चेन्नईतील फोरशोअर इस्टेट आणि नीलांकराई समुद्रकिनाऱ्यावर पुढील वर्षापासून गणेशमूर्ती विसर्जनाला परवानगी दिली जाणार नाही, अशी हमी तामिळनाडू सरकारने राष्ट्रीय हरित लवादाला (NGT) दिली आहे. तसेच 2027 पासून नैसर्गिक जलस्रोतांमध्ये गणेशमूर्ती विसर्जन पूर्णपणे थांबवण्याचा प्रयत्न केला जाईल, असेही सरकारने स्पष्ट केले आहे.
गणेशमूर्ती विसर्जनामुळे जलस्रोतांचे होणारे प्रदूषण रोखण्यासाठी आवश्यक निर्देश देण्याची मागणी करणाऱ्या याचिकेवर राष्ट्रीय हरित लवादामध्ये सुनावणी झाली. या सुनावणीदरम्यान तामिळनाडू सरकारने ही भूमिका मांडली. सर्वोच्च न्यायालय, मद्रास उच्च न्यायालय आणि राष्ट्रीय हरित लवादाने दिलेले निर्देश तसेच लागू असलेल्या नियमांचे पालन करून पुढील उपाययोजना केल्या जातील, असे सरकारने सांगितले. राज्यभरात गणेशमूर्ती विसर्जनाबाबत नेमक्या कोणत्या उपाययोजना केल्या जाणार आहेत, याचा तपशील सरकारकडून लवादासमोर दाखल करण्यात येणाऱ्या प्रतिज्ञापत्रात स्पष्ट केला जाणार आहे.
प्लास्टर ऑफ पॅरिस, रंग आणि रसायनांमुळे जलप्रदूषणाचा दावा
गणेशमूर्ती विसर्जनामुळे नैसर्गिक जलस्रोतांवर होणाऱ्या पर्यावरणीय परिणामांचा मुद्दा याचिकाकर्त्याने लवादासमोर मांडला. प्लास्टर ऑफ पॅरिस, विविध प्रकारचे रंग, रसायने आणि इतर साहित्य पाण्यात मिसळल्यामुळे जलस्रोतांच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो. तसेच त्याचा जलचरांवरही विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता असल्याचे याचिकाकर्त्याने सांगितले.
पुढील वर्षापासून सर्व समुद्रकिनाऱ्यांवर गणेशमूर्ती विसर्जनाला बंदी घालण्याचे निर्देश सरकारला द्यावेत, अशी मागणी याचिकेत करण्यात आली आहे. नैसर्गिक जलस्रोतांचे नुकसान टाळण्यासाठी तात्पुरती कृत्रिम विसर्जन तलाव तयार करण्याची सूचनाही याचिकाकर्त्याने केली आहे. त्यामुळे भाविकांना धार्मिक विधी पार पाडता येतील आणि नैसर्गिक जलस्रोतांचे प्रदूषणही टाळता येईल, असा युक्तिवाद करण्यात आला.
मूर्ती दुसऱ्या ठिकाणी हलवण्यास वाहतूक आणि कायदा-सुव्यवस्थेचे आव्हान
दरम्यान, फोरशोअर इस्टेट आणि नीलांकराई येथून गणेशमूर्ती अन्य ठिकाणी विसर्जनासाठी हलवण्याच्या प्रस्तावासमोर अनेक व्यावहारिक अडचणी असल्याचे चेन्नई महापालिकेच्या अहवालातून समोर आले आहे.
चेन्नई महापालिकेने राष्ट्रीय हरित लवादासमोर सादर केलेल्या अहवालानुसार, पोलिस आणि अन्य सरकारी विभागांशी झालेल्या चर्चेत मोठ्या संख्येने गणेशमूर्ती पर्यायी विसर्जनस्थळी हलवल्यास कायदा-सुव्यवस्था, वाहतूक व्यवस्था आणि इतर लॉजिस्टिक अडचणी निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
महापालिकेने पालवक्कम समुद्रकिनाऱ्यावरून सुमारे 450 गणेशमूर्ती कोवलम येथे हलवण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. तसेच पट्टिनपक्कम येथील सुमारे 250 मूर्ती उत्तर चेन्नईतील एन्नोर येथे हलवण्याची योजना सुचवण्यात आली आहे.
नैसर्गिक जलस्रोतांऐवजी पर्यायी विसर्जनस्थळांचा विचार
फोरशोअर इस्टेट आणि नीलांकराई हे पर्यावरणाच्या दृष्टीने संवेदनशील किनारी भाग असल्याने तेथील गणेशमूर्ती अन्य निर्धारित विसर्जनस्थळी हलवण्याच्या शक्यतेचा विचार करण्याचे निर्देश राष्ट्रीय हरित लवादाने यापूर्वीच सरकारला दिले होते.
मूर्तींच्या आकारानुसार विसर्जन शुल्क आकारण्यासाठी सरकारने कोणती पावले उचलली आहेत, याबाबतही राष्ट्रीय हरित लवादाने तामिळनाडू सरकारकडे विचारणा केली.
आता लवादाने तामिळनाडू सरकारला गणेशमूर्ती विसर्जनाबाबत प्रस्तावित उपाययोजनांचा सविस्तर तपशील प्रतिज्ञापत्राद्वारे सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. त्यानंतर या प्रकरणाची सुनावणी पुढे ढकलण्यात आली.
