कसोटी हा क्रिकेट या खेळाचा सर्वात जुना आणि मोठा फॉरमॅट आहे. फलंदाज आणि गोलंदाजांची खरी परीक्षा ही कसोटी क्रिकेटचमध्येच होते. त्यामुळे एकदा तरी कसोटी क्रिकेटची कॅप आपल्या डोक्यावर चढावी असे प्रत्येक खेळाडूचे स्वप्न असते. हेच स्वप्न घेऊन वेस्ट इंडिजचे महान अष्टपैलू खेळाडू गॅरी सोबर्स मैदानात उतरले. कसोटी क्रिकेटमध्ये फलंदाजी आणि गोलंदाजीत त्यांनी अनेक विक्रम रचले. त्यांचे काही विक्रम आजही कायम आहेत.
1 मार्च 1958 रोजी गॅरी सोबर्स यांनी असाच एक विक्रम केला होता. या घटनेला आज 66 वर्ष उलटले असले तरी हा विक्रम आजही कायम आहे. वेस्ट इंडिजच्या या महान खेळाडूने किंग्स्टनच्या सबीना पार्क मैदानामध्ये धावांचा पाऊस पाडत इतिहास रचला होता. वयाच्या अवघ्या 21व्या वर्षी त्यांनी पाकिस्तानविरुद्ध खेळताना आपल्या पहिल्या कसोटी शतकाचे त्रिशतकात रुपांतर केले. सोबर्स यांनी नाबाद 365 धावांची खेळी केली होती. त्याकाळी कसोटी क्रिकेटमध्ये कोणत्याही क्रिकेटपटूने ठोकलेल्या त्या सर्वोच्च धावा होत्या.
सोबर्स यांच्या आधी हा विक्रम इंग्लंडच्या लेन हटन यांच्या नावावर होता. 1938 ला ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध खेळताना 364 धावांची खेळी केली होती. मात्र हा विक्रम 1958 ला सोबर्स यांनी मोडला. त्यानंतर बरोबर 36 वर्षांनी 1994मध्ये वेस्ट इंडिजच्याच ब्रायन लारा याने 375 धावा करत सोबर्स यांचा विक्रम मोडला. त्यानंतर लाराने नाबाद 400 धावा ठोकत आपल्याच विक्रमालाही मागे सोडले होते. मात्र कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वात कमी वयात त्रिशतक ठोकण्याचा विक्रम आजही सोबर्स यांच्या नावावर कायम आहे.
#OnThisDay in 1958, Garry Sobers made a then world record 365* against Pakistan in Kingston – his maiden Test century! pic.twitter.com/kiYG2VuuIH
— ICC (@ICC) March 1, 2017
कसोटीत सर्वात कमी वयात त्रिशतक ठोकणारे खेळाडू
गॅरी सोबर्स (वेस्ट इंडिज) – नाबाद 365 धावा, 21 वर्ष 213 दिवस
डॉन ब्रॅडमन (ऑस्ट्रेलिया) – 334 धावा, 21 वर्ष, 318 दिवस
लेन हटन (इंग्लंड) – 364 धावा, 22 वर्ष 58 दिवस
हनीफ मोहम्मद (पाकिस्तान) – 337, 23 वर्ष 27 दिवस
ब्रायन लारा (वेस्ट इंडिज) – 375 धावा, 24 वर्ष 349 दिवस
दरम्यान, गॅरी सोबर्स यांनी तब्बल 10 तास आणि 14 मिनिटं मैदानावर शड्डू ठोकत नाबाद 365 धावांची खेळी केली होती. या खेळीदरम्यान त्यांनी वेळा चेंडूला सीमा दाखवली. सोबर्स यांनी कोनराड हंटसोबत (260 धावा) दुसऱ्या विकेटसाठी 446 धावांची भागी केली होती. या दोघांच्या दमदार फलंदाजीच्या जोरावर वेस्ट इंडिजने 3 बाद 790 धावांचा डोंगर उभारला होता. वेस्ट इंडिजची कसोटीतील ही सर्वोच्च धावसंख्या आहे.
12 बोटांचे हात
सोबर्स यांचा जन्म 28 जुलै, 1936 रोजी बारबाडोस येथे झाला होता. त्यांच्या दोन्ही हातांना जन्मताच एक-एक बोट जास्त होते. दोन्ही हातांना मिळून त्यांना 12 बोटं होती. ‘गॅरी सोबर्स-माय ऑटोबायोग्राफी’ या पुस्तकात याचा उल्लेख आहे. अर्थात एका हाताचे अतिरिक्त बोट ते 9-10 वर्षांचे असतानाच गळून पडले होते, तर दुसऱ्या हाताचे बोट त्यांनी क्रिकेट खेळण्यासाठी 14-15 वर्षांचे असताना काढून टाकले होते.
