अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतचे युद्ध संपल्याची घोषणा केली आहे. ते म्हणाले की, इराणसोबतचे युद्ध संपवण्यासाठीचा करार जवळपास पूर्ण झाला असून, या आठवड्याभरात युरोपमध्ये त्यावर स्वाक्षरी होण्याची शक्यता आहे; इराणच्या तेल उद्योगावर ताबा मिळवण्याची धमकी दिल्यानंतर अवघ्या काही तासांतच त्यांनी या आखातातील शेजारील देशावरील लष्करी हल्ले थांबवले आहेत.
गुरुवारी दुपारी ओव्हल ऑफिसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, उपराष्ट्राध्यक्ष जे. डी. व्हॅन्स या स्वाक्षरी सोहळ्याला उपस्थित राहण्याची शक्यता असून, हा सोहळा या आठवड्याभरातच युरोपमध्ये पार पडू शकतो.
चर्चेच्या नव्या फेरीबाबत कतार, युएई (UAE), सौदी अरेबिया, बहारिन, कुवेत आणि पाकिस्तानसह आखातातील देशांच्या नेत्यांशी चर्चा केल्याचेही ट्रम्प म्हणाले आहेत.
यानंतर, गव्हर्नर पदाची निवडणूक लढवत असलेले जॉर्जियाचे लेफ्टनंट गव्हर्नर बर्ट जोन्स यांच्या समर्थनार्थ आयोजित एका टेलि-रॅलीला संबोधित करताना ट्रम्प यांनी जाहीर केले की अमेरिकेने इराणसोबतचे युद्ध संपवले आहे.
‘तुम्ही ऐकले आहे की नाही मला माहीत नाही, पण आम्ही आज (गुरुवारी) इराणसोबतचे युद्ध संपवले आहे, आणि आम्ही ज्या गोष्टीचा आग्रह धरला होता त्यानुसार त्यांनी कधीही अणुशस्त्रे न बनवण्यास मान्यता दिली आहे. हाच आमचा मुख्य उद्देश होता’, असे ट्रम्प म्हणाले.
याआधी, ओव्हल ऑफिसमध्ये ट्रम्प म्हणाले की, शेअर बाजारला ‘हा करार आवडला आहे’ आणि यावर लवकरच स्वाक्षरी केली जाईल. करार अंतिम झाल्यानंतर होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा खुली केली जाईल, असे त्यांनी सांगितले.
‘हा एक अत्यंत मजबूत एमओयू आहे. तो थोडा तात्विक वाटू शकतो, पण तो नक्कीच पूर्ण केला जाईल’, असे सांगून ट्रम्प पुढे म्हणाले, ‘हा अत्यंत सविस्तर असा एमओयू करार आहे.’
‘ते कोणत्याही प्रकारे किंवा कोणत्याही स्वरूपात अणुशस्त्रे खरेदी करणार नाहीत, विकसित करणार नाहीत. त्यांच्याकडे अणुशस्त्र असणार नाही,’ असे ट्रम्प म्हणाले.
इराण या करारासाठी कसा तयार झाला, या प्रश्नाला उत्तर देताना ट्रम्प म्हणाले, ‘त्यांना असा मार बसला आहे जो फार कमी लोक सहन करू शकतील — आणि माझ्यापेक्षा त्यांनाच हा करार करण्याची जास्त गरज आहे.’
गुरुवारी सकाळी ट्रम्प यांनी इराणवर ‘अत्यंत जोरदार’ हल्ला करण्याची आणि इराणचे तेल निर्यात केंद्र असलेल्या खर्ग बेटावर ताबा मिळवण्याची धमकी दिली होती.
परंतु काही तासांनंतर, शांतता चर्चेत प्रगती झाल्याचा दावा करत त्यांनी हे हल्ले अचानक रद्द केले.
इराणसोबत आठवड्याभरात शांतता करारावर स्वाक्षरी करण्याबाबतची ट्रम्प यांची ही विधाने पॅसिफिक महासागरातील संरक्षित क्षेत्रांमध्ये व्यावसायिक मासेमारी पुन्हा सुरू करण्याची घोषणा करण्यासाठी आयोजित एका कार्यक्रमात आली.
गेल्या काही आठवड्यांत ट्रम्प यांनी वारंवार सांगितले होते की अमेरिका आणि इराण कराराच्या अगदी जवळ आहेत, परंतु अधिकृत कराराने मात्र हुलकावणी दिली होती.
