अयोध्या नगरीचा ‘तिहार’ तुरुंग! प्रभू श्रीराम ‘अंडा सेल’मध्येच

अयोध्येचे चित्र आज भयंकर आहे. संपूर्ण अयोध्येचे रूपांतर आज ‘तिहार’ कारागृहात झाले आहे. तर भगवान श्रीराम हे जणू एखाद्या अतिरेक्यासारखे ‘अंडा सेल’मध्ये एकांतवास भोगत आहेत. हे चित्र कधी बदलेल काय?

योध्येत राममंदिर कधी होणार? या प्रश्नाचे उत्तर आज तरी कोणीच देऊ शकणार नाही. जेथे बाबरीविरोधात व राममंदिर निर्माणाचा लढा झाला आणि देशाचे राजकीय चित्र बदलून गेले त्या अयोध्या नगरीत दोन दिवस होतो. उत्तर प्रदेशच्या राजधानीत लखनौ शहरात ‘बाबरी’ खटल्याच्या निमित्ताने गेलो व एक खात्री पटली. सरकारे येतील व जातील, पण प्रभू श्रीरामाचा वनवास काही संपणार नाही. राम आजही अयोध्येत वनवासात आहे व बाहेर सर्वच राजकीय पक्षांचे भजन-कीर्तन सुरू आहे. हे असेच अनंतकाळपर्यंत सुरू राहील. लखनौपासून अयोध्या अडीच तासांवर. मायावती व अखिलेश यादव यांच्या काळात उत्तम रस्ते झाले. विकासकामांना गती आली, पण यादव कुळातील कलहाचा फटका अखिलेशना बसला. पण समाजवादी पार्टीचे भविष्यातील नेते अखिलेश यादव हेच आहेत यावर तिथे सगळ्यांचे एकमत आहे. अयोध्येच्या वेशीवर विकासकामांना पूर्णविराम मिळतो व प्रभू श्रीरामाच्या जन्मभूमीच्या दशावताराचे दर्शन सुरू होते. ज्या रामाच्या नावाने सत्य व निष्ठेच्या शपथा आजही घेतल्या जातात व जो राम आजही आदर्श पती, भाऊ व राज्यकर्ता मानला जातो, त्याची अयोध्या मुंबईतील बेहरामपाड्यापेक्षा वाईट अवस्थेत आहे. दोन धर्मांच्या भांडणात व न्यायालयाच्या कचाट्यात सर्व गाडे अडले आहे.

rokh-thok

दर्शन सोपे नाही
अयोध्येत जाऊन प्रभू श्रीरामाचे दर्शन घेणे आता सोपे राहिले नाही. चीनची अभेद्य भिंत पार करून मानसरोवर यात्रा करणे एकवेळ सोपे ठरेल, चंद्रावर आणि मंगळावरही जाता येईल; पण अयोध्येतील प्रभू श्रीराम इतक्या कडेकोट बंदोबस्तात बंदिवान होऊन बसले आहेत की, सुरक्षा दलाचा डोळा चुकवून तेथे एखादा पक्षीही फडफड करू शकत नाही. संपूर्ण अयोध्येस लष्करी छावणीचे स्वरूप आजही आहे व प्रत्यक्ष रामदर्शनास पोहोचेपर्यंत अनेक सुरक्षा अडथळ्यांना पार करून जावे लागते. लोखंडी बॅरिकेडस् व त्यांची वेडीवाकडी वळणे, पावलापावलावर सुरक्षा चौक्या, वाहनांना संपूर्ण बंदी व खिशांतील सर्व साहित्य, घड्याळ, पेन, कमरेवरचा पट्टा, फोन असे मुख्य दारात ठेवून प्रभू श्रीरामाच्या दर्शनासाठी दीड मैल पायी चालत जावे लागते. या मार्गावरील सर्व जुन्या इमारती व मठ सुरक्षेच्या कारणांसाठी सुरक्षा दलाने रिकामे केले आहेत. प्रत्यक्ष रामदर्शनासाठी पोहोचेपर्यंत पायात गोळे येतात व जेव्हा राममंदिराजवळ पोहोचता तेव्हा कच्च्या बांधकामाखाली विराजमान झालेल्या देवांचे दर्शन हे किमान सातशे फुटांवरून घ्यावे लागते व तेही बंद जाळीआडून. जेथे बाबरीचा ढाचा पाडला येथेच राममंदिर हवे असा आग्रह तेव्हा होता, पण तसे घडले नाही. बाबरीची जमीन वादग्रस्त बनल्याने तो भाग आता न्यायालयाच्या ताब्यात व बाजूला झोपडीवजा मंदिरात रामलल्ला विसावले आहेत. तेथे फार काळ थांबता येत नाही व प्रभू रामाचा तेजस्वी चेहरा फार वेळ पाहता येत नाही. अयोध्या आंदोलनानंतर प्रत्यक्ष रामाचे काय झाले याचे हे विदारक चित्र आहे. बाबरीचा ढाचा पाडला, पण रामाचा वनवास संपला नाही. रामजन्मभूमी मुक्तीच्या लढ्यानंतर रामाची सुटका झालीच नाही. संपूर्ण अयोध्येचे तिहार जेल झाले व हिंदूंच्या देवास एखाद्या भयंकर अतिरेक्याप्रमाणे ‘अंडा सेल’मध्ये एकाकी आणि कोंडून ठेवले आहे.

सगळेच बाहेर गेले
राममंदिराचा लढा लालकृष्ण आडवाणी यांनी उभा केला नसता तर आजचा भारतीय जनता पक्ष आपल्याला दिसला नसता, पण ज्यांनी राममंदिराचा लढा उभारला व तडीस नेला, भारतीय जनता पक्ष ज्यांच्यामुळे खऱ्या अर्थाने दिल्लीच्या तख्तावर पोहोचला ते आडवाणी आज राजकारणाच्या मुख्य प्रवाहाबाहेर फेकले गेले आहेत. आडवाणी यांना राष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार बनता येऊ नये म्हणून ‘बाबरी’ खटल्याचा नव्याने शिलान्यास झाला, असे छातीठोकपणे सांगणारेही कमी नाहीत. आडवाणी यांना पंतप्रधान होता आले नाही व राष्ट्रपतीपदही खेचून घेतले. आडवाणींसारखा नेता आज मनाने मृत होऊन दिवस काढतो आहे. अयोध्येतील सध्याचा बंदिवान राम व आडवाणी यांची अवस्था आज सारखीच आहे. रामरथ यात्रेचे सारथ्य प्रमोद महाजन यांनी केले. त्यांचेही निधन झाले. कल्याणसिंग हे उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते, म्हणूनच फारसा हिंसाचार न होता बाबरी उद्ध्वस्त झाली. ते कल्याणसिंगही राजकारणात नाहीत. विनय कटियारही अस्तित्वहीन झाले व राममंदिराच्या लढ्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसलेल्यांचे घोडे आता पुढे धावले. अयोध्येचे प्रकरण घडून पंचवीस वर्षे उलटून गेली, पण मंदिर उभे राहात नाही. बाबरीचे भूत मानेवरून उतरत नाही. लालकृष्ण आडवाणींचा रथ अयोध्येच्या दिशेने भरधाव सुटला तेव्हा भाजपच्या पाठिंब्यावर व्ही. पी. सिंग यांचे सरकार केंद्रात होते. ‘रथयात्रा अडवाल तर सरकार पाडू’ अशी धमकी तेव्हा आडवाणी यांनी दिली. रामासाठी सरकार पणास लावायची तयारी तेव्हा होती. आज रामकृपेचे सरकार असून राममंदिराचा भरवसा कुणालाच नाही. नेहमीप्रमाणे न्यायालयाच्या नावाने टोलवाटोलवी सुरू आहे.

मुसलमान आक्रमक झाला
राममंदिराचे निर्माण कोणतेही न्यायालय करू शकणार नाही. अयोध्या प्रकरण व बाबरीचे पतन यामुळे देशातील मुसलमान आक्रमक, धर्मांध आणि माथेफिरू झाले. त्याचा फायदा पाकिस्तानने घेतला व मुंबईसह देशभरात ‘स्लिपर्स सेल’ निर्माण करून देशात बॉम्बस्फोटांची मालिका घडवली. हा धोका आजही कायम आहे. रथयात्रेच्या वेळी मंडसूर येथील भाषणात प्रमोद महाजन म्हणाले होते, ‘‘रामाच्या कार्याला जो पाठिंबा देत नाही, त्याला या देशात स्थान नाही. राम हा केवळ जीव नाही, तो या देशाचा जीव आणि आत्मा आहे.’’ पण देशाचा जीव आणि आत्मा बंदिवान अवस्थेत गुदमरला आहे. त्यास मुक्त कोणी करायचे?

खटलाही अंधारात
सीबीआयच्या विशेष न्यायालयात बाबरीचा खटला पुन्हा सुरू आहे. त्या खटल्यातील आत्माही निघून गेला आहे. ज्या ठिकाणी हे न्यायालय आज काम करते आहे तो सर्व परिसर निराश करणारा आहे. एका भकास व काळोख्या इमारतीत लखनौच्या इंदिरानगर परिसरात हा महत्त्वाचा खटला सुरू आहे. चौथ्या मजल्यावर न्यायालय. तेथे वृद्ध साक्षीदार (आडवाणींसह) हे चार जिने चढू शकत नाहीत. लिफ्ट नाही व सर्वत्र अंधार. वकिलांना बसायला जागा नाही व धड तेथे बाथरूमची व्यवस्था नाही. अशा मळभ आणणाऱ्या जागेत अयोध्येचा खटला सुरू आहे. प्रभू रामाप्रमाणे अयोध्येच्या खटल्यासही वनवास.

लखनौच्या वास्तव्यात उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांची भेट त्यांच्या कार्यालयात झाली. त्या दिवशी विधानसभा सुरू होती व सुरक्षेचे बारा वाजवून भयंकर स्फोटके विधान भवनात पोहोचली होती. ‘‘ज्याला सुरक्षा व्यवस्थेतून जाण्याची सूट आहे त्यानेच हा गैरफायदा घेतलाय,’’ असे श्री. योगींनी सांगितले. भगव्या वस्त्रातला हा योगी आज देशातील सगळ्यात मोठ्या राज्याचे नेतृत्व करतो आहे. अयोध्येचा प्रश्न चर्चेतून सुटेल व मुसलमानही मंदिर निर्माणास पाठिंबा देतील, असे योगीही म्हणाले. अयोध्येच्या विकासासाठी त्यांनी ३५० कोटींच्या योजनांची बरसात केली. पण तिहारचा तुरुंग झालेल्या अयोध्येतून श्रीराम कधी मुक्त होणार, हा प्रश्न कायम आहे.

 twitter – @rautsanjay61
[email protected]