आपल्या दमदार अभिनयाने, बुलंद आवाजाने आणि परखड व्यक्तिमत्त्वाने मराठी तसेच हिंदी चित्रपटसृष्टीवर अमीट ठसा उमटवणारे ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर अनंतात विलीन झाले. वयाच्या ७५ व्या वर्षी नाना पाटेकर यांनी अखेरचा श्वास घेतला. गुरुवारी पहाटे ते गोव्यातील निवासस्थानी बेशुद्धावस्थेत आढळल्यानंतर त्यांना मणिपाल रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. तिथे त्यांना डॉक्टरांनी मृत घोषित केले. पुण्यातील डोणजे येथील त्यांच्या फार्महाऊसवर शासकीय इतमामात त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.
नाना पाटेकर यांच्या निधनाने मराठी रंगभूमी, चित्रपटसृष्टी आणि त्यांच्या असंख्य चाहत्यांवर शोककळा पसरली आहे. त्यांच्या पार्थिवाचे अंतिम दर्शन घेण्यासाठी कुटुंबीय, मित्रपरिवार, कलाकार तसेच चाहत्यांनी मोठी गर्दी केली होती.
नाना पाटेकर यांचे गुरुवारी पहाटे गोव्यातील त्यांच्या निवासस्थानी हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. त्यांना तातडीने रुग्णालयात नेण्यात आले होते. डॉक्टरांनी सुमारे ४५ मिनिटे त्यांना सीपीआर देऊन वाचवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र उपचारांना प्रतिसाद न मिळाल्याने सकाळी ५.२० वाजता त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.
नाना पाटेकर हे केवळ अभिनेते नव्हते, तर रंगभूमी आणि चित्रपटसृष्टीतील एक स्वतंत्र विद्यापीठ होते. ‘गमन’पासून सुरू झालेला त्यांचा अभिनयाचा प्रवास ‘परिंदा’, ‘क्रांतिवीर’, ‘अग्निसाक्षी’, ‘खामोशी’, ‘अब तक छप्पन’, ‘अपहरण’, ‘राजनीती’, ‘वेलकम’ आणि ‘नटसम्राट’ अशा असंख्य गाजलेल्या चित्रपटांमधून अधिकाधिक समृद्ध होत गेला. त्यांच्या अभिनयातील तीव्रता, संवादफेक आणि व्यक्तिरेखेत जीव ओतण्याची शैली प्रेक्षकांच्या कायम स्मरणात राहील.
‘नटसम्राट’मधील गणपतराव बेलवलकर ही भूमिका त्यांच्या कारकिर्दीतील मैलाचा दगड ठरली. रंगभूमीवरील कलाकाराच्या आयुष्यातील वेदना, संघर्ष आणि एकाकीपणा त्यांनी पडद्यावर इतक्या प्रभावीपणे साकारला की ही भूमिका मराठी सिनेमाच्या इतिहासातील अजरामर भूमिकांमध्ये गणली जाते.
अभिनयासोबतच नाना पाटेकर यांनी सामाजिक कार्यातही स्वतःला झोकून दिले. मकरंद अनासपुरे यांच्यासोबत त्यांनी ‘नाम फाउंडेशन’च्या माध्यमातून दुष्काळग्रस्त आणि गरजू शेतकऱ्यांसाठी मोठे काम उभे केले. त्यामुळे नानांची ओळख केवळ पडद्यावरील कलाकार म्हणून नव्हे, तर समाजासाठी काहीतरी करण्याची तळमळ असलेला संवेदनशील माणूस म्हणूनही निर्माण झाली.
