जगभरात २९ सप्टेंबर रोजी जागतिक हृदय दिन साजरा केला जातो. या दिवशी हृदयाचे आरोग्य आणि हृदयाशी संबंधित आजारांपासून बचाव करण्याच्या उपायांबाबत जनजागृती केली जाते. हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी योग्य आहारासोबतच शारीरिक हालचाली करणेही अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मात्र, यासाठी दररोज किती व्यायाम करावा, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. तज्ज्ञांच्या मते, निरोगी प्रौढ व्यक्तीने आठवड्यातून किमान १५० मिनिटे मध्यम तीव्रतेचा एरोबिक व्यायाम करावा.
याचा अर्थ दररोज साधारण २० ते ३० मिनिटे शारीरिक हालचाली करण्यापासून सुरुवात करता येते. व्यायामाची तीव्रता जास्त असेल, तर आठवड्यातून किमान ७५ मिनिटांचा तीव्र एरोबिक व्यायामही करता येतो.
केवळ काही वेळ व्यायाम करून भागत नाही. दिवसभर शरीर सक्रिय ठेवणेही आवश्यक आहे. एखादी व्यक्ती दिवसभर बसून राहते आणि फक्त ४५ मिनिटे व्यायाम करते, तर दीर्घकाळ बसून राहण्याचे दुष्परिणाम पूर्णपणे दूर होत नाहीत. व्यायाम आणि शारीरिक हालचाल या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. व्यायाम म्हणजे हृदयाचे ठोके वाढवण्यासाठी, स्नायू मजबूत करण्यासाठी किंवा शरीराची लवचिकता सुधारण्यासाठी जाणीवपूर्वक केली जाणारी शारीरिक कृती. तर शारीरिक हालचाली म्हणजे दिवसभरात शरीराला अधिकाधिक सक्रिय ठेवणे. चालणे, जिने चढणे आणि इतर दैनंदिन हालचाली यामध्ये समाविष्ट होतात.
तुमचे काम असे असेल की तुम्हाला बराच वेळ खुर्चीवर बसून राहावे लागते, तर दर तासाला काही मिनिटे उठून चालणे फायदेशीर ठरू शकते. यासाठी तुम्ही पुढील गोष्टी करू शकता. खोलीत थोडे चालणे, जिने चढणे, पाणी पिण्यासाठी उठून जाणे, काही वेळ शरीराचे स्नायू ताणणे या छोट्या हालचालींमुळे दिवसभरातील शारीरिक सक्रियता वाढण्यास मदत होते.
दिवसभर सतत बसून राहण्याची सवय हृदयाच्या आरोग्यासाठी चांगली नाही. त्यामुळे नियमित व्यायाम करण्यासोबतच बसून राहण्याचा वेळ कमी करणेही आवश्यक आहे.
निरोगी प्रौढ व्यक्तींनी आठवड्यातून किमान १५० मिनिटे मध्यम तीव्रतेच्या एरोबिक हालचाली करण्याचे उद्दिष्ट ठेवावे.
हा व्यायाम एकाच वेळी करण्याची गरज नाही. संपूर्ण आठवड्यात त्याचे छोटे भाग करता येतात.
उदाहरणार्थ, आठवड्यातून पाच दिवस दररोज ३० मिनिटे वेगाने चालता येते.
तुम्ही अजिबात व्यायाम करत नसाल, तर सुरुवातीला पाच ते दहा मिनिटे चालण्यापासून सुरुवात करणेही योग्य ठरते. त्यानंतर हळूहळू व्यायामाचा कालावधी आणि तीव्रता वाढवता येते.
