विमानतळांवरील प्रवाशांची वाढती संख्या लक्षात घेता सुरक्षा व्यवस्था अधिक आधुनिक आणि डिजिटल करण्याच्या दिशेने केंद्र सरकारने पावले उचलली आहेत. ब्युरो ऑफ सिव्हिल एव्हिएशन सिक्युरिटी (BCAS) कडून विमानतळावरील सुरक्षेशी संबंधित प्रक्रिया डिजिटल करण्याची तयारी सुरू आहे. यापुढे सुरक्षा क्लिअरन्सपासून विविध नियामक सेवांपर्यंतची प्रक्रिया एकाच डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर आणली जाणार आहे. नागरी विमान वाहतूक सचिव समीर सिन्हा यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, विमानतळाशी संबंधित अर्ज करण्यापासून अंतिम मंजुरीपर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाइन केली जाणार आहे. यासाठी डिजिटल पोर्टल याच महिन्यापासून सुरू होण्याची शक्यता आहे.
नव्या व्यवस्थेमुळे एअरड्रोम एंट्री परमिटची प्रक्रियाही कॉन्टॅक्टलेस आणि पेपरलेस होणार आहे. सध्या फिंगरप्रिंट देण्यासाठी संबंधित व्यक्तींना प्रत्यक्ष उपस्थित राहावे लागते. मात्र, नव्या डिजिटल व्यवस्थेमुळे ही प्रक्रिया अधिक सुलभ होण्याची शक्यता आहे. BCAS च्या माहितीनुसार, फेशियल बायोमेट्रिक्सचे रेकॉर्डिंगही ऑनलाइन पद्धतीने केले जाणार आहे. त्यामुळे सुरक्षा तपासणीची प्रक्रिया वेगवान करण्यासोबतच ती अधिक सुरक्षित करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
देशातील आठ विमानतळांवर फुल बॉडी स्कॅनर बसवण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे. यामध्ये दिल्ली, मुंबई, बंगळुरू, चेन्नई, कोलकाता, हैदराबाद, कोची आणि अहमदाबाद या विमानतळांचा समावेश आहे. या स्कॅनरच्या अल्गोरिदममध्येही बदल करण्यात येणार आहेत. भारतीय संस्कृतीचा विचार करून स्कॅनरची प्रणाली अधिक अचूक करण्याचे काम सुरू आहे. सध्या मंगळसूत्र किंवा धार्मिक धागे यांसारख्या वस्तू स्कॅनरमध्ये आढळतात. त्यामुळे अशा अनुमेय वस्तू ओळखण्याची क्षमता प्रणालीमध्ये विकसित केली जाणार आहे.
विमानतळांवर CTX मशीनच्या वापराबाबतही काम सुरू आहे. ही आधुनिक संगणकीय टोमोग्राफीवर आधारित बॅगेज स्क्रीनिंग प्रणाली असून, त्याद्वारे सामानाची 3D स्कॅनिंग करता येते. संभाव्य स्फोटक पदार्थ ओळखण्यासाठी या तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. CTX मशीनसाठी आवश्यक तांत्रिक मानके तज्ज्ञ आणि उद्योग क्षेत्रातील प्रतिनिधींशी चर्चा करून अंतिम केली जात असल्याचे सचिव सिन्हा यांनी सांगितले. दरम्यान, फ्लायदुबईच्या विमानातील कॅप्टन स्मित मछार यांच्यावर सह-पायलटने केलेल्या चाकू हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर विमान सुरक्षा आणि एअरलाइन्ससाठी काही नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करण्याचे काम सुरू असल्याचेही समीर सिन्हा यांनी सांगितले.
