काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी हल्द्वानी येथील त्यांच्या सभेनंतर झालेल्या ‘शुद्धीकरण’ प्रकरणावरून भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आणि राज्यसभेतील सभागृहनेते जे. पी. नड्डा यांना पत्र लिहिले आहे. या प्रकरणातील संबंधित व्यक्ती आणि संघटनांविरोधात FIR दाखल करण्यासाठी उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी यांना निर्देश द्यावेत, अशी मागणी खरगे यांनी केली आहे.
खरगे यांनी नड्डा यांना राज्यसभेतील त्यांच्या आधीच्या आश्वासनाची आठवण करून दिली. या प्रकरणाची चौकशी करून दोषी आढळणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल, असे नड्डा यांनी सभागृहात सांगितले होते. मात्र, घटनेला २४ दिवस उलटूनही अद्याप FIR दाखल झालेली नसल्याबद्दल खरगे यांनी आश्चर्य व्यक्त केले.
राज्यसभेतील आश्वासनाची आठवण
खरगे यांनी आपल्या पत्रात म्हटले आहे की, १३ ऑगस्ट २०२६ रोजी राज्यसभेत त्यांनी हल्द्वानी येथे ८ ऑगस्ट रोजी झालेल्या सार्वजनिक सभेनंतर झालेल्या ‘अस्पृश्यतेशी संबंधित शुद्धीकरणा’चा मुद्दा अत्यंत दुःख आणि वेदनेने उपस्थित केला होता.
त्यावर उत्तर देताना नड्डा यांनी ही घटना अत्यंत दुःखद असल्याचे सांगितले होते. भाजप अशा प्रकारच्या कृत्याचे समर्थन करत नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले होते. या घटनेची निश्चितपणे चौकशी केली जाईल आणि दोषी आढळणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल, असे आश्वासन नड्डा यांनी दिले होते. राज्यसभेच्या सभापतींनीही या घटनेबद्दल दुःख व्यक्त केल्याचे खरगे यांनी पत्रात नमूद केले आहे.
‘२४ दिवसांनंतरही FIR नाही’
खरगे यांनी म्हटले की, घटनेला २४ दिवस उलटूनही हल्द्वानीतील या कथित कृत्यात सहभागी संघटना आणि व्यक्तींविरोधात एकही FIR दाखल झालेली नाही, ही बाब आश्चर्यकारक आहे.
८ ऑगस्ट रोजी हल्द्वानीच्या रामलीला मैदानावर खरगे यांनी सार्वजनिक सभा घेतली होती. त्यांच्या सभेनंतर त्याच ठिकाणी ‘शुद्धीकरण’ करण्यात आले. हे कृत्य भारतीय संविधानाच्या भावना आणि मानवी मूल्यांच्या विरोधात असल्याचा आरोप खरगे यांनी केला आहे.
त्यांच्या मते, अशा प्रकारची ‘शुद्धीकरण’ प्रक्रिया ही अस्पृश्यतेच्या प्रथेशी थेट जोडलेली असल्याचे सर्वसाधारणपणे मानले जाते.
महाड सत्याग्रहाचा संदर्भ
खरगे यांनी आपल्या पत्रात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या महाड आंदोलनाचाही संदर्भ दिला आहे. अस्पृश्यतेच्या प्रथेचे उदाहरण देताना त्यांनी म्हटले की, महाड आंदोलनादरम्यान बाबासाहेब आंबेडकर यांनी सार्वजनिक तलावातून पाणी घेतल्यानंतर जातीय अहंकाराने प्रेरित काही लोकांनी मंत्रोच्चार करत १०८ हंड्यांमधून गोमूत्र आणि शेणाचा वापर करून ‘शुद्धीकरण’ विधी केला होता.
केवळ मंत्रोच्चार करणे किंवा हवन करणे यामुळे अशा जातीय मानसिकतेतून करण्यात आलेल्या ‘शुद्धीकरणा’ला पवित्रता प्राप्त होत नाही, असे खरगे यांनी स्पष्ट केले.
‘हा केवळ माझा किंवा काँग्रेसचा मुद्दा नाही’
खरगे यांनी नड्डांना लिहिलेल्या पत्रात या घटनेचा मुद्दा केवळ त्यांच्या वैयक्तिक भावना किंवा काँग्रेस अध्यक्ष या पदापुरता मर्यादित नसल्याचे म्हटले आहे.
“हा मुद्दा दररोज या कठोर वास्तवाला सामोरे जाणाऱ्या कोट्यवधी लोकांच्या भावनांशी जोडलेला आहे,” असे खरगे यांनी म्हटले. अशा प्रकारचे चुकीचे कृत्य करणाऱ्यांना धडा शिकवणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
हा संताप केवळ आपला नसून कोट्यवधी लोकांच्या भावनांचे प्रतिनिधित्व करणारा आहे. समाजातील एका विशिष्ट घटकावर थेट परिणाम करणाऱ्या मानसिकतेशी हा विषय संबंधित असल्यानेच आपण हा मुद्दा राज्यसभेत उपस्थित करून सरकारचे लक्ष वेधले, असे खरगे यांनी सांगितले.
धामींना FIRचे निर्देश देण्याची मागणी
या सर्व पार्श्वभूमीवर राज्यसभेत दिलेल्या आश्वासनाचा संदर्भ देत खरगे यांनी नड्डांकडे पुन्हा एकदा मागणी केली आहे की, हल्द्वानीतील रामलीला मैदानावर त्यांच्या सार्वजनिक सभेनंतर झालेल्या ‘शुद्धीकरण’ प्रकरणातील संबंधित व्यक्ती आणि संघटनांविरोधात FIR दाखल करण्यासाठी उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी यांना निर्देश द्यावेत. या प्रकरणात चौकशी करून दोषींवर कठोर कारवाई करण्याचे आश्वासन प्रत्यक्षात आणावे, अशी मागणीही खरगे यांनी केली आहे.
