घरगुती एलपीजी सिलिंडर अपेक्षेपेक्षा लवकर संपत असेल, तर त्यामागे केवळ जास्त स्वयंपाक हेच कारण असेल असे नाही. स्वयंपाक करताना नकळत होणाऱ्या काही चुका गॅसचा वापर वाढवू शकतात. स्वयंपाकघरातील तीन सवयी बदलल्यास गॅसची अनावश्यक नासाडी टाळण्यास मदत होऊ शकते.
स्वयंपाक लवकर व्हावा म्हणून अनेक जण गॅसची आच सतत मोठी ठेवतात. मात्र, प्रत्येक पदार्थ शिजवण्यासाठी मोठ्या आचेची आवश्यकता नसते. भांड्याच्या आकारापेक्षा ज्योत मोठी असल्यास ती भांड्याच्या बाजूंनी बाहेर पडते. त्यामुळे उष्णतेचा काही भाग वाया जातो.
डाळ, भाजी किंवा बराच वेळ शिजवावे लागणारे पदार्थ तयार करताना आवश्यकतेनुसार मध्यम किंवा मंद आचेचा वापर करा. पदार्थाला उकळी आल्यानंतर आच कमी केल्याने गॅसचा वापर नियंत्रित ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
काही जण आधी गॅस सुरू करतात आणि त्यानंतर भाजी चिरणे, मसाले काढणे किंवा इतर साहित्याची तयारी करतात. या काळात बर्नर सुरू असतो; मात्र प्रत्यक्ष स्वयंपाक सुरू झालेला नसतो. दररोज काही मिनिटे गॅस विनाकारण सुरू राहिल्याने त्याचा वापर वाढू शकतो.
त्यामुळे गॅस सुरू करण्यापूर्वी भाजी चिरून घ्या, मसाले आणि इतर साहित्य जवळ ठेवा. स्वयंपाकासाठी लागणारे भांडेही तयार ठेवा. सर्व तयारी पूर्ण झाल्यानंतरच गॅस सुरू करा.
स्वयंपाक करताना भांडे उघडे ठेवल्यास उष्णता आणि वाफ बाहेर पडत राहते. परिणामी, पदार्थ शिजण्यासाठी अधिक वेळ लागू शकतो आणि गॅस जास्त वेळ सुरू ठेवावा लागू शकतो.
डाळ, भाजी किंवा पाणी उकळताना आवश्यकतेनुसार भांड्यावर झाकण ठेवा. त्यामुळे उष्णता टिकून राहण्यास आणि पदार्थ लवकर शिजण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, दूध किंवा उकळून बाहेर येण्याची शक्यता असलेले पदार्थ शिजवताना लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
गॅस वाचवण्यासाठी या गोष्टीही लक्षात ठेवा
गॅसच्या बर्नरची नियमित स्वच्छता करा. बर्नरची छिद्रे अन्नाचे कण किंवा घाणीमुळे बंद झाल्यास ज्योत व्यवस्थित निघण्यास अडथळा येऊ शकतो. भांड्याच्या आकारानुसार योग्य बर्नर निवडा, जेणेकरून ज्योत भांड्याच्या बाजूंनी बाहेर पडणार नाही. तसेच हरभरा, चणे आणि राजमा यांसारख्या कडधान्यांना शिजवण्यापूर्वी भिजत ठेवल्यास त्यांचा शिजण्याचा वेळ कमी होऊ शकतो.
स्वयंपाकातील या छोट्या सवयी अंगीकारल्यास एलपीजीचा अनावश्यक वापर कमी करण्यास मदत होईल. मात्र, सिलिंडर नेमके किती दिवस जास्त चालेल हे स्वयंपाकाचे प्रमाण, बर्नरचा वापर आणि इतर परिस्थितींवर अवलंबून असते.
