दुष्काळी परिस्थिती, शेतीतून अपेक्षित उत्पन्न नाही, डोक्यावर वाढत गेलेला कर्जाचा बोजा आणि त्यातच आजारपणाच्या उपचारांचा खर्च अशा आर्थिक विवंचनेतून खडकी (ता. अहिल्यानगर) येथील दीपाली प्रकाश रोकडे (37) या शेतकरी महिलेने घराजवळील विहिरीत उडी घेऊन आत्महत्या केल्याची दुर्दैवी घटना घडली. बुधवारी रात्री उशिरा ही घटना घडली असून, गुरुवारी पहाटे हा प्रकार निदर्शनास आला.
दीपाली रोकडे यांच्या कुटुंबाकडे अवघी साडेतीन ते चार एकर शेती आहे. शेती आणि मोलमजुरीच्या उत्पन्नावर कुटुंबाचा उदरनिर्वाह सुरू होता. मात्र, गेल्या काही काळात कुटुंबावरील आर्थिक संकट वाढत गेले. दोन वर्षांपूर्वी घर बांधण्यासाठी घेतलेले हातउसने स्वरूपातील सुमारे चार ते पाच लाख रुपयांचे कर्ज, त्यानंतर अलाहाबाद बँकेचे सुमारे एक लाख रुपये, सेवा सोसायटीचे सुमारे 40 हजार रुपये तसेच खेळते भांडवल कर्जाचे 35 हजार रुपये, असा कर्जाचा मोठा बोजा कुटुंबावर असल्याचे नातेवाईकांनी सांगितले. त्यातच काही दिवसांपूर्वी दीपाली यांच्यावर आजारपणामुळे उपचार करण्यात आले होते. उपचारासाठी झालेल्या खर्चामुळे कुटुंबाच्या आर्थिक अडचणीत आणखी भर पडली. यंदाच्या खरीप हंगामात पेरणी करूनही पुरेसा पाऊस न झाल्याने शेतीतून अपेक्षित उत्पन्न मिळाले नाही. पुढील काळातही पावसाची परिस्थिती समाधानकारक नसल्याने शेतीतून उत्पन्नाची शक्यता कमी झाली होती. एकीकडे कर्जाची परतफेड कशी करायची, तर दुसरीकडे आजारपणाचा खर्च कसा भागवायचा, असा प्रश्न कुटुंबासमोर उभा राहिला होता. शेतीचे उत्पन्न घटले असताना कर्जाचा वाढता बोजा आणि घरातील उपचारांचा खर्च यामुळे आर्थिक संकट अधिकच तीव्र झाले होते, अशी माहिती नातेवाईकांनी दिली.
दीपाली यांचे पती प्रकाश रोकडे हे मोलमजुरी करून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करतात. शेतीचे उत्पन्न कमी झाल्याने मोलमजुरीच्या उत्पन्नावर घरखर्च भागविणे, कर्जाची परतफेड करणे आणि उपचारांचा खर्च पेलणे कठीण झाले होते. याच पार्श्वभूमीवर दीपाली यांनी गुरुवारी रात्री घराजवळील विहिरीत उडी घेतल्याचे सांगण्यात आले. शुक्रवारी पहाटे हा प्रकार लक्षात आल्यानंतर कुटुंबीयांनी पोलिसांना माहिती दिली. दीपाली रोकडे यांच्या पश्चात पती, एक मुलगा, एक मुलगी आणि सासू असा परिवार आहे. या घटनेने कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला असून, दोन मुलांच्या डोक्यावरून आईचे छत्र हरपले आहे.
मुख्यमंत्र्यांच्या दुष्काळ दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर शेतकरी कुटुंबांचा प्रश्न ऐरणीवर
राज्यातील अनेक भागांत कमी पावसामुळे दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली असून, खरीप पिकांचे नुकसान झाल्याचे चित्र आहे. या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दुष्काळग्रस्त भागाचा पाहणी दौरा केला आहे. दुष्काळाबाबत लवकरच शासन निर्णय काढून शेतकऱ्यांना सरसकट मदत देण्याची घोषणा मुख्यमंत्र्यांनी केली आहे. अशा परिस्थितीत खडकी येथील शेतकरी महिलेच्या आत्महत्येच्या घटनेने कर्जबाजारी आणि अल्पभूधारक शेतकरी कुटुंबांच्या आर्थिक संकटाचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. शेतीचे नुकसान, वाढता कर्जबोजा आणि वैद्यकीय खर्च यामुळे अडचणीत आलेल्या कुटुंबांना शासनाच्या मदतीची तातडीने गरज असल्याची भावना ग्रामस्थांनी व्यक्त केली.
मदत कागदावर नको, तर शेतकऱ्यांच्या बांधावर द्या
“दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना शासनाने तातडीने पहिल्या टप्प्यात मदत द्यावी. पीक नुकसानीचे पंचनामे तातडीने पूर्ण करून नुकसानभरपाई द्यावी. तसेच कर्जाबाबत दिलासा आणि आर्थिक अडचणीत असलेल्या शेतकरी कुटुंबांना तातडीची आर्थिक मदत मिळावी. शासनाची मदत केवळ कागदावर न राहता ती प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांच्या बांधावर पोहोचली पाहिजे,” अशी अपेक्षा माजी जिल्हा परिषद सदस्य संदेश कार्ले यांनी व्यक्त केली.
