देशभरात खाद्यपदार्थ महाग झाल्याने स्वयंपाकघरातील खर्च वाढणार आहे. साखरेच्या किमतींबरोबरच कांदे, टोमॅटो आणि तेलाच्या किमतीही वाढल्या आहेत. इतकेच नाही तर, डाळींच्या किमतीही वाढल्या असून, त्यात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडले आहे.
देशभरात वाढत्या महागाईची चिंता कायम आहे. गेल्या आठवड्यात साखरेच्या दरात ७ रुपयांनी आणि एका महिन्यात १७ रुपये प्रति किलोने वाढ झाली आहे. परिणामी साखर आता ७० रुपये प्रति किलो दराने विकली जात आहे. याशिवाय, कांद्याच्या दरात 4 ते 5 रुपये प्रति किलोने वाढ झाली आहे.
साखरेच्या किमती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सरकार तीन स्तरांवर काम करत आहे. बाजारात पुरवठा वाढवण्यासाठी, सरकारने ३१ ऑक्टोबरपर्यंत १० लाख टन साखरेच्या शुल्कमुक्त आयातीला मंजुरी दिली आहे. याव्यतिरिक्त, साठेबाजी रोखण्यासाठी साठ्यावर मर्यादा घालण्यात आल्या आहेत. तिसरे म्हणजे, देशांतर्गत उत्पादन वाढवण्यासाठी साखर कारखान्यांना १५ ऑक्टोबरपासून लवकर गाळप सुरू करण्यास सांगितले आहे, जेणेकरून नवीन पीक आल्यानंतर सणासुदीच्या हंगामासाठी पुरेशी साखर उपलब्ध असेल.
सरकारी आकडेवारीनुसार, २१ ऑगस्ट रोजी सरासरी किरकोळ भाव ₹४०.७९/किलो होता. एका आठवड्यापूर्वी तो ₹३६.५६ आणि एका महिन्यापूर्वी तो ₹३४.८७ होता. याचा अर्थ कांद्याचे भाव ₹४ ते ५ प्रति किलोने वाढले आहेत. काही ठिकाणी भावात २५ टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. या दरवाढीचे मुख्य कारण म्हणजे नवीन खरीप कांद्याच्या पिकाच्या आगमनास झालेला विलंब आहे.
दक्षिण भारतातून खरीप कांद्याच्या आगमनास विलंब होत आहे आणि मान्सूनला झालेल्या विलंबामुळे महाराष्ट्रातील नाशिक भागातील खरीप कांद्याच्या पेरणीवरही परिणाम झाला आहे. तथापि, भाव नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सरकार आपल्या बफर स्टॉकमधून कांद्याची विक्री करत आहे.
गेल्या महिन्याभरात तूर, मूग, उडीद आणि हरभरा यांसारख्या कडधान्यांच्या दरात १ ते २ रुपयांनी वाढ झाली आहे. या दरवाढीमागे मान्सून हे कारण असल्याचे मानले जात आहे. आकडेवारीनुसार, यावर्षी कडधान्यांच्या पेरणीखालील क्षेत्र गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ३५,००० हेक्टरने कमी आहे. तूर पेरणीखालील क्षेत्र १.६९ लाख हेक्टरने कमी आहे. अशा परिस्थितीत, कमी मान्सूनच्या शक्यतेमुळे कडधान्यांच्या किमती आणखी वाढू शकतात.
आंतरराष्ट्रीय बाजारात पाम तेलाच्या किमती वाढून २० महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचल्या आहेत. इंडोनेशिया हा पाम तेलाचा सर्वात मोठा उत्पादक देश असून, तेथील दुष्काळी परिस्थितीमुळे पाम तेलाच्या किमतीत वाढ झाली आहे. पाम तेल हे सर्वाधिक वापरले जाणारे खाद्यतेल आहे. हिंदुस्थान हे तेल आयात करतो आणि सध्या आयातीत घट झाल्यामुळे त्याच्या किमती वाढत आहेत.
याव्यतिरिक्त, रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्धामुळे भारताच्या शुद्ध तेलाच्या आयातीवर परिणाम झाल्याने सूर्यफूल तेलाची आयातही घटत आहे. इतकेच नव्हे तर, जागतिक बाजारात खाद्यतेलाच्या किमतीही वाढल्या आहेत. गेल्या महिन्याभरात खाद्यतेलाच्या किमती २ ते ३ टक्क्यांनी वाढल्या आहेत. मोहरीचे तेल आणि इतर खाद्यतेलांच्या दरातही मोठी वाढ दिसून आली आहे.येत्या काळात महागाई आणखी वाढण्याची शक्यता असल्याने सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडले आहे.
