हिंदुस्थानसाठी व्यापाराच्या आघाडीवर जुलै महिना काहीसा आव्हानात्मक ठरला आहे. जुलैमध्ये हिंदुस्थानची वस्तू व्यापार तूट वाढून 31.98 अब्ज डॉलर झाली आहे. जूनमध्ये ही तूट 30.43 अब्ज डॉलर होती. म्हणजेच एका महिन्यात व्यापार तुटीत सुमारे 1.55 अब्ज डॉलरने वाढ झाली आहे.
व्यापार तूट म्हणजे परदेशातून आयात केलेल्या वस्तूंचे मूल्य हे हिंदुस्थानातून परदेशात निर्यात केलेल्या वस्तूंच्या मूल्यापेक्षा जास्त असणे. जुलैमध्ये आयातीत झालेल्या मोठ्या वाढीमुळे व्यापार तुटीत वाढ झाली.
व्यापार तूट अंदाजापेक्षा अधिक
रॉयटर्सच्या सर्वेक्षणात अर्थतज्ज्ञांनी जुलैमध्ये हिंदुस्थानची व्यापार तूट सुमारे 30.20 अब्ज डॉलर राहण्याचा अंदाज व्यक्त केला होता. मात्र, प्रत्यक्षात व्यापार तूट अंदाजापेक्षा जास्त म्हणजे 31.98 अब्ज डॉलर नोंदवण्यात आली.
सरकारी आकडेवारीनुसार, जुलैमध्ये हिंदुस्थानची वस्तू निर्यात 44.24 अब्ज डॉलर झाली. जूनमध्ये ती 40.41 अब्ज डॉलर होती. म्हणजेच निर्यातीत चांगली वाढ झाली. मात्र, आयातीत यापेक्षा अधिक वेगाने वाढ झाल्याने व्यापार तूट कमी होऊ शकली नाही.
जुलैमध्ये हिंदुस्थानची वस्तू आयात 76.22 अब्ज डॉलर होती. जूनमध्ये हा आकडा 70.84 अब्ज डॉलर होता. म्हणजेच एका महिन्यात आयात सुमारे 5.38 अब्ज डॉलरने वाढली. त्यामुळे निर्यात वाढूनही व्यापार तूट कमी झाली नाही.
आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचाही परिणाम
हिंदुस्थानच्या व्यापारावर सध्या अनेक आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचा परिणाम होत आहे. विशेषतः मध्य पूर्वेतील समुद्री मार्गांमधील अडथळ्यांमुळे मालाच्या वाहतुकीवर परिणाम होत आहे. जहाजांच्या मार्गांमध्ये अडचणी निर्माण झाल्यास हिंदुस्थानातून इतर देशांमध्ये माल पाठवण्यासाठी लागणारा वेळ आणि खर्च दोन्ही वाढण्याची शक्यता आहे.
याशिवाय ऊर्जेच्या वाढत्या किमतींचाही हिंदुस्थानच्या आयात खर्चावर दबाव आहे. हिंदुस्थान आपल्या ऊर्जेच्या गरजेचा मोठा भाग कच्चे तेल आणि इतर ऊर्जा उत्पादनांच्या आयातीद्वारे पूर्ण करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात ऊर्जेच्या किमती वाढल्यास देशाचा एकूण आयात खर्चही वाढतो.
विदेशी चलनावर दबाव वाढण्याची शक्यता
दीर्घकाळ व्यापार तूट वाढत राहिल्यास हिंदुस्थानच्या विदेशी चलनावर दबाव निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे निर्यात मजबूत ठेवण्यासोबतच आयातीचा खर्च नियंत्रित करण्याचे आव्हान हिंदुस्थानसमोर आहे.
