जगभरात वेगाने लोकसंख्या वाढत आहे. त्यामुळे २०५० सालापर्यंत अनेक प्रमुख शहरांचे स्वरूप पूर्णपणे बदलणार आहे. ‘अवर वर्ल्ड इन डेटा’ आणि युरोपियन कमिशनच्या एका नवीन अहवालानुसार, भविष्यात जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेली शहरे आशिया आणि आफ्रिकेत असतील.
बांगलादेशची राजधानी ढाका आणि इंडोनेशियाचे जकार्ता, प्रत्येकी ५ कोटींहून अधिक लोकसंख्या असलेली ही शहरे जगात आघाडीवर असतील. देशाची राजधानी नवी दिल्ली, जगातील चौथ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर बनेल. मुंबई आणि कोलकाता यांचाही अव्वल शहरांमध्ये समावेश असेल. येत्या काही वर्षांत जगाची खरी सत्ता आणि लोकसंख्येची केंद्रे वेगाने बदलणार आहेत.
अहवालानुसार, २०५० पर्यंत जागतिक लोकसंख्या आणि शहरीकरणाची रचना पूर्णपणे बदललेली असेल. आता पाश्चात्य देशांऐवजी, जगातील सर्वात मोठ्या आणि सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेच्या शहरांमध्ये आशिया आणि आफ्रिकेचे वर्चस्व असेल. अंदाजानुसार, बांगलादेशची राजधानी ढाका ५.२१ कोटी लोकसंख्येसह जगातील सर्वात मोठे शहर बनेल. इंडोनेशियाचे जकार्ता ५.१८ कोटी लोकसंख्येसह दुसऱ्या क्रमांकावर असेल. चीनमधील शांघाय शहर ३४.९ दशलक्ष लोकसंख्येसह तिसऱ्या क्रमांकावर असेल.तर दिल्ली चौथ्या क्रमांकावर असेल.
देशातील तीन प्रमुख शहरे नवी दिल्ली (३३.९ दशलक्ष), कोलकाता (२३.८ दशलक्ष) आणि मुंबई (२३.१ दशलक्ष) जगातील शीर्ष १५ महाशहरांमध्ये असतील. नवी दिल्ली जगात चौथ्या क्रमांकावर असेल. या यादीतील शीर्ष १५ शहरांपैकी १३ शहरे आशियातील आहेत. चीनमधील शांघाय आणि ग्वांगझो, पाकिस्तानमधील कराची आणि लाहोर, आणि फिलिपिन्समधील मनिला ही सर्वात वेगाने वाढणारी शहरी केंद्रे राहतील.
आफ्रिकेतील शहरांची लोकसंख्याही वेगाने वाढण्याची अपेक्षा आहे. अंगोलाची राजधानी लुआंडा (२०.३ दशलक्ष) आणि इजिप्तमधील कैरो (३२.४ दशलक्ष) यावरून असे दिसून येते की आफ्रिकन खंडातही शहरीकरणाचा दर अभूतपूर्व असण्याची अपेक्षा आहे.
वाढत्या लोकसंख्येमुळे, सरकारने या प्रमुख शहरांमधील पायाभूत सुविधा आणि गृहनिर्माणावर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. २० ते ५० दशलक्ष लोकसंख्येला घरे, स्वच्छ पाणी, सांडपाणी व्यवस्था आणि वीज यांसारख्या मूलभूत सुविधा पुरवाव्या लागतील. वाढती वाहतूक कोंडी सामावून घेण्यासाठी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था अद्ययावत करावी लागेल.
