सकाळी उठल्यानंतर पोट व्यवस्थित साफ न होणे ही अनेकांची सामान्य तक्रार आहे. यामुळे दिवसभर पोट फुगल्यासारखे वाटणे, जडपणा, आळस आणि अस्वस्थता जाणवू शकते. आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, ही समस्या केवळ औषधांनी नव्हे तर योग्य आहार आणि जीवनशैलीतील बदलांमुळेही मोठ्या प्रमाणात कमी करता येते. त्यामुळे रोजच्या खाण्यापिण्यात काही साधे बदल केल्यास पचनक्रिया सुधारून बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळू शकतो.
तज्ज्ञांच्या मते, आहारात फायबरचे प्रमाण कमी असणे, पुरेसे पाणी न पिणे, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि दीर्घकाळ एकाच ठिकाणी बसून काम करणे ही बद्धकोष्ठतेची प्रमुख कारणे आहेत. त्यामुळे सकाळी उठल्यानंतर एक ते दोन ग्लास कोमट पाणी पिण्याची सवय लावावी. यामुळे आतड्यांची हालचाल सुधारते आणि मलविसर्जन सुलभ होते.
रात्री तीन ते चार मनुका किंवा दोन सुके अंजीर पाण्यात भिजत ठेवून सकाळी रिकाम्या पोटी त्याचे सेवन करणे फायदेशीर ठरते. तसेच पपईमध्ये असलेले ‘पपेन’ एन्झाइम आणि भरपूर फायबर पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास मदत करतात. नाश्त्यात ओट्स किंवा गव्हाची लापशी घेतल्यास शरीराला विद्रव्य तंतुमय पदार्थ मिळतात, जे पचनसंस्थेसाठी उपयुक्त ठरतात.
आहारात पालक, मेथी, बथुआ यांसारख्या पालेभाज्यांचा नियमित समावेश करावा. दुपारच्या जेवणासोबत ताक किंवा दही घेतल्यास आतड्यांतील चांगले जीवाणू वाढून पचन सुधारते. त्याचबरोबर दिवसभर पुरेसे पाणी पिणे आणि नियमित चालणे किंवा व्यायाम करणेही आवश्यक आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, मैद्याचे पदार्थ, बेकरी उत्पादने, जास्त प्रमाणातील चहा-कॉफी, पॅकेज्ड ज्यूस आणि शीतपेये यांचे सेवन कमी करावे. अशा पदार्थांमुळे पचनसंस्थेवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. संतुलित आहार, फायबरयुक्त अन्न, पुरेसे पाणी आणि सक्रिय जीवनशैली यामुळे बद्धकोष्ठतेची समस्या कमी होऊन पचनसंस्था निरोगी राहण्यास मदत होते.
