस्थान सरकारच्या सवलतींचा वापर करूनही पाकिस्तानशी निष्ठा बाळगतात, अशा नेत्यांच्या मुसक्या आवळून त्यांना काळकोठडय़ांमध्ये नेऊन डांबले पाहिजे. कश्मीरातील फुटीरवादी अन् देशद्रोही नेत्यांना काळकोठडीत डांबण्याची हीच योग्य वेळ आहे. अब्दुल्ला असोत वा मग मुफ्ती मोहम्मद सईद, वा त्यांची कन्या मेहबुबा मुफ्ती, या सगळ्यांनी हिंदुस्थान सरकारला वेळोवेळी ब्लॅकमेल केले आहे. हे थांबवले पाहिजे.

जिहादींना संकटातून सोडवून आणण्याचे काम दगडफेके व ‘हुर्रियत’वाले करतात. हुर्रियतवाले कुठलेही शस्त्र हाती घेत नाहीत, तर युवकांची व लोकांची माथी भडकवण्याचे काम करतात. तसेच त्यांना आवश्यक ते पैसे वा साहित्य पुरवण्याचेही काम ‘हुर्रियत’सारख्या संघटना करीत असतात. साहजिकच कुठल्याही पांढरपेशा हुर्रियतवाल्याचा थेट हिंसाचारात सहभाग आहे असे पुराव्यानिशी सिद्ध करणे प्रशासनाला शक्य होत नाही. वरकरणी ही माणसे सभ्य, सुसंस्कृत, सुशिक्षितच असतात, पण त्यांच्या कामांमधून हिंसाचाराला चालना मिळत असते. त्याला युद्धशास्त्रामध्ये ‘रसद पुरवणारी यंत्रणा’ म्हटले जाते. शत्रूच्या सैन्याला हैराण करून सोडले, मग त्याला लढणे अशक्य होऊन जाते. तेव्हा या मंडळींच्या मुसक्या आता आवळायला हव्या.

हिंदुस्थानी सैनिकांना मानवाधिकार नाही का? आत्मसन्मान नाही का? आमचे सैनिक माथेफिरूंचा मुकाबला करू शकत नाहीत का? सैनिक आमची शान नाहीत का? आमच्या सैनिकांच्या जिवाची काहीच किंमत नाही का? या प्रश्नांची उत्तरे मानवाधिकाराच्या नावाने बेंबीच्या देठापासून बोंबलणाऱ्यांनी दिली पाहिजेत. सैनिकांनी कुणावरही उगाचच हात उगारू नये, गोळी झाडू नये, पण जवळ शस्त्रास्त्रs आहेत आणि जिवाला धोकाही आहे, अशा स्थितीतही सैनिकांनी गप्प बसावे हा कसला आला मानवाधिकार? आमचा हिंसाचारावर विश्वास नसला तरी गोळीचे उत्तर गोळीनेच दिले पाहिजे. जशास तसे तरी वागले पाहिजे.

आज कश्मीर खोऱ्यात तीनशेपेक्षा जास्त व्हॉटस् ऍप ग्रुप असे आहेत की, ज्यावरून कश्मिरी तरुणांची माथी भडकवली जातात. हिंदुस्थान सरकारविरुद्ध तरुणांना चिथावणी देण्याचे पाप पाकिस्तानकडून केले जात आहे. त्यामुळे कश्मीरातील इंटरनेट सेवा काही काळासाठी खंडित ठेवण्याचा निर्णय घ्यावा लागतो. अशा व्हॉटस् ऍप ग्रुपच्या तरुणांना पण पकडा. मध्यंतरी सैन्याने एक शक्कल लढवली. साध्या वेशातील जवान आधीच दगडफेक्यांमध्ये सामील व्हायचे. सगळे दगडफेके एकत्र आले की, त्यांना आदेश कोण देतो हे हेरायचे आणि नंतर त्यांना अलगद पकडून आणायचे अशी पद्धत अवलंबण्यात आल्याने आता दगडफेक्यांचेही धाबे दणाणले आहे.

कश्मीरमध्ये हिंदुस्थानी जवानांना चकमकीच्या काळात मागून धोंडे मारणारे दगडफेके आणि इथे शहरी भागातल्या नक्षली व जिहादी विरोधातल्या कायदेशीर कारवाईत अडथळे उभे करणाऱ्यांत नेमका काय फरक आहे? कोणी त्या अटकेतील संशयितांना गोळ्या झाडत नव्हता की कोठडीत बंद करून चाबकाचे फटकारे मारत नव्हता. निदान कोर्टात हजर करण्यापर्यंत तरी संयम नको काय? पण आधीच एक फळी कोर्टात पोहोचली आणि दुसरी माध्यमांच्या कॅमेऱ्यात घुसून थेट पोलीस व शासनालाच गुन्हेगार ठरवू लागली.

आज कश्मीरच्या अंतर्भागात सैन्य, राष्ट्रीय रायफल्स व केंद्रीय पोलीस दलाच्या ठाण्यांचे जाळे अस्तित्वात आहे. अमेरिकेने पाकिस्तानची पाठराखण सोडली आहे. तसेच आपल्या सैन्याकडेही आता अत्याधुनिक शस्त्र आहेत. जागतिक स्तरावर काही मुस्लिम देश सोडले तर इतर कोणताही देश कश्मिरी फुटीरतावाद्यांच्या समर्थनार्थ आज उभा नाही. फुटीरतावादी आणि त्यांचे समर्थक कितीही वल्गना करीत असले तरी हे विदारक सत्य आहे की, आज कश्मीर खोऱ्याच्या केवळ चार जिल्ह्यांत हा संघर्ष सुरू आहे. नुकत्याच झालेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्येसुद्धा जम्मू, कारगील आणि लडाख भागात शांततापूर्ण व यशस्वीपणे निवडणुका पार पडल्या. कश्मिरी फुटीरतावादी हे केवळ श्रीनगर खोऱ्यापुरतेच मर्यादित आहेत.