रेल्वेच्या ‘रेल नीर’ बाटलीबंद पाण्याच्या गुणवत्तेबाबत उपस्थित झालेल्या प्रश्नांनंतर आणि रेल्वे स्थानकांवरील कॅटरिंग युनिट्समधील स्वच्छतेबाबतच्या तक्रारींच्या पार्श्वभूमीवर रेल्वे प्रशासनाने पिण्याच्या पाण्याच्या सुविधा आणि खाद्यपदार्थांच्या स्टॉलची तपासणी मोहीम तीव्र केली आहे. पश्चिम रेल्वेने मुंबई सेंट्रल विभागात गेल्या दहा दिवसांत नियमांचे उल्लंघन करणारे ३९ खाद्यपदार्थ, कॅटरिंग आणि ज्यूस स्टॉल बंद केले आहेत. हिंदुस्तान टाइम्सने याबाबत वृत्त दिले आहे.
मंगळवारपासून रेल्वे प्रशासनाने स्थानकांवरील पाणी विक्री करणाऱ्या मशीन आणि प्याऊंचीही मोठ्या प्रमाणावर तपासणी सुरू केली आहे. प्रवाशांना दिल्या जाणाऱ्या पाण्याची गुणवत्ता आणि पाणीपुरवठा करणाऱ्या यंत्रणांची स्वच्छता तपासली जात आहे.
सोशल मीडियावरील काही पोस्टमध्ये रेल्वेच्या ‘रेल नीर’ या बाटलीबंद पाण्यात अशुद्धता असल्याचे आरोप करण्यात आले होते. या आरोपांनंतर ‘रेल नीर’च्या गुणवत्तेबाबत चर्चा सुरू झाली. भारतीय रेल्वे खानपान व पर्यटन महामंडळाच्या (IRCTC) सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या आरोपांप्रकरणी एका सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सरविरोधात कायदेशीर कारवाई सुरू करण्यात आली आहे.
दरम्यान, ‘रेल नीर’च्या गुणवत्तेबाबतचा वाद सुरू असतानाच रेल्वेच्या देशभरातील विविध विभागांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची गुणवत्ता आणि कॅटरिंग सुविधांमधील स्वच्छता तपासण्यासाठी व्यापक मोहीम हाती घेण्यात आली आहे.
रेल्वे बोर्डाने सर्व विभागीय रेल्वेंना दहा दिवसांची तपासणी मोहीम राबवण्याचे निर्देश दिले आहेत. यात मध्य रेल्वे (CR) आणि पश्चिम रेल्वे (WR) यांचाही समावेश आहे. या मोहिमेत स्थानकांवरील वॉटर कूलर तसेच UV आणि RO पाणी शुद्धीकरण यंत्रणांची तपासणी केली जात आहे.
तपासणीदरम्यान पाण्याच्या साठवण टाक्यांची स्वच्छता, टाक्यांमध्ये गंज किंवा गळती आहे का, झाकणे आणि गॅस्केट व्यवस्थित बसवले आहेत का, याची पाहणी केली जाणार आहे. तसेच पाइपलाइन आणि नळांमधून होणारी गळती तपासून आवश्यक दुरुस्ती करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
UV आणि RO यंत्रणा योग्य पद्धतीने कार्यरत आहेत का, तसेच त्यांच्या फिल्टरची निर्धारित वेळापत्रकानुसार वेळेत बदली करण्यात आली आहे का, याचीही खात्री केली जात आहे.
पश्चिम रेल्वेच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, प्रवाशांना खाद्यपदार्थांच्या स्टॉलवर तसेच वॉटर-वेंडिंग मशीनद्वारे दिल्या जाणाऱ्या पाण्याची गुणवत्ता तपासण्यासाठी ‘टेस्ट-ओ-मीटर’सह निर्धारित उपकरणांचा वापर केला जात आहे. पाणी थंड करण्याची यंत्रे खराब, अस्वच्छ किंवा योग्य देखभाल न केलेल्या स्थितीत आढळल्यास ती तातडीने हटवून आवश्यकतेनुसार नवीन यंत्रे बसवण्यात येणार आहेत.
दहा दिवसांची ही तपासणी मोहीम पूर्ण झाल्यानंतर त्याचा सविस्तर अहवाल तयार करण्यात येणार असल्याचेही पश्चिम रेल्वेच्या अधिकाऱ्याने स्पष्ट केले.
पाणीपुरवठ्याबरोबरच पश्चिम रेल्वे आणि मध्य रेल्वेकडून स्थानकांवरील खाद्यपदार्थांच्या स्टॉलचीही तपासणी केली जात आहे. स्टॉलवर विकले जाणारे खाद्यपदार्थ दर्जेदार आहेत का, अन्नपदार्थ तयार करण्याची व देण्याची पद्धत स्वच्छ आणि आरोग्यदायी आहे का, याची पाहणी केली जात आहे.
१६ ऑगस्ट ते २४ ऑगस्टदरम्यान पश्चिम रेल्वेने नियमांचे उल्लंघन करणारे ३९ खाद्यपदार्थ, कॅटरिंग आणि ज्यूस स्टॉल बंद केले आहेत. त्यामुळे रेल्वे स्थानकांवरील पिण्याचे पाणी आणि खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत प्रशासनाने अधिक कठोर भूमिका घेतल्याचे दिसून येत आहे.
