अमेरिका आणि इस्रायलचा समावेश असलेल्या आखाती संघर्षाचा विस्तार होत असताना इराणकडून दुबईवर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. या हल्ल्यांनंतर प्रशासनाने खबरदारीचा उपाय म्हणून बुर्ज खलिफासह महत्त्वाच्या ठिकाणांवरून नागरिकांना हलवले. त्यामुळे शहरातील प्रमुख पायाभूत सुविधांच्या सुरक्षिततेबाबत आणि कायदेशीर संरक्षणाबाबत नव्याने प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
दुबईतील सर्वात उंच इमारत असलेला बुर्ज खलिफा दरवर्षी लाखो पर्यटकांना आकर्षित करतो. 124, 125 आणि 148 व्या मजल्यावरील निरीक्षण गॅलऱ्यांमधून दुबई आणि अरबी आखाताचे विहंगम दृश्य पाहता येते. काच आणि स्टीलच्या भव्य रचनेमागे या इमारतीसाठी गुंतागुंतीची विमा संरचना उभारण्यात आली आहे.
ही इमारत विकसित करणाऱ्या Emaar Properties साठी मुख्य विमा योजना ओमान इन्शुरन्समार्फत ‘कन्स्ट्रक्शन ऑल-रिस्क’ आणि मालमत्ता पॉलिसी स्वरूपात राबवण्यात आली होती. जर्मनीस्थित Munich Re या पुनर्विमा कंपनीने प्रमुख पुनर्विमा भागीदार म्हणून भूमिका बजावली. या पॉलिसीनुसार इमारतीच्या संरचनेसाठी सुमारे 1.5 अब्ज डॉलर इतक्या जोखमीचे संरक्षण असल्याचे सांगितले जाते. मात्र, स्वतंत्र मालकीच्या सदनिका, हॉटेल अंतर्गत सजावट, कार्यालये आणि त्यातील साहित्य यांचा विमा संबंधित मालकांनी स्वतंत्रपणे घेतलेला असतो.
दुबईतील ईमार प्रॉपर्टीजच्या प्रमुख मालमत्तांमध्ये ‘राजकीय हिंसाचार’ या जोखमीचाही समावेश असतो. यात विध्वंस, दहशतवाद, जाणीवपूर्वक हानी, दंगली, नागरी अस्थिरता, आक्रमण, युद्ध (जाहीर केलेले असो वा नसो), यादवी युद्ध, बंड, क्रांती, सत्तांतर, उठाव, बंडखोरी आणि युद्धजन्य परिस्थिती यांचा समावेश होऊ शकतो. बुर्ज खलिफा ही ईमारची सर्वात प्रतिष्ठित मालमत्ता असल्याने त्याच्या सध्याच्या विमा संरक्षणातही अशाच प्रकारचे संरक्षण असण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते, जरी त्याबाबत अधिकृत पुष्टी उपलब्ध नाही.
विमा क्षेत्रातील नियमांनुसार एखाद्या राज्य किंवा गैर-राज्य घटकाकडून झालेला क्षेपणास्त्र हल्ला हा स्वतंत्र ‘मिसाइल’ श्रेणीत न धरता दहशतवाद, राजकीय हिंसाचार किंवा युद्धजोखीम विस्तारांतर्गत हाताळला जातो. असे असले तरी अनेक विमा पॉलिसींमध्ये पूर्ण प्रमाणातील युद्ध वगळलेले असते, तर मर्यादित स्वरूपात दहशतवाद किंवा राजकीय हिंसाचारासाठी संरक्षण दिलेले असते. त्यामुळे नुकसानभरपाई मिळेल की नाही, हे पॉलिसीतील अटी, मर्यादा आणि अपवादांवर अवलंबून असते. या तपशीलांची सार्वजनिक माहिती उपलब्ध नाही.
आर्थिक दृष्टीनेही दाव मोठा आहे. बुर्ज खलिफाच्या मूळ बांधकाम खर्चाचा अंदाज 1.4 डॉलर ते 1.5 अब्ज डॉलर इतका होता. सध्याच्या पुनर्बांधणी खर्चाचा अंदाज 2025 साठी 2.8 डॉलर ते 3.5 अब्ज डॉलर दरम्यान वर्तवला जातो. 2026 मधील मूल्यमापनानुसार ही इमारत डाउनटाउन दुबईच्या सुमारे 20 अब्ज डॉलर किमतीच्या विकास प्रकल्पाचा मुख्य आधार आहे आणि तिची एकूण किंमत मूळ खर्चाच्या अनेक पटीने अधिक आहे.
जर लष्करी संघर्षात बुर्ज खलिफाला थेट हानी पोहोचली, तर नुकसानभरपाईचा निर्णय पूर्णपणे विमा पॉलिसीच्या व्याप्तीवर आणि त्या घटनेचे वर्गीकरण कसे केले जाते यावर अवलंबून राहील. त्यामुळे दुबईतील या प्रतीकात्मक इमारतीच्या सुरक्षिततेबाबत आणि विमा संरक्षणाबाबत चर्चा अधिक तीव्र झाली आहे.
