
जिंतूर तालुक्यातील सावंगी (म्हा). येथे वास्तव्यास असणारे बंडू गायकवाड यांना येलदरी जलाशयाच्या कडेला लाल डोक्याचा ससाणा जखमी अवस्थेत दिसून आला. त्या ससाण्याला ते घरी घेऊन आले व त्यानंतर त्यांनी पक्षीमित्र अनिल उरटवाड यांच्यासी संपर्क केला. त्यानंतर त्यांनी तो ससाणा वन्यजीव छायाचित्रकार गणेश कुरा यांच्याकडे स्वाधीन केला. सदर ससाण्याच्या उजव्या पंखाला गंभीर दुखापत झालेली आहे. ससाणा सध्या पक्षीमित्रांच्या योग्य त्या निगराणी आहे. पक्षीमित्र अनिल उरटवाड, वन्यजीव छायाचित्रकार विजय ढाकणे, गणेश कुरा आणि छायाचित्रकार पुष्पक मांडवगडे यांच्या देखरेखीत आहे.
पक्ष्याविषयी माहिती :
इंग्रजी नाव :- Red Headed Falcon
शास्त्रीय नाव : Falco chicquera*
मराठी :- लाल डोक्याचा ससाणा किंवा तुरमती, श्येन
ससाणा आकाराने कबूतरा एवढा असतो. निळसर करड्या रंगाचा छातीला पांढरा रंग, पोट व पंखावर काळ्या रंगाचे दाट पट्टे, डोळे काळे असतात. जानेवारी ते एप्रिल या काळात वीण करतो. हिंदुस्थानात सर्वत्र आढळतो. मात्र महाराष्ट्रात दुर्मिळ असलेला हा पक्षी आहे. हिंदुस्थानात हा पक्षी शुष्क प्रदेश, माळराने, विरळ जंगले हे त्याचे मुख्य आधिवासाचे ठिकाण आहेत. छोटे पक्षी, उंदीर सरडे, साप, किटक हे त्याचे आवडते खाद्य.
या पक्ष्यांला संभवणारी संकटे
याला सर्वात जास्त धोका आहे तो वाढत्या शहरीकरणामुळे, औद्योगिकीकारणामुळे आणि माळरानावरील वाढत्या शेतीमुळे. त्यामुळे होणाऱ्या व्यत्ययामुळे पारंपारीक घरटयाची ठिकाणे त्यानी सोडून दिली आहेत.
संवर्धनाबाबतची सद्यस्थिती :
International Union for Consarvation of Nature (IUCN) च्या लाल यादीत Near Threatened म्हणजे संकट समीप या गटात ससाणा हा पक्षी आहे.
इतर शिकारी पक्ष्यांप्रमाणेच या पक्ष्याला सुद्धा कायदेशीर संरक्षण लाभलेलं आहे.त्याला *वन्यजीव कायद्याच्या सूची ४* (चार) मध्ये समाविष्ट केलेले आहे.






























































