आजची तरुण पिढी म्हणजेच Gen Z सुट्टीचे नियोजन वेगळ्या पद्धतीने करत आहे. आता आधी एखादे ठिकाण ठरवण्याऐवजी अनुभवाला प्राधान्य दिले जात आहे. पूर्वी गोवा, जयपूर किंवा दुबईसारखे एखादे ठिकाण आधी निश्चित केले जायचे. त्यानंतर विमान आणि हॉटेल बुक केले जायचे आणि शेवटी तिथे काय करायचे, याची यादी तयार केली जायची. मात्र, Gen Z ने हा क्रम बदलला आहे. आता एखादा कॉन्सर्ट, म्युझिक फेस्टिव्हल, थीम पार्क, फूड एक्सपीरियन्स किंवा अन्य एखादा खास अनुभव हा प्रवासाचे कारण ठरू शकतो. त्यानंतर त्या अनुभवासाठी कोणत्या ठिकाणी जायचे, हे ठरवले जाते.
Airbnbच्या 2026 मधील संशोधनानुसार, 10 पैकी 7 भारतीय Gen Z प्रवासी एका मोठ्या वार्षिक सुट्टीपेक्षा तीन दिवसांच्या छोट्या सहलीला पसंती देतात. तसेच 80 टक्के जणांनी सांगितले की, प्रसिद्ध पर्यटनस्थळांपेक्षा प्रवासातील छोटे अनुभव त्यांच्यासाठी अधिक महत्त्वाचे आहेत.
आधी कॉन्सर्ट, नंतर फ्लाइट
या बदलाचे सर्वात मोठे उदाहरण म्हणजे संगीताशी संबंधित प्रवास. Airbnbच्या 2026 च्या ‘एक्सपीरियन्स-लेड ट्रॅव्हल इनसाइट्स’नुसार, 2026 मध्ये 62 टक्के भारतीय Gen Z प्रवाशांनी कॉन्सर्ट किंवा म्युझिक फेस्टिव्हलसाठी प्रवास करण्याचे नियोजन केले होते.
तर 76 टक्के जणांनी सांगितले की, एखाद्या कॉन्सर्ट किंवा फेस्टिव्हलमुळे ते पहिल्यांदाच एखाद्या शहरात गेले. यातील निम्म्याहून अधिक जणांनी त्या शहरात फिरण्यासाठी आपला मुक्कामही वाढवला.
यामुळे पर्यटनाचे स्वरूपही बदलत आहे. एखादा अनुभव हा प्रवासाचा सुरुवातीचा ट्रिगर ठरतो आणि त्यानंतर ते शहर त्या अनुभवाचा भाग बनते.
उदाहरणार्थ, एखाद्या कॉन्सर्टचे तिकीट घेतल्यानंतर त्या शहरासाठी फ्लाइट आणि हॉटेल बुक केले जाते. त्यानंतर आसपासची कॅफे, बाजारपेठा आणि पर्यटनस्थळे शोधली जातात. म्हणजेच एखादा कार्यक्रम तरुणांना त्या शहरात घेऊन जातो आणि त्यानंतर शहर त्यांना आणखी काही दिवस तिथे थांबण्याचे कारण देते.
तीन दिवसांच्या सुट्टीचा ट्रेंड
प्रत्येक सुट्टीसाठी सात दिवस, तीन बॅगा आणि मोठी यादी आवश्यक नसते. एखाद्या प्रवासामागे स्पष्ट कारण असेल तर तीन दिवसांची छोटी सहलही पुरेशी ठरू शकते.
कॉन्सर्टसाठी दुसऱ्या शहरात जाऊन एक रात्र अतिरिक्त मुक्काम करणे.
थीम पार्कच्या आसपास वीकेंड ट्रिप करणे.
फूड फेस्टिव्हलसाठी रोड ट्रिप करणे.
दोन रात्रींसाठी वेलनेस रिसॉर्टमध्ये मुक्काम करणे.
क्रीडा स्पर्धेसाठी दुसऱ्या शहरात प्रवास करणे.
सोशल मीडियावर सेव्ह केलेल्या एखाद्या अनुभवासाठी शहर निवडणे.
