>> हविशेष बेडेकर
1971 पासून बांगलादेशी हिंदूंवर इस्लामी कट्टरपंथी सातत्याने हल्ले चढवत आहेत. 16 ते 17 कोटी लोकसंख्या असलेल्या बांगलादेशात हिंदू अल्पसंख्यांक (8.5 टक्के) आहेत व पाकिस्तान लष्कराने बांगलादेशात केलेल्या वंशहत्येपूर्वी ही लोकसंख्या 22 टक्के होती. म्हणजे सध्या मुस्लिम जेवढे हिंदू राष्ट्र हिंदुस्थानात आहेत एवढी होती. मोदींच्या बांगलादेश भेटीदरम्यान येथील कट्टर पंथीयांचा तीव्र निषेध पाहायला मिळाला. काही ठिकाणी दगडफेक झाल्यामुळे बॉर्डर गार्डना निदर्शकांवर गोळीबार करावा लागला. फेसबुकने त्वरित दखल घेऊन ही चिंतेची बाब असल्याचे घोषित करत येथील सोयीसुविधा काही काळाकरिता रद्द करण्यात आली. मोदी परतताच बांगलादेशातील कट्टर पंथीयांनी हिंदू मंदिरेदेखील उद्ध्वस्त केली.
बांगलादेशमध्ये दोन प्रमुख राजकीय पक्ष आहेत. वर्तमान पंतप्रधान शेख हसीना आवामी लीग या पक्षाचे आहेत. दुसरा जश्न-ए-इस्लामी जो बांगलादेश सुप्रीम कोर्टाने निर्बंध लादून बरखास्त केला आहे. याच पक्षाचा एक कट्टरपंथी गट हिफाजत – ए – इस्लाम मोदींच्या बांगलादेश भेटीदरम्यान अधिक आक्रमक होऊन हिंदूंवर हल्ले घडवून आणतो आहे. ‘पाकिस्तान लष्कराने बांगलादेशी धर्तीवर तीस लाख लोकांची केलेली वंश हत्या पूर्णपणे विसरून त्यांच्याशी मैत्रीपूर्ण संबंध प्रस्थापित करावे व हा मुद्दा संयुक्त राष्ट्र संघात कधीही उचलू नये’ हा या गटाचा मूळ हेतू आहे. आश्चर्य म्हणजे या गटाने 2020 मध्ये दि फादर ऑफ बांगलादेश शेख मुजीब उर रहमान यांच्या स्मारकाच्या अनावरणाला चौफेर निदर्शने करून तीव्र विरोध केला होता आणि हिंदुस्थानने मुजीब उर रहमान यांना गेल्या वर्षी महात्मा गांधी शांती पुरस्कार जाहीर केला व त्याचेच हस्तांतरण मोदींनी या दौऱयात केले. त्यामुळे बांगलादेशी कट्टरतावादी हे पाकिस्तान समर्थक इस्लामी आहेत यात काहीही शंका नाही. यासंदर्भात ढाका विद्यापीठाचे अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक अब्दुल बरकत यांनी आपल्या पुस्तकात – Deprivation of Hindu minority in Bangladesh: Living with vested property मध्ये 1 कोटी 13 लाख हिंदूंवर होणाऱया अत्याचारामुळे ते बांगलादेश सोडून गेले व 3 कोटी एकर जमीन गमावल्याचे पुराव्यासह सांगितले आहे. हे जर असेच चालू राहिले तर ‘संडे गार्डियन’ संशोधनानुसार येत्या 30 वर्षांत बांगलादेशात हिंदू नामशेष होतील.
अशा भयंकर परिस्थितीत घाबरलेले बांगलादेशी पश्चिम बंगाल आणि आसाममध्ये स्थलांतर करतात. त्याच वेळी, मोठय़ा संख्येने गरीब बांगलादेशी- यात हिंदू आणि मुस्लिमही आले. पण धार्मिक कारणामुळे कोण आलं आणि आर्थिक कारणामुळे कोण हे ठरवणं अशक्य आहे. आता जगातील दुसरा अती लोकसंख्या असलेला देश हिंदुस्थान आणखी 50 लाख लोक कमी बजेट, पाणीटंचाई, जेमतेम वीजपुरवठा, संसाधनांची कमतरता आणि कमी रोजगार परिस्थितीत समाविष्ट करूच शकत नाही. मोदींनी स्थैर्य, प्रेम आणि शांतता याबाबत चर्चा करून शेजारधर्म पाळला असला तरी अल्पसंख्यांक हिंदूंवर होणाऱया अत्याचाराबाबत बोलून बांगलादेश सरकारचे कान पिळले असावेत. नागरिकत्व सुधारणा कायदा ( CAA) आणि राष्ट्रीय नागरिक नोंदपुस्तिका (NRC) असले तरी हिंदुस्थानने परराष्ट्र धोरणात हा मुद्दा संयुक्त राष्ट्र संघामध्ये उचलणे बांगलादेशी अल्पसंख्यांक हिंदूंसाठी गरजेचे आहे.
(लेखक विदेश नीती अभ्यासक आहेत)
