
ज्येष्ठ वैज्ञानिक आणि भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित प्रा. सी. एन. आर. राव (वय 92) यांना कर्नाटकातील मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनादरम्यान (SIR) नावात आढळलेल्या विसंगतीमुळे निवडणूक आयोगाने सुनावणीसाठी नोटीस बजावली आहे. त्यांच्या नावात झालेल्या किरकोळ फरकामुळे हे प्रकरण उपस्थित झाले आहे. 2002च्या मतदार यादीत त्यांचे नाव ‘Prof C N R Rao’ असे नोंदवण्यात आले आहे, तर सध्याच्या मतदार यादीत अतिरिक्त ‘f’ लागल्याने ‘Proff C N R Rao’ अशी नोंद आहे. SIR प्रक्रियेत मतदाराने 2002च्या मतदार यादीच्या आधारे भरलेल्या गणना अर्जातील स्वतःच्या नावाची माहिती आणि सध्याच्या मतदार यादीतील नोंद जुळत नसल्यास त्याला ‘self-name mismatch’ मानले जाते.
या प्रक्रियेनुसार, नोटीसमध्ये ज्या व्यक्तीचे नाव आहे, त्याच व्यक्तीला सुनावणीसाठी उपस्थित राहता येते. त्यामुळे प्रा. राव यांना स्वतःची ओळख निश्चित करण्यासाठी प्रत्यक्ष सुनावणीला हजर राहण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. त्यासाठी भारतीय विज्ञान संस्थेच्या (IISc) परिसराच्या जवळ असलेल्या मल्लेश्वरम येथील ठिकाणी त्यांना उपस्थित राहण्यास सांगण्यात आले आहे. मतदार यादीतील नावातील केवळ एका अक्षराच्या फरकामुळे 92 वर्षीय भारतरत्न पुरस्कारप्राप्त वैज्ञानिकाला प्रत्यक्ष सुनावणीला बोलावण्यात आल्याने या प्रकरणाची चर्चा होत आहे.
प्रा. सी. एन. आर. राव यांना 2014 मध्ये भारतरत्न या देशाच्या सर्वोच्च नागरी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. भारतरत्न मिळवणारे ते देशातील तिसरे वैज्ञानिक ठरले. दरम्यान, प्रसिद्ध अर्थशास्त्रज्ञ अमर्त्य सेन यांचे नावही अशाच प्रकारच्या शब्दलेखनातील विसंगतीमुळे SIR प्रक्रियेत निदर्शनास आले होते. मात्र, निवडणूक आयोगाने दिलेल्या माहितीनुसार, अमर्त्य सेन यांना प्रत्यक्ष सुनावणीसाठी उपस्थित राहण्यापासून सूट देण्यात आली आहे.


























































