आरोग्याच्या दृष्टीने डाळिंब हे फायदेशीर फळ मानले जाते. आता एका नव्या संशोधनातून डाळिंबाशी संबंधित एका विशेष पदार्थामुळे हृदयविकाराच्या उपचाराबाबत आशा निर्माण झाली आहे. या पदार्थामुळे हृदयाच्या कार्यपद्धतीत ८० टक्क्यांपर्यंत सुधारणा झाल्याचे संशोधनात आढळले आहे. डाळिंब, अक्रोड आणि काही फळे खाल्ल्यानंतर शरीरात ‘युरोलिथिन ए’ नावाचा पदार्थ तयार होऊ शकतो.
आरोग्याच्या दृष्टीने डाळिंब हे फायदेशीर फळ मानले जाते. आता एका नव्या संशोधनातून डाळिंबाशी संबंधित एका विशेष पदार्थामुळे हृदयविकाराच्या उपचाराबाबत आशा निर्माण झाली आहे. या पदार्थामुळे हृदयाच्या कार्यपद्धतीत ८० टक्क्यांपर्यंत सुधारणा झाल्याचे संशोधनात आढळले आहे. डाळिंब, अक्रोड आणि काही फळे खाल्ल्यानंतर शरीरात ‘युरोलिथिन ए’ नावाचा पदार्थ तयार होऊ शकतो. किंग्ज कॉलेज लंडनच्या वैज्ञानिकांनी केलेल्या या संशोधनात हृदयाच्या एका विशिष्ट समस्येचा अभ्यास करण्यात आला.
या समस्येत हृदय रक्त पंप करते; मात्र प्रत्येक ठोक्यानंतर हृदयाचे स्नायू व्यवस्थित सैल होत नाहीत. त्यामुळे हृदयात पुरेशा प्रमाणात रक्त भरले जात नाही. याचा परिणाम शरीरावर होऊ शकतो. अशा रुग्णांना लवकर थकवा येणे, धाप लागणे तसेच सामान्य काम किंवा व्यायाम करताना त्रास होऊ शकतो.
वैज्ञानिकांनी या समस्येचा अभ्यास करताना ‘युरोलिथिन ए’वर प्रयोग केला. त्यांच्या मते, डाळिंब, अक्रोड आणि काही बेरीज यांसारखे पदार्थ खाल्ल्यानंतर शरीरात हा पदार्थ तयार होऊ शकतो. हा पदार्थ हृदय आणि रक्तवाहिन्यांमध्ये असलेल्या एका विशिष्ट प्रोटीनला सक्रिय करतो. हे प्रोटीन हृदयाच्या स्नायूंना योग्य प्रकारे सैल होण्यास मदत करते. प्राण्यांवर करण्यात आलेल्या प्रयोगात ‘युरोलिथिन ए’चा वापर केल्यानंतर हृदयाच्या कार्याशी संबंधित काही मापदंडांमध्ये ८० टक्क्यांपर्यंत सुधारणा दिसून आली. याशिवाय हृदयाच्या ऊतींमध्ये तयार होणारे नुकसानकारक डाग कमी झाल्याचेही आढळले. हृदयाच्या स्नायूंची गरजेपेक्षा जास्त वाढ होण्याचे प्रमाणही कमी झाल्याचे संशोधनात दिसून आले.
संशोधकांनी केवळ प्राण्यांवरच प्रयोग केला नाही, तर प्रयोगशाळेत मानवी पेशींपासून तयार केलेल्या हृदयाच्या ऊतींवरही ‘युरोलिथिन ए’ची चाचणी केली. या प्रयोगातही या पदार्थामुळे हृदयाच्या ऊतींना अधिक चांगल्या पद्धतीने सैल होण्यास मदत झाल्याचे दिसून आले. या संशोधनामुळे वैज्ञानिकांना भविष्यात या पदार्थाच्या माध्यमातून हृदयविकाराच्या उपचाराची शक्यता तपासण्याची आशा निर्माण झाली आहे. मात्र, ‘युरोलिथिन ए’चा परिणाम अद्याप माणसांमध्ये सिद्ध झालेला नाही. त्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर मानवी चाचण्या आवश्यक आहेत. त्यामुळे केवळ डाळिंब खाल्ल्याने हृदयविकार बरा होऊ शकतो, असा अर्थ या संशोधनातून काढता येणार नाही. हृदयविकार असलेल्या व्यक्तींनी फक्त डाळिंब खाण्यास सुरुवात करून आजार बरा होईल, असा सल्ला वैज्ञानिकांनी दिलेला नाही.
या समस्येत हृदय रक्त पंप करते; मात्र प्रत्येक ठोक्यानंतर हृदयाचे स्नायू व्यवस्थित सैल होत नाहीत. त्यामुळे हृदयात पुरेशा प्रमाणात रक्त भरले जात नाही. याचा परिणाम शरीरावर होऊ शकतो. अशा रुग्णांना लवकर थकवा येणे, धाप लागणे तसेच सामान्य काम किंवा व्यायाम करताना त्रास होऊ शकतो.
वैज्ञानिकांनी या समस्येचा अभ्यास करताना ‘युरोलिथिन ए’वर प्रयोग केला. त्यांच्या मते, डाळिंब, अक्रोड आणि काही बेरीज यांसारखे पदार्थ खाल्ल्यानंतर शरीरात हा पदार्थ तयार होऊ शकतो. हा पदार्थ हृदय आणि रक्तवाहिन्यांमध्ये असलेल्या एका विशिष्ट प्रोटीनला सक्रिय करतो. हे प्रोटीन हृदयाच्या स्नायूंना योग्य प्रकारे सैल होण्यास मदत करते. प्राण्यांवर करण्यात आलेल्या प्रयोगात ‘युरोलिथिन ए’चा वापर केल्यानंतर हृदयाच्या कार्याशी संबंधित काही मापदंडांमध्ये ८० टक्क्यांपर्यंत सुधारणा दिसून आली. याशिवाय हृदयाच्या ऊतींमध्ये तयार होणारे नुकसानकारक डाग कमी झाल्याचेही आढळले. हृदयाच्या स्नायूंची गरजेपेक्षा जास्त वाढ होण्याचे प्रमाणही कमी झाल्याचे संशोधनात दिसून आले.
संशोधकांनी केवळ प्राण्यांवरच प्रयोग केला नाही, तर प्रयोगशाळेत मानवी पेशींपासून तयार केलेल्या हृदयाच्या ऊतींवरही ‘युरोलिथिन ए’ची चाचणी केली. या प्रयोगातही या पदार्थामुळे हृदयाच्या ऊतींना अधिक चांगल्या पद्धतीने सैल होण्यास मदत झाल्याचे दिसून आले. या संशोधनामुळे वैज्ञानिकांना भविष्यात या पदार्थाच्या माध्यमातून हृदयविकाराच्या उपचाराची शक्यता तपासण्याची आशा निर्माण झाली आहे. मात्र, ‘युरोलिथिन ए’चा परिणाम अद्याप माणसांमध्ये सिद्ध झालेला नाही. त्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर मानवी चाचण्या आवश्यक आहेत. त्यामुळे केवळ डाळिंब खाल्ल्याने हृदयविकार बरा होऊ शकतो, असा अर्थ या संशोधनातून काढता येणार नाही. हृदयविकार असलेल्या व्यक्तींनी फक्त डाळिंब खाण्यास सुरुवात करून आजार बरा होईल, असा सल्ला वैज्ञानिकांनी दिलेला नाही.
