आपल्याकडे आजही अनेक घरांमध्ये जेवणात तिखट आणि मसालेदार पदार्थांना विशेष महत्त्व आहे. मिरची आणि विविध मसाल्यांमुळे पदार्थांची चव आणि सुगंध वाढतो. मात्र, अतिप्रमाणात तिखट पदार्थ खाल्ल्यास काही लोकांना आरोग्याशी संबंधित त्रास होऊ शकतात. विशेषतः पचनसंस्था संवेदनशील असलेल्या व्यक्तींनी तिखट पदार्थांचे सेवन करताना काळजी घेणे गरजेचे आहे.
मिरचीच्या तिखटपणासाठी प्रामुख्याने कॅप्साइसिन हे घटक कारणीभूत असते. मिरची खाल्ल्यानंतर हे शरीरातील काही रिसेप्टर्स सक्रिय करते. त्यामुळे तोंड आणि घशात उष्णता किंवा जळजळ जाणवू शकते. मात्र, प्रत्येक व्यक्तीची तिखट पदार्थ सहन करण्याची क्षमता वेगवेगळी असते.
अतिप्रमाणात मिरची किंवा तिखट मसाले खाल्ल्याने काही व्यक्तींना पोटात जळजळ, पोटदुखी किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. तिखट पदार्थांमुळे छातीत जळजळ आणि अॅसिडची समस्या वाढण्याची शक्यता असते.
जास्त तिखट पदार्थांचा आतड्यांवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे काही लोकांना जुलाब किंवा पोट बिघडण्याचा त्रास होऊ शकतो. ज्यांचे पोट आधीपासून संवेदनशील आहे, त्यांना हा त्रास अधिक जाणवू शकतो.
तिखट पदार्थ पूर्णपणे टाळण्याची गरज प्रत्येकाला नसते. मात्र, आपल्या शरीराची सहनशक्ती लक्षात घेऊन मिरचीचे प्रमाण ठरवणे महत्त्वाचे आहे. एकाच वेळी अतितिखट पदार्थ खाणे टाळावे. हॉट सॉस आणि पॅकेज्ड मसाल्यांचा वापरही मर्यादित ठेवणे योग्य ठरते.
मिरची खाल्ल्यानंतर वारंवार पोटदुखी, जळजळ, अॅसिड रिफ्लक्स किंवा जुलाब होत असल्यास तिखट पदार्थांचे प्रमाण कमी करावे. त्रास वारंवार होत असेल किंवा वाढत असेल तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
