दिवसाची सुरुवात सकारात्मक आणि शांत वातावरणात करायची असेल तर सकाळच्या वेळेत प्राणायाम करणे फायदेशीर ठरू शकते. प्राणायाम ही श्वासोच्छवास नियंत्रित करण्याची योगिक पद्धत असून, नियमित आणि योग्य पद्धतीने केल्यास मन शांत ठेवण्यास तसेच शरीराला सक्रिय ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
प्राणायाम करताना श्वासाच्या हालचालीवर लक्ष केंद्रित केले जाते. त्यामुळे मनाला शांतता मिळण्यास आणि ताण-तणाव व अस्वस्थता कमी करण्यास मदत होऊ शकते. नियमित सरावामुळे दिवसाची सुरुवात अधिक शांत आणि सकारात्मक पद्धतीने करता येऊ शकते. सकाळी काही वेळ शांत बसून श्वासावर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे एकाग्रता सुधारण्यास मदत होऊ शकते. विद्यार्थी, ऑफिसमध्ये काम करणारे किंवा दिवसभर मानसिक काम करणाऱ्या व्यक्तींसाठी प्राणायाम सकाळच्या दिनचर्येचा एक भाग ठरू शकतो.
प्राणायामामध्ये श्वास घेण्याची आणि सोडण्याची प्रक्रिया नियंत्रित केली जाते. नियमित सरावामुळे श्वासोच्छवासाबाबत जागरूकता वाढू शकते आणि सकाळची सुस्ती कमी होऊन शरीर अधिक सक्रिय वाटू शकते. श्वसन आणि रिलॅक्सेशनशी संबंधित योगाभ्यासामुळे शरीर व मनाला आराम मिळण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे काही व्यक्तींना रात्री चांगली झोप लागण्यासही मदत होऊ शकते. प्राणायामासोबत हलका व्यायाम, पुरेसे पाणी आणि पौष्टिक नाश्ता घेतल्यास दिवसाची सुरुवात अधिक चांगली होऊ शकते.
प्राणायाम करताना आपल्या क्षमतेनुसारच सराव करावा. सुरुवातीला वेगाने श्वास घेणे किंवा दीर्घकाळ श्वास रोखून ठेवणे टाळावे. श्वसनाशी संबंधित समस्या असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊनच प्राणायाम सुरू करणे योग्य ठरते.
