उत्तर प्रदेशातील विशेष मतदारयादी पुर्निरीक्षण (एसआयआर) प्रक्रियेनंतर निवडणूक आयोगाने मसुदा मतदारयादी प्रसिद्ध केली आहे. या मसुद्यातून एकूण २.८९ कोटी मतदारांना वगळण्यात आले आहे. आयोगाच्या म्हणण्यानुसार ही यादी 12 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये सुरू असलेल्या एसआयआर प्रक्रियेचा भाग आहे. यावेळी यादीत मोठा बदल झाला आहे. उत्तर प्रदेशातील अंदाजे २.८९ कोटी मतदारांची नावे यादीतून वगळण्यात आली आहेत.
उत्तर प्रदेशातील मसुदा यादीचे प्रकाशन तीन वेळा पुढे ढकलल्यानंतर आता ती प्रसिद्ध करण्यात आले. राज्याचे मुख्य निवडणूक अधिकारी नवदीप रिनवा यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, मसुदा मतदार यादीच्या प्रती सर्व राजकीय पक्षांना वितरित करण्यात आल्या आहेत. त्यांनी सांगितले की, सुरुवातीला उत्तर प्रदेशात अंदाजे 150 दशलक्ष मतदार होते, त्यापैकी १२५.५ दशलक्ष (८१.३०%) मतदारांनी स्वतः किंवा कुटुंबातील सदस्याद्वारे स्वाक्षरी करून गणना फॉर्म सादर केले. मतदारांनी गणना फॉर्म सादर न करण्याची अनेक कारणे त्यांनी स्पष्ट केली. तसेच सुमारे १८ टक्के मतदारांनी फॉर्म सादर केले नाहीत, असे त्यांनी सांगितले.
या यादीत सुमारे २.८९ कोटी नावे मसुदा यादीतून वगळण्यात आली आहेत. सध्या, मसुदा यादीनुसार, उत्तर प्रदेशातील मतदारांची संख्या सुमारे १२ कोटी राहिली आहे. मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, निवडणूक आयोगाच्या निर्देशानुसार, पूर्वी सुमारे १,५०० मतदार होते त्या तुलनेत आता प्रत्येक मतदान केंद्रावर १,२०० पेक्षा जास्त मतदार राहणार नाहीत. म्हणूनच नवीन मतदान केंद्रे तयार करण्यात आली, ज्यासाठी अतिरिक्त वेळ लागला.
निवडणूक आयोगाने दावे आणि आक्षेप दाखल करण्यासाठी ६ जानेवारी ते ६ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत वेळ दिला आहे. ज्या मतदारांची नावे मसुदा यादीत नाहीत ते या कालावधीत आवश्यक कागदपत्रांसह एक फॉर्म भरून त्यांची नावे पुन्हा समाविष्ट करू शकतात. सर्व दावे आणि हरकती २७ फेब्रुवारीपर्यंत सोडवल्या जातील आणि अंतिम मतदार यादी ६ मार्च २०२६ रोजी प्रसिद्ध केली जाईल. निवडणूक आयोगाने १८ वर्षांचे झालेल्या सर्व नवीन मतदारांना त्यांची नावे तपासण्याचे आवाहन केले आहे. नाव गहाळ झाल्यास फॉर्म-६ आणि नाव किंवा पत्त्यात दुरुस्तीसाठी फॉर्म-८ भरण्याची सुविधा उपलब्ध आहे, असे आयोगाने सांगितले आहे.
