सर्वेक्षणानुसार 4 पैकी 3 हिंदुस्थानींमध्ये सूर्यप्रकाशातील ड जीवनसत्वाची कमतरता आहे. देशातील 27 शहरांतील 2.2 लाख लोकांवर हा अभ्यास करण्यात आला. हे महिला आणि वृद्धांपेक्षा तरुण पुरुषांमध्ये जास्त दिसून आले. आपल्या शरीरात व्हिटॅमिन डी चे कार्य काय आहे, त्याची कमतरता का होते, कमतरतेमुळे कोणते आजार किंवा समस्या उद्भवू शकतात आणि व्हिटॅमिन डीची कमतरता कशी दूर करावी?
जर तुम्हाला पूर्वीपेक्षा जास्त थकवा येत असेल.
झोप येते पण नीट झोपता येत नाही.
कधी कधी बसल्या बसल्या झोपतात.
हाडांमध्ये वेदना होतात.
पूर्वीपेक्षा जास्त नकारात्मक विचार येऊ लागले आहेत.
सतत चिडचिड आणि उदास वाटणे.
केसगळती वाढली आहे.
स्नायू कमकुवत झाले आहेत.
पाय दुखत आहेत.
वारंवार आजारी पडणे.
त्वचा पिवळसर दिसू लागली आहे.
शरीराला 90 टक्के व्हिटॅमिन डी फक्त सूर्यप्रकाशातून मिळते. शरीराला काही खाद्यपदार्थांमधूनही व्हिटॅमिन डी मिळते पण ते खूपच कमी असते. व्हिटॅमिन डीच्या कमतरतेमागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे आपली त्वचा सूर्यप्रकाशाच्या कमी संपर्कात येते. त्यामुळे त्वचा व्हिटॅमिन डी बनवू शकत नाही आणि त्याची कमतरता होते.
संपूर्ण दिवस चार भिंतींमध्येच राहतो. घरातून थेट ऑफिस, शाळा किंवा कॉलेजमध्ये जातो. मग संध्याकाळी घरी परतल्यावर सूर्य मावळलेला असतो.
सकाळी उशिरा उठतात. सकाळी सूर्योदयानंतर दोन ते तीन तासांचा सूर्यप्रकाश उत्तम असतो.
अनेकांना असे वाटते की सूर्यप्रकाशात बसल्याने त्यांचा रंग गडद होईल. म्हणूनच ते सूर्यप्रकाश टाळतात.
काही लोकांना असे वाटते की सूर्याचे अल्ट्राव्हायोलेट किरण कर्करोगाचे कारण आहेत.
आपल्या देशात उन्हाचा तडाखा जास्त असतो, त्यामुळे लोकांना उन्हात जास्त बसता येत नाही.
आहारात चरबीयुक्त धान्ये आणि इतर जीवनसत्व डी समृद्ध अन्न कमी होत आहे.
व्हिटॅमिन डीची कमतरता भरून काढण्यासाठी कोणत्या गोष्टी वापरल्या जाऊ शकतात?
मशरूम
अंड्याचा पिवळा भाग
संत्री
मासे
दूध, दही आणि चीज
गाजर
सॉल्मन आणि टूना फिश
व्हिटॅमिन डीची कमतरता भरून काढण्यासाठी सूर्यप्रकाशात कोणत्या वेळी आणि किती वेळ बसावे? उन्हात बसताना या गोष्टींची काळजी घ्या…
सकाळी 8 च्या सुमारास उन्हात बसणे चांगले. यावेळी प्रदूषणही कमी असते.
30 ते 45 मिनिटे उन्हात बसावे.
उन्हात बसताना लक्षात ठेवा की त्वचेचा जास्तीत जास्त भाग उघडा असावा. उघड्या बाहीचे कपडे घालू शकतात. मोजे आणि टोपीशिवाय उन्हात बसा.
सूर्याकडे पाठ करून बसावे.
सनस्क्रिन लावायला विसरू नका.
शरीरात व्हिटॅमिन डीची कमतरता असल्यास आणि परिस्थिती गंभीर असल्यास, ही कमतरता दूर करू शकणारे काही पूरक पदार्थ आहेत का?
होय, नक्कीच. व्हिटॅमिन डीचे काही सप्लिमेंट्स बाजारात उपलब्ध आहेत, ज्यामुळे कमतरतेवर मात करता येते. काही वेळा डॉक्टर व्हिटॅमिन डीचे इंजेक्शन घेण्याचा सल्लाही देतात.
लहान मुले, वृद्ध, महिला आणि तरुणांनी उन्हात बसणे किती गरजेचे आहे?
मुलांचे शरीर निरोगी आणि मजबूत ठेवण्यासाठी व्हिटॅमिन डी आवश्यक आहे. या कारणास्तव, डॉक्टर लहान मुलांना 10-15 मिनिटे सूर्यप्रकाशात येण्याचा सल्ला देतात. त्याच्या कमतरतेमुळे मुलांना वारंवार न्यूमोनिया होतो आणि हाडांमध्ये वेदना होतात. मुलांच्या वाढीसाठी व्हिटॅमिन डी आवश्यक आहे. महिलांमध्ये विशेषतः गरोदरपणात व्हिटॅमिन डीची महत्त्वाची भूमिका असते. व्हिटॅमिन डी न जन्मलेल्या मुलाच्या हाडांसाठी आणि आईच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त आहे. वृद्धांमध्ये सांधेदुखी आणि सूज येण्याची समस्या व्हिटॅमिन डीची कमतरता दूर करून दूर केली जाऊ शकते. तरुणांनी ‘ड’ जीवनसत्त्वाच्या कमतरतेकडे दुर्लक्ष करू नये. शरीर तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी आणि चांगली झोप येण्यासाठी व्हिटॅमिन डी आवश्यक आहे. हे हार्मोनल पातळी देखील राखते.
व्हिटॅमिन डीची कमतरता कोणत्या लोकांना जास्त असते?
गडद त्वचा टोन असलेल्या लोकांमध्ये व्हिटॅमिन डीच्या कमतरतेची शक्यता जास्त असते. गडद त्वचेमध्ये अधिक मेलेनिन असते जे व्हिटॅमिन डी तयार होण्यापासून प्रतिबंधित करते.
व्हिटॅमिन डी पातळी शोधण्यासाठी कोणतीही वैद्यकीय प्रक्रिया आहे का?
शरीरातील व्हिटॅमिन डीची पातळी रक्त तपासणी करून शोधली जाऊ शकते.
व्हिटॅमिन डी जास्त असल्यास काही समस्या येऊ शकते का?
व्हिटॅमिन डी हे चरबीमध्ये विरघळणारे जीवनसत्व आहे. याचा अर्थ शरीरात असलेल्या पाण्यात विरघळवून ते शरीरातून बाहेर पडू शकत नाही. शरीरातील चरबीसोबत ते शरीरात साठते. म्हणूनच व्हिटॅमिन डी जास्त प्रमाणात घेतल्यास विषारी बनते. यामुळे यकृताचे नुकसान आणि किडनी स्टोनचा त्रास होऊ शकतो
