राजधानी नवी दिल्लीतील राजपथ या मार्गाला आज कर्तव्यपथ हे नवे नाव मिळाले आहे. सेंट्रल व्हिस्टा प्रोजेक्ट अंतर्गत नवीन संसद भवनाबरोबरच राष्ट्रपती भवन ते इंडिया गेटकडे जाणाऱ्या 3 किलोमीटर लांबीच्या रस्त्याला आजपासून कर्तव्यपथ नावाने ओळखले जाणार आहे. आज सायंकाळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते याचे उद्घाटन पार पडले. तसेच इंडिया गेटजवळ नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या भव्य पुतळ्याचेही अनावरण यावेळी करण्यात आले.
PM Modi inaugurates all new redeveloped Rajpath as Kartvyapath in New Delhi pic.twitter.com/owdlU05VKl
— ANI (@ANI) September 8, 2022
दरम्यान, राजपथचे कर्तव्यपथ असे नामकरण करण्यात आल्यानंतर उपस्थितांना संबोधित करताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी वसाहतवादाचे प्रतीूक असणाऱ्या ‘किंग्स वे’चा इतिहास कायमचा पुसला गेल्याचे म्हटले. गुलामगिरीचे आणखी एक प्रतीक आज हटले असून कर्तव्यपथाच्या रुपाने नवे पर्व सुरू झाले आहे. आपण वसाहतवादाच्या प्रतिकाहून बाहेर पडल्याबद्दल देशवासियांचे अभिनंदन करतो, असे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यावेळी म्हणाले.
Symbol of colonialism ‘Kingsway’ will be a history and has been erased forever. A new era has begun in the form of Kartvyapath. I congratulate all the people of the country as we come out from another symbol of colonialism: PM Modi pic.twitter.com/sfLdYZdCIT
— ANI (@ANI) September 8, 2022
नवी दिल्ली महानगर कॅान्सिलच्या (NDMC) बैठकीमध्ये बुधवारी राजपथ आणि सेंट्रल व्हिस्टा लॅानचे कर्तव्यपथ असे नामांतर करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. एनडीएमसीच्या विशेष सभेत एकमताने ठराव मंजूर करण्यात आला. केंद्रीय परराष्ट्र व्यवहार आणि सांस्कृतिक राज्यमंत्री मीनाक्षी लेखी यांच्या अध्यक्षतेखाली एनडीएमसी ही विशेष बैठक झाली. दरम्यान, विजय चौक ते इंडिया गेट पर्यंतचा राजपथ (आता कर्तव्यपथ) आणि सेंट्रल व्हिस्टा लॉन एनडीएमसीच्या अखत्यारीत येतात. केंद्र सरकारची विविध मंत्रालये, विभाग, कार्यालये येथे आहेत.
काय आहे इतिहास?
‘राजपथ’ हे नाव मिळण्यापूर्वी स्वातंत्र्यापूर्व काळात राजपथ हा ‘किंग्स वे’ ओळखला जात होता. स्वातंत्र्यानंतर ‘किंग्स वे’चे नाव बदलून राजपथ असे करण्यात आले. आता स्वातंत्र्याला 75 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर त्याचे नाव बदलून ‘कर्तव्यपथ’ असे करण्यात आले आहे.
सेंट्रल व्हिस्टा उद्यापासून जनतेसाठी खुला
दरम्यान, इंडिया गेट जवळील सेंट्रल व्हिस्टाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते उद्घाटन करण्यात आले. सामान्य नागरिकांसाठी सेंट्रल व्हिस्टा 9 सप्टेंबर (उद्यापासून) पासून खुले होईल. यामध्ये बोटिंगपासून ते खाण्या-पिण्यापर्यंतच्या अनेक सुविधा उपलब्ध होतील. सुरक्षेच्या कारणास्तव या भागात कडक बंदोबस्त असेल. हा परिसर हायटेक कॅमेऱ्यांच्या नजरेत असेल.
काय आहे खास?
– मेकओव्हरनंतर सेंट्रल व्हिस्टाचे रूप बरेच बदलले असून येथे 74 ऐतिहासिक खांब उभारण्यात आले आहेत. राजपथापासून ते कालवा आणि पार्किंगपर्यंत 900 हून अधिक दिवे लावण्यात आले आहेत. चालण्यासाठी 16.5 किलोमीटर लांब पदपथही आहे.
– इथले पार्किंगही अतिशय भव्य असून त्यामध्ये 1117 गाड्या आणि 35 बसेस पार्क करता येऊ शकतात.
– पाण्याचा कालवा या भागाची सुंदरता आणखी वाढवेल. त्यावर 16 ब्रिज बनवण्यात आले आहेत.
– सेंट्रल व्हिस्टाला भेट देणाऱ्या हजारो पर्यंटकांच्या सुविधेसाठी येथे 400 अधिक बेंचेस बसवण्यात आले असून कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावता यावी यासाठी 150 डस्टबिन्सही ठेवण्यात आले आहेत.
– येथे 300 CCTV कॅमेरे लावण्यात आले असून लाइव्ह मॉनिटरिंगद्वारे त्यांची नजर प्रत्येक काना-कोपऱ्यावर असेल. सुरक्षेच्या कारणास्तवर प्रत्येक शिफ्टमध्ये 50 गार्ड्स हजर राहणार आहेत.
– 8 ॲमेनिटि ब्लॉक्समध्ये टॉयलेट्सपासून पिण्याच्या पाण्यापर्यंत प्रत्येक गोष्टीची व्यवस्था उपलब्ध असेल. तसेच टॉयलेटच्या इंटिरिअरमध्ये स्टोनच्या जाळीचा वापर करण्यात आला आहे. या प्रोजेक्टअंतर्गत 16 नवी झाडे लावण्यात आली असून जुन्या झाडांचेही संवर्धन करण्यात आले आहे.
– येथे फूड-स्टॉल्सही लावण्यात येणार असून तेथे पर्यटक वेगवेगळ्या राज्यातील पदार्थांचा आस्वाद घेऊ शकतात.
– इथे दोन भागांत बोटिंगची सुविधा असेल. कृषि भवन आणि नव्याने बनलेल्या वाणिज्य भवनाच्या मागील भागात बोटिंगची सुविधा उपलब्ध असेल.
