क्रिकेटनामा – द्रोह मिटवा, एकोपा साधा!

>> संजय कऱ्हाडे

आज पुन्हा एकदा रोहित आणि कोहली परीक्षेला बसणार आहेत. अन् पुन्हा एकदा परीक्षक म्हणून गंभीर गंपू हजर असणार आहे! कशी असेल बरं गंपूची नजर. ऑस्ट्रेलियामध्ये वन डे मालिका सुरू होताना त्याची नजर किंचित तिरकी होती. आपण ती मालिका 1-2 अशी हरलो. पण शेवटच्या सामन्यात ‘रो-को’ या दोघांनीही चमक दाखवली. रोहितने शतकी अन् कोहलीने अर्धशतकी खेळी करून आपल्याला विजय मिळवून दिला. तरीही नजर वक्रच राहिली. भरीस भर, गंपू उद्गारला, ‘मालिका गमावल्यावर वैयक्तिक कामगिरीचा उदोउदो करणं योग्य नाही’!

मला वाटतं, आता दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धची कसोटी मालिका सपशेल गमावल्यावर गंपूची नजर नरमलेली असेल. पराभवाची थोडीफार पत्रास असेल तर आजपासून सुरू होणाऱया तीन वन डे सामन्यांच्या मालिकेत विजय मिळवण्याकडे त्याचा कल राहील. आणि म्हणूनच इतरांच्या कामगिरीप्रमाणे ‘रो-को’च्या ‘वैयक्तिक कामगिरीकडे’ही त्याचं लक्ष लागलेलं असेल! क्रिकेटचा खेळ मोठा गमतीदार असतो. कधी दुसऱयाचं पारडं झुकवतो, तर कधी तुमचं. झुकवतो एवढं मात्र नक्की!

अर्थात, हीच गोष्ट ‘रो-को’नेसुद्धा ध्यानीमनी पक्की गोठवणं जरूरी आहे. दोन वर्षांनंतरच्या विश्वचषकाला गाठायचं असेल तर कठीण परीक्षा मेरिटमध्येच मिरवाव्या लागतील. त्यात हयगय मान्य होणार नाही. आतापर्यंत विराटने 305 तर रोहितने 276 वन डे सामने खेळलेले आहेत. त्यात विराटच्या 14,255 धावा (51 शतपं) आणि रोहितच्या 11,370 धावा (33 शतपं). गाठीचा अनुभव अवाढव्य. तरीही तसूभराने हुकलेली नजर तुमचं लक्ष्य हिरावून घेऊ शकते याचं भान ठेवूनच त्यांची क्रमणा व्हायला हवी. इथे ‘रो-को’ आणि गंभीर गंपूच्या दरम्यान कलह किंवा कज्जा निर्माण करण्याचा प्रयास अजिबात नाहीये. कलह दाह निर्मितो अन् कज्जा कब्जात डकवतो याची मला पूर्ण कल्पना आहे. फक्त वस्तुस्थिती समोरी मांडतोय. मी मग्न आहे तो एकाला द्रोहापासून दूर लोटण्यात अन् माझी खटपट आहे ती ‘रो-को’ला प्रोत्साहन देण्याची, खडबडवून जागं ठेवण्याची! यत्न आहे एकोपा राखण्याचा, अवघा सुपंथ साधण्याचा, देशाभिमान जागवण्याचा!

आपली एकी, आपला सुपंथ अन् देशाभिमान जागृत राहिला तरच आफ्रिकेचा प्रशिक्षक शुक्री कॉन्राडने उच्चारलेल्या अर्वाच्यतेला आपण या मालिकेद्वारे उत्तर देऊ शकणार आहोत. हिंदुस्थानी संघाला ‘ग्रोव्हेल’ करायला लावावं, गुलामांसारखं वागवावं, असं त्याला दुसऱया कसोटीचा दुसरा डाव घोषित करण्यापूर्वी वाटलं अन् तसं त्याने बोलूनही दाखवलं! त्याच्या याच अर्वाच्यतेला चोख उत्तर देण्यासाठी आपल्या दरम्यानचा द्रोह मिटवून, एकोपा साधून, देशाभिमान जागवून खेळणं आज अत्यावश्यक झालंय!

पन्नास वर्षांपूर्वी टोनी ग्रेग अगदी असंच बरळला होता. त्याच्या त्या प्रमादाला क्लाईव्ह लॉईडच्या संघाने 3-0 असं हरवून अद्दल घडवली होती. आपणसुद्धा चार दिवसांपूर्वी आफ्रिकन प्रशिक्षक शुक्री कॉन्राडने केलेल्या गुह्याला ठोकरवूया. त्याच्यासारख्या अर्वाच्य, अश्लाघ्य बोलीने नव्हे; स्वच्छ-स्पष्ट-द्रष्ट वाणीने.

चला विराट-रोहित-गौतमांनो; भेद मिटवा, विजयी व्हा! कॉन्राडचे शब्द त्याच्याच घशात कोंबा!!