सामना अग्रलेख – हरयाणात तरी वेगळे काय घडले?

6914

हरयाणा काय किंवा महाराष्ट्र काय, दोन्ही राज्यांमध्ये भौगोलिकदृष्ट्या मोठे अंतर आहे. सांस्कृतिक आणि इतर बाबतीतही ते भिन्न आहेत. मात्र दोन्ही राज्यांच्या यावेळच्या विधानसभा निवडणुकीच्या निकालांनी अनेक बाबतीत समानता दाखवली आहे. महाराष्ट्र विधानसभा हरयाणासारखी त्रिशंकू नसली तरीनिरंकुशही राहणार नाही याची काळजी मतदारांनी घेतली आहे. दोन्ही ठिकाणी सत्ताधाऱ्यांच्या बरोबरीनेच विरोधी पक्षही प्रबळ राहील याची व्यवस्था जनतेने केली आहे. आता या राज्यांमध्ये भविष्यात नेमके काय घडेल, सत्तेचे राजकारण कोणते वळण घेईल हा मुद्दा वेगळा. तूर्त हरयाणात तरी वेगळे काय घडले, असे नक्कीच म्हणता येईल.

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत जे घडले तसेच हरयाणा विधानसभा निवडणुकीतही घडले आहे. तेथेही महाराष्ट्राप्रमाणे सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षाचे संख्याबळ घटले आहे. महाराष्ट्रात ज्याप्रमाणेअब की बार 220 पारचा त्या पक्षाचा नारा चालला नाही तसाच हरयाणातहीअब की बार 75 पारया घोषणेप्रमाणे त्या पक्षाला जागा मिळाल्या नाहीत. भाजपचा घोडा 40 वरच अडला. काँग्रेस पक्षाची कामगिरी चांगली होणार नाही हा अंदाज हरयाणातही खोटा ठरला. उलट त्या पक्षाने तेथे थेट 31 जागांपर्यंत मुसंडी मारली आहे. महाराष्ट्रात हा पक्षनेतृत्वहीनअवस्थेत निवडणूक लढला तरीही 45 जागा मिळवून त्या पक्षाने आपले अस्तित्व आणखी ठळक केले. हरयाणात तर काँग्रेस पक्ष फक्त ठळकच नव्हे तर प्रबळ दावेदार म्हणूनच पुढे आला आहे. महाराष्ट्रात काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष मिळून 100 च्या आसपास संख्याबळ झाले आहे. म्हणजे महायुतीला बहुमताचेबळदेतानाच येथील जनतेने एका प्रबळ विरोधी आघाडीचीही पुढील पाच वर्षांसाठी व्यवस्था केली आहे. हरयाणातदेखील काँग्रेसच्या पारड्यात 31 जागा टाकून तेथील मतदारांनी हाच कित्ता गिरवला आहे. महाराष्ट्रात जसा काही दिग्गज

मंत्र्यांचा पराभव

झाला तसेच हरयाणातही आठ विद्यमान मंत्री पराभूत झाले. आयाराम मंडळींचीही अवस्था वेगळी झाली नाही. महाराष्ट्रात राहुल गांधींनी काँग्रेसच्या प्रचारात तसा रस घेतलाच नाही, पण हरयाणात मात्र त्यांनी पक्षाचा बऱ्यापैकी प्रचार केला. सभा घेतल्या, रॅली काढल्या आणि मुख्य म्हणजे तेथे त्यांचा हा प्रचार काँग्रेसच्या यशात रूपांतरीतही झालेला दिसला. भले तेथे काँग्रेस सत्तेत येईल वा येणार नाही, पण नव्या सरकारला पूर्वीसारखा मुक्तपणे कारभार करणे शक्य होणार नाही इतपत ताकद मतदारांनी काँग्रेस पक्षाला दिली आहे. म्हणजे महाराष्ट्रात जी भूमिका काँग्रेसराष्ट्रवादी काँग्रेसने पार पाडावी असे जनतेला वाटले तोच विचार हरयाणातील मतदारांनी काँग्रेसबाबत केला. आता या दोन्ही राज्यांमध्ये हे पक्ष जनतेने त्यांच्यावर सोपवलेली जबाबदारी कशी पार पाडतात हा भविष्यातील प्रश्न, पण तूर्त तरी दोन्ही राज्यांमधील जनतेने एका निश्चित विचाराने कौल दिला आहे हे नक्की. फरक इतकाच आहे की, महाराष्ट्रात महायुतीच्या ओंजळीत सत्तेसाठी लागणाऱ्या आवश्यक संख्याबळाचे माप मतदारांनी टाकले आहे. हरयाणा विधानसभा मात्र त्रिशंकू अवस्थेत अस्तित्वात आली आहे. त्या ठिकाणच्या

सत्तेच्या चाव्या

जननायक जनता पार्टीचे दुष्यंत चौटाला आणि काही अपक्ष आमदारांकडे गेल्या आहेत. काँग्रेसपेक्षा भाजपचे संख्याबळ जास्त असल्याने साहजिकच सत्तास्थापनेचा दावा तोच पक्ष आधी करेल हे उघड आहे. जननायक जनता पार्टी आणि अपक्ष आमदारांचा पाठिंबा सत्तास्थापनेसाठी घेण्याचा प्रयत्न भाजप करीत असल्याचे संकेत हा त्याचाच एक भाग आहे. उद्या यापैकी कोणाच्या टेकूने हरयाणात भाजपचे सरकार पुन्हा आरूढ होईलही, पण मागील पाच वर्षे जोमोकळेपणात्यांना मिळाला होता तो त्यांना यावेळी मिळेलच याची खात्री आताच देता येणार नाही. हरयाणा काय किंवा महाराष्ट्र काय, दोन्ही राज्यांमध्ये भौगोलिकदृष्ट्या मोठे अंतर आहे. सांस्कृतिक आणि इतर बाबतीतही ते भिन्न आहेत. मात्र दोन्ही राज्यांच्या यावेळच्या विधानसभा निवडणुकीच्या निकालांनी अनेक बाबतीत समानता दाखवली आहे. महाराष्ट्र विधानसभा हरयाणासारखी त्रिशंकू नसली तरीनिरंकुशही राहणार नाही याची काळजी मतदारांनी घेतली आहे. दोन्ही ठिकाणी सत्ताधाऱ्यांच्या बरोबरीनेच विरोधी पक्षही प्रबळ राहील याची व्यवस्था जनतेने केली आहे. आता या राज्यांमध्ये भविष्यात नेमके काय घडेल, सत्तेचे राजकारण कोणते वळण घेईल हा मुद्दा वेगळा. तूर्त हरयाणात तरी वेगळे काय घडले, असे नक्कीच म्हणता येईल.

 

आपली प्रतिक्रिया द्या