रात्री झोपताना कानाजवळ मच्छरांची भुणभुण सुरू झाली की झोपेचा पुरता खोळंबा होतो. मच्छरांच्या चाव्यामुळे खाज आणि त्वचेची जळजळ होण्यासोबतच काही आजारांचा धोका देखील असू शकतो. त्यामुळे रात्री मच्छरांचा त्रास कमी करण्यासाठी घरात आणि घराच्या आसपास मच्छरांची पैदास होऊ न देणे महत्त्वाचे आहे. मच्छरांच्या पैदाशीला साचलेले पाणी कारणीभूत ठरू शकते. त्यामुळे कुंड्यांखालील प्लेट, बादल्या, जुने डबे, टायर आणि इतर ठिकाणी पाणी साचले आहे का, हे नियमित तपासा. पाळीव प्राण्यांच्या पाण्याची भांडीही नियमितपणे स्वच्छ करून त्यातील पाणी बदलावे.
मच्छरांना घरात प्रवेश करण्यापासून रोखण्यासाठी खिडक्या आणि दरवाजांना जाळी लावणे उपयुक्त ठरू शकते. जाळीला छिद्र पडले असेल तर ते तातडीने दुरुस्त करा. रात्री खिडक्या उघड्या ठेवताना विशेष काळजी घ्या.
मच्छरांना जोरदार हवेच्या प्रवाहात उडणे आणि शरीरावर बसणे तुलनेने कठीण होऊ शकते. त्यामुळे झोपताना पंखा चालू ठेवणे काही प्रमाणात मच्छरांचा त्रास कमी करण्यास मदत करू शकते.
मच्छरांचा प्रादुर्भाव जास्त असल्यास मच्छरदाणी किंवा मान्यताप्राप्त मच्छर प्रतिबंधक साधनांचा वापर करता येतो. विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक किंवा संवेदनशील व्यक्ती असलेल्या घरात उत्पादनाच्या वापराच्या सूचना काळजीपूर्वक पाळणे महत्त्वाचे आहे.
लिंबू-लवंग, कपूर किंवा काही सुगंधी तेलांचा वापर मच्छर दूर ठेवण्यासाठी घरगुती उपाय म्हणून केला जातो. मात्र, हे उपाय मच्छरांपासून संरक्षण करण्याची खात्रीशीर पद्धत मानता येत नाहीत. त्यामुळे त्यांच्यावरच अवलंबून राहण्यापेक्षा साचलेले पाणी हटवणे, खिडकी-दरवाजांना जाळी लावणे आणि प्रभावी मच्छर प्रतिबंधक उपायांचा वापर करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
मच्छरांचा त्रास कमी करण्यासाठी मच्छरांची पैदास रोखणे आणि घरात त्यांचा प्रवेश कमी करणे हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. रात्री झोपताना मच्छरदाणीचा वापर करणे हाही सोपा आणि प्रभावी पर्याय ठरू शकतो.
