>> स्पायडरमॅन
विज्ञानाने गेल्या दोन वर्षांत इतकी मोठी झेप घेतली आहे की, आता पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर जाणे हे केवळ शास्त्रज्ञांचे काम उरलेले नाही. एप्रिल 2026 मध्ये अंतराळ तंत्रज्ञान क्षेत्रात एक क्रांतिकारी घटना घडली आहे. मानवी इतिहासात पहिल्यांदाच कृत्रिम बुद्धिमत्तेने (AI) पूर्णपणे डिझाईन केलेले मॉडय़ुलर स्पेस हॉटेल पृथ्वीच्या कक्षेत यशस्वीरीत्या स्थापित करण्यात आले आहे. हे हॉटेल केवळ पर्यटनासाठी नसून मानवाच्या अंतराळातील कायमस्वरूपी वास्तव्याची पहिली मोठी चाचणी मानली जात आहे.
या प्रकल्पाचे सर्वात मोठे वैशिष्टय़ म्हणजे याचे बांधकाम. एआयच्या मदतीने अशा स्मार्ट मटेरियलचा वापर करण्यात आला आहे, जे अंतराळातील ऊर्जेचा वापर करून स्वतःचा आकार वाढवू शकते. पूर्वी अंतराळात कोणतेही बांधकाम करण्यासाठी कोटय़वधी डॉलर्सचा खर्च आणि मानवी श्रमाची गरज लागायची, पण आता एआयचलित रोबोट्सनी हे हॉटेल केवळ काही आठवड्यांत पूर्ण केले आहे. यामध्ये पृथ्वीसारखे कृत्रिम गुरुत्वाकर्षण (Artificial Gravity) निर्माण करण्यात आले आहे, जेणेकरून तिथे राहणाऱया पर्यटकांना तरंगण्याचा त्रास होणार नाही.
हे हॉटेल म्हणजे जगभरातील लोकांसाठी एक नवीन पर्यटनस्थळ ठरणार आहे. विशेष म्हणजे या हॉटेलमध्ये वापरलेली लाईफ सपोर्ट सिस्टम ही पूर्णपणे निसर्गचक्रावर आधारित आहे, जिथे एआयच्या देखरेखीखाली वनस्पतींचे छोटे जंगल तयार करण्यात आले आहे. हे जंगल कार्बन डायऑक्साईडचे ऑक्सिजनमध्ये रूपांतर करते. विशेष म्हणजे या प्रकल्पात भारताच्या ‘इस्रो’ने विकसित केलेल्या स्वस्त आणि कार्यक्षम इंधन तंत्रज्ञानाचा मोठा वाटा आहे. त्यामुळे अंतराळ प्रवास आता केवळ श्रीमंतांची मत्तेदारी न राहता सर्वसामान्यांच्या आवाक्यात येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. तंत्रज्ञान आता केवळ आपल्या हातातील स्क्रीनपुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर ते थेट अंतराळापर्यंत पोहोचले आहे. पृथ्वीवरील वाढती लोकसंख्या आणि मर्यादित संसाधने पाहता अंतराळातील हे छोटेसे पाऊल भविष्यातील मानवी वस्तीसाठी मैलाचा दगड ठरेल. मानवाच्या अफाट कल्पनाशक्तीला आता विज्ञानाची जोड मिळाली आहे हेच यातून सिद्ध होते.
