बाब अल-मंदेब खाडी हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक आहे. तो तांबड्या समुद्राला एडनच्या आखाताशी जोडतो. युरोप, आशिया आणि आफ्रिका यांच्या दरम्यान तेल आणि व्यापारी जहाजांच्या वाहतुकीसाठी हा मुख्य मार्ग आहे. जगातील १० टक्के सागरी व्यापार आणि मोठ्या प्रमाणात तेल या अरुंद सागरी मार्गातून जाते. आता या महत्त्वाच्या मार्गाला हुथींनी लक्ष्य केले आहे. त्यासाठी त्यांनी २० किलोमीटर लांबीचे बोगदे बांधले आहेत.
दुबाब आणि पेरीम बेटांजवळचा भाग हा या मार्गाचा सर्वात अरुंद बिंदू आहे. त्यामुळे जहाजे हल्ल्यासाठी अत्यंत असुरक्षित बनतात. परिणामी, कोणत्याही लष्करी हालचालीचा थेट परिणाम जागतिक व्यापार आणि ऊर्जा पुरवठ्यावर होऊ शकतो.
सप्टेंबर २०२५ च्या मध्यातील उपग्रह प्रतिमांमधून असे दिसून आले की, येमेनच्या अंसारुल्लाह (किंवा हुथी) बंडखोरांनी बाब अल-मंदेबच्या सभोवतालच्या डोंगराळ प्रदेशात सुमारे २० किलोमीटर लांबीचे खंदक आणि मातीचे तटबंदीचे बांधकाम केले होते. हे बांधकाम दुबाब आणि पेरीम बेटांजवळील उंच जमिनीवर करण्यात आले होते. हे बदल ८ ते १६ सप्टेंबर दरम्यान सेंटिनेल-२ उपग्रहाच्या प्रतिमांमध्ये स्पष्टपणे दिसत होते.
हमासप्रमाणेच, हुथींनी बाब अल-मंदेब सागरी मार्गाला लक्ष्य करून २० किलोमीटर लांबीचे उघडे बोगदे बांधले आहेत. येमेनच्या हुथी बंडखोरांनी बाब अल-मंदेब खाडीजवळच्या दुबाब आणि पेरीम बेटांच्या उंच पर्वतांवर अंदाजे २० किलोमीटर लांबीचे खंदक खोदले आहेत. सौदी-समर्थित सैन्यापासून बचाव करण्यासाठी आणि सागरी मार्गांवर लक्ष ठेवण्यासाठी ही तटबंदी तयार करण्यात आली आहे.
काही दिवसांपूर्वी, हुथींनी एका निवेदनात म्हटले होते की ते आखाताजवळ एक मजबूत संरक्षण प्रणाली तयार करतील. अवघ्या सहा दिवसांनंतर, हे खंदक उपग्रहांवर दिसू लागले. या जलद गतीने केलेल्या कामातून असे सूचित होते की हा गट संभाव्य हल्ल्याची तयारी वेगाने करत आहे.
हे खंदक प्रामुख्याने दोन उद्देशांसाठी बांधले गेले असल्याचे दिसते. पहिला, सौदी-समर्थित येमेनी सरकारी सैन्याविरुद्ध एक बचावात्मक भिंत उभारणे. हुथींनी अलीकडेच लाल समुद्राच्या किनाऱ्यालगतचे काही भाग ताब्यात घेतले आहेत. आता, सौदी-समर्थित सैन्य ते भाग पुन्हा ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न करू शकते.
उंच जागेवर बांधलेले हे खंदक, रणगाडे आणि चिलखती वाहनांविरुद्ध रणगाडा-विरोधी क्षेपणास्त्रे वापरण्यासाठी अत्यंत योग्य आहेत. उंचीवरून मारा करणे सोपे असते, ज्यामुळे शत्रूची वाहने रोखता येतात. दुसरा उद्देश सागरी मार्गांवर सतत पाळत ठेवणे हा आहे. या उंच जागांवरून सागरी मार्गांचे स्पष्ट दृश्य दिसते, ज्यामुळे हुथी सैन्याला कोणत्याही संशयास्पद हालचालींवर लक्ष ठेवता येते.
तज्ञांच्या मते, उंच जागेवरील अशा प्रकारची तटबंदी बचावात्मक युद्धासाठी खूप उपयुक्त आहे. खंदक केवळ सैनिकांचे संरक्षणच करत नाहीत, तर त्यांची दीर्घकाळ टिकणारी स्थिती टिकवून ठेवण्याची क्षमताही वाढवतात. रणगाडाविरोधी क्षेपणास्त्रांच्या जोडीने ही स्थिती, हुथींना स्थानिक पातळीवर आघाडी मिळवून देऊ शकते.
मोठ्या प्रमाणावरील हवाई हल्ले किंवा नौदल मदतीपुढे त्यांच्याही मर्यादा आहेत. हे पाऊल किनारपट्टीवर आपली मजबूत पकड कायम ठेवण्याच्या हुथींच्या धोरणाचे प्रतिबिंब आहे. ही घटना येमेनच्या दीर्घकाळ चाललेल्या गृहयुद्धाचा एक भाग आहे, ज्यामध्ये हुथी सैन्याला इराणचे सहयोगी मानले जाते, तर सौदी अरेबिया आणि त्याचे मित्रराष्ट्र त्यांच्या मार्गात अडथळा ठरत आहेत.
बाब अल-मंदेबवर नियंत्रण मिळवणे म्हणजे जागतिक व्यापारी मार्गांवर प्रभाव मिळवणे होय. या प्रदेशात अलीकडेच जहाजांवर हल्ले झाले आहेत, ज्यामुळे विम्याचा खर्च वाढला आहे आणि काही कंपन्या पर्यायी मार्ग शोधत आहेत. या नवीन तटबंदीमुळे तणाव दीर्घकाळ टिकू शकतो, या चिंतेला आणखी खतपाणी मिळू शकते.
हुथी सैन्याने या ठिकाणांवरून जहाज वाहतुकीवर दबाव कायम ठेवला, तर तेलाच्या किमतींवर परिणाम होऊ शकतो आणि पुरवठा साखळी विस्कळीत होऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय समुदाय, विशेषतः अमेरिका आणि युरोपीय देश, आखाताच्या सुरक्षेबद्दल आधीच चिंतित आहेत. सौदी-समर्थित सैन्याकडून कोणतीही प्रतिशोधात्मक कारवाई झाल्यास संघर्ष वाढू शकतो. दुसरीकडे, हुथी या तटबंदीला बचावाची गरज म्हणून सादर करू शकतात.
एकंदरीत, हे २० किलोमीटर लांबीचे खंदक केवळ मातीकाम नसून एक स्पष्ट संदेश आहे. हुथी सैन्य बाब अल-मंदेबच्या आसपास आपली उपस्थिती मजबूत करत आहे. उंच जागा, खंदक आणि संभाव्य रणगाडा-विरोधी क्षमता मिळून एक मजबूत संरक्षण रेषा तयार करतात. या घडामोडींमुळे जगाची चिंता पुन्हा एकदा वाढली आहे.
