अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव दिवसेंदिवस अधिक तीव्र होत चालला असून, दोन्ही देशांमधील युद्धजन्य परिस्थिती शांत होण्याचे चिन्ह दिसत नाही. इराणला नमवण्यासाठी अमेरिकेचे प्रयत्न जितके लांबतील, तितकेच होर्मुझ सामुद्रधुनीतील संकट अधिक गंभीर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. हा अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग जवळजवळ बंद झाल्यामुळे जागतिक बाजारात तेलाचे दर गगनाला भिडले आहेत. या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिकन जनतेला तेलाच्या वाढत्या किमती सहन करण्यासाठी तयार राहण्याचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत.
न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तानुसार, होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा मोकळी करण्यासाठी इराणने घातलेल्या कडक अटींमुळे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प अत्यंत निराश झाले आहेत. इराणला कोणत्याही परिस्थितीत अण्वस्त्रे बाळगण्याची परवानगी दिली जाऊ शकत नाही, असे ठामपणे सांगत ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, इराणवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी अमेरिकेला काही प्रमाणात आर्थिक किंमत मोजावीच लागेल. सध्या अमेरिका आणि इराण यांच्यातील राजनैतिक वाटाघाटी पूर्णपणे बंद असून, जून महिन्यात झालेल्या मूळ करारावर दोन्ही देश पुन्हा एकत्र येण्याची शक्यता धुसर झाली आहे.
या तणावामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीतील जहाजांच्या वाहतुकीला मोठा फटका बसला आहे. ट्रम्प यांनी ही सामुद्रधुनी खुली असल्याचा दावा केला असला, तरी प्रत्यक्षात परिस्थिती वेगळी आहे. सामान्य दिवसांमध्ये या मार्गावरून मोठ्या प्रमाणात व्यापारी जहाजे प्रवास करत असत, मात्र सध्या अत्यंत मोजकीच जहाजे येथून जात आहेत. काही जहाजे आपला ट्रान्सपॉन्डर डेटा बंद करून अत्यंत धोक्याच्या परिस्थितीत प्रवास करत असल्याचे समोर आले आहे. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, इराण अमेरिकेच्या कोणत्याही दबावाला बळी पडण्याच्या मनःस्थितीत नाही. इराणचे उप परराष्ट्र मंत्री काझेम गरीबाबादी यांनी शिन्हुआ या वृत्तसंस्थेशी बोलताना स्पष्ट केले की, होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडणे किंवा बंद करणे हे पूर्णपणे इराणच्या अधिकारक्षेत्रात येते. अमेरिका वास्तव नाकारत असल्याचा आरोप करत ते म्हणाले की, केवळ सोशल मीडियावरील ट्विट्स, विमानांची तैनात, सरकारी आदेश किंवा निवडणुकीतील भाषणांच्या जोरावर ही सामुद्रधुनी उघडता येणार नाही.
इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनीही तेहरानने अमेरिकेशी चर्चा करण्याबाबत कोणताही निर्णय घेतला नसल्याचे स्पष्ट केले. जर अमेरिकेला होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा पूर्ववत सुरू करायची असेल, तर त्यांना इराणच्या अटी व शर्ती मान्य कराव्याच लागतील, असा इशाराही त्यांनी दिला आहे.
