>> राजेश देशमाने
वकिलीच्या माध्यमातून अन्यायाविरोधात लढा देणे, शेतकर्‍यांना मोफत कायदेशीर मदत उपलब्ध करून देणे आणि महिलांच्या हक्कांसाठी जनजागृती करणे, या कार्यातून अ‍ॅड. शर्वरी रविकांत तुपकर यांनी बुलढाणा जिल्ह्यात स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. शेतकरी नेते रविकांत तुपकर यांच्या पत्नी म्हणून त्यांची ओळख असली, तरी वकिली, शेतकरी आंदोलनांतील सहभाग, महिला सक्षमीकरण आणि सामाजिक कार्यातील योगदानामुळे त्या सार्वजनिक जीवनात सक्रिय आहेत.
शिक्षण आणि वकिलीचा प्रवास
अ‍ॅड. शर्वरी तुपकर यांनी एलएल.बी.चे शिक्षण पूर्ण करून वकिली क्षेत्रात काम सुरू केले. त्यांचे वडील अ‍ॅड. अशोक सावजी हेही वकील आहेत. शेतकरी आंदोलनांशी संबंधित प्रकरणांमध्ये शेतकर्‍यांना कायदेशीर मदत मिळावी, या भूमिकेतून त्यांनी अनेक प्रकरणे विनामोबदला हाताळली. याच प्रकरणांच्या निमित्ताने त्यांची रविकांत तुपकर यांच्याशी न्यायालयात भेट झाली. भेटीचे रुपांतर प्रेमात आणि नंतर विवाहात झाले. पुढे दोन्ही कुटुंबीयांच्या संमतीने २५ मार्च २०१० रोजी त्यांनी आंतरजातीय विवाह केला.
शेतकरी आंदोलनांना कायदेशीर पाठबळ
सोयाबीन आणि कापूस उत्पादक शेतकर्‍यांचे प्रश्न, शेतमालाला योग्य भाव आणि आंदोलनकर्त्यांवरील कायदेशीर कारवाई या विषयांवर अ‍ॅड. शर्वरी तुपकर सक्रिय आहेत. शेतकरी आंदोलनांशी संबंधित सुमारे शंभर प्रकरणे मोफत त्यांच्याकडे सुरू आहेत. आंदोलनकर्त्यांना न्यायालयीन प्रक्रियेत मदत करणे, त्यांची बाजू मांडणे आणि कायदेशीर मार्गदर्शन करणे, यासाठी त्या विनामोबदला काम करतात. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये रविकांत तुपकर यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतल्यानंतर बुलढाणा येथे पोलीस ठाण्यासमोर झालेल्या आंदोलनात त्या सहभागी झाल्या होत्या. जानेवारी २०२४ मध्ये मलकापूर रेल्वेस्थानकावर झालेल्या सोयाबीन-कापूस उत्पादकांच्या रेल्वेरोको आंदोलनातही त्यांचा सहभाग होता. जून २०२६ मध्ये शेतकर्‍यांच्या मागण्यांसाठी बुलढाणा जिल्हाधिकारी कार्यालयासमोर झालेल्या आंदोलनात त्यांनी कार्यकर्त्यांसह सहभाग घेतला.
भ्रष्टाचारविरोधी प्रकरणांमध्येही योगदान
वकिलीच्या क्षेत्रात त्यांनी भ्रष्टाचारविरोधी प्रकरणांमध्येही काम केले आहे. पुरावे, साक्षी आणि न्यायालयीन प्रक्रियेच्या माध्यमातून भ्रष्टाचाराविरोधात कायदेशीर लढा देणे, हा त्यांच्या व्यावसायिक कार्याचा महत्त्वाचा भाग आहे. कायद्याच्या माध्यमातून अन्यायाविरोधात आवाज उठविणे आणि संबंधित प्रकरणांमध्ये न्याय मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणे, यावर त्यांचा भर आहे.
स्त्रीभ्रूणहत्या रोखण्यासाठी पुढाकार
महिलांचे अधिकार, स्त्री-पुरुष समानता, स्त्रीसुरक्षा आणि मुलींच्या जन्माबाबत सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण करण्यासाठी त्यांनी जनजागृतीपर काम केले आहे. ‘लेक लाडकी अभियान’च्या वर्षा देशपांडे यांच्या मार्गदर्शनातून त्यांनी स्त्रीभ्रूणहत्या रोखण्याच्या प्रयत्नांत सहभाग घेतल्याची माहिती आहे. त्या स्वतः गर्भवती असताना मुंबई येथे गर्भलिंग निदान करणार्‍या चार डॉक्टरांविरोधातील स्टिंग ऑपरेशनमध्ये सहभागी झाल्या होत्या. त्यानंतर संबंधित प्रकरणांमध्ये कायदेशीर लढा देण्यात आला. या प्रकरणांमध्ये दोन डॉक्टरांना शिक्षा झाल्याची माहिती देण्यात आली आहे. बेकायदेशीर गर्भलिंग निदानाला आळा बसावा आणि मुलींच्या जन्माबाबत समाजात सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण व्हावा, हा या प्रयत्नांचा उद्देश होता.
सखी प्रतिष्ठानच्या माध्यमातून सामाजिक कार्य
सखी प्रतिष्ठानच्या माध्यमातून अ‍ॅड. शर्वरी तुपकर महिला सक्षमीकरण, समान हक्क आणि सामाजिक न्याय या विषयांशी संबंधित उपक्रमांमध्ये सहभागी होतात. महिलांचा सामाजिक कार्यातील सहभाग वाढविणे, सामूहिक उपक्रमांना प्रोत्साहन देणे आणि सामाजिक प्रश्नांवर प्रत्यक्ष काम करणे, या दिशेने त्यांचे कार्य सुरू आहे. ऑगस्ट २०२६ मध्ये श्री संत गजानन महाराजांच्या पालखी सोहळ्यादरम्यान खामगाव–शेगाव मार्गावर रविकांत तुपकर युथ फाउंडेशन आणि सखी प्रतिष्ठान यांच्या संयुक्त विद्यमाने स्वच्छता दिंडी आयोजित करण्यात आली. या उपक्रमाचे नेतृत्व अ‍ॅड. शर्वरी तुपकर यांनी केले. पालखी पुढे गेल्यानंतर मार्गावरील पाण्याच्या पिशव्या, प्लास्टिकच्या बाटल्या आणि खाद्यपदार्थांची पाकिटे गोळा करून स्वच्छता करण्यात आली. त्यांनी स्वतः झाडू हातात घेऊन स्वच्छतेच्या कामात सहभाग घेतला. धार्मिक सोहळ्यांसोबत सार्वजनिक स्वच्छता आणि पर्यावरण संवर्धनाची जबाबदारीही महत्त्वाची असल्याचा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
राजकीय घडामोडींमधील सहभाग
शेतकरी प्रश्नांवरील आंदोलनांतील सहभागामुळे अ‍ॅड. शर्वरी तुपकर यांचे नाव राजकीय चर्चांमध्येही आले आहे. २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर त्यांच्या संभाव्य उमेदवारीबाबत चर्चा झाली होती. मात्र, त्यांच्या कार्याचे प्रमुख पैलू वकिली, शेतकर्‍यांना कायदेशीर मदत, महिला सक्षमीकरण आणि सामाजिक उपक्रम हे आहेत. शेतकरी आंदोलनांतील कायदेशीर प्रश्नांपासून ते महिलांच्या हक्कांसाठी जनजागृती आणि स्वच्छतेसारख्या सामाजिक उपक्रमांपर्यंत त्यांचा सहभाग दिसून येतो. कायद्याचे ज्ञान समाजातील गरजू घटकांच्या मदतीसाठी वापरणे आणि जनहिताच्या प्रश्नांवर सक्रिय राहणे, ही त्यांच्या कार्याची ठळक वैशिष्ट्ये आहेत. वकिली आणि सामाजिक बांधिलकी यांची सांगड घालत त्यांनी सार्वजनिक जीवनात स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे.
