घरातील कुंड्यांमधील झाडांची वाढ चांगली व्हावी, त्यांना भरपूर फुले यावीत आणि पानांचा हिरवेपणा टिकून राहावा, यासाठी अनेक जण महागड्या खतांचा वापर करतात. मात्र, स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध असलेल्या केळीच्या सालींचाही खत म्हणून उपयोग करता येतो. केळीच्या सालींमध्ये पोटॅशियम आणि इतर काही खनिज घटक असतात. त्यांचा योग्य वापर केल्यास झाडांच्या पोषणासाठी मदत होऊ शकते.
केळीच्या सालींचे छोटे-छोटे तुकडे करा. कुंडीतील झाडाच्या मुळांपासून थोडे अंतर ठेवून माती हलकी उकरा. त्यात सालींचे तुकडे टाकून वरून माती घाला. साली उघड्यावर ठेवल्यास दुर्गंधी किंवा बुरशीची समस्या निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे त्या मातीखाली व्यवस्थित झाकणे महत्त्वाचे आहे. सालींचे विघटन झाल्यानंतर त्यातील काही पोषक घटक मातीत मिसळतात.
केळीच्या सालींपासून द्रवरूप खत कसे बनवावे?
हे खत तयार करण्यासाठी १२५ ग्रॅम केळीच्या साली, १२५ ग्रॅम कोरफडीचा गर, २५ ग्रॅम गूळ आणि सुमारे १.२५ लिटर पाणी घ्या.
सर्वप्रथम केळीच्या सालींचे लहान तुकडे करा. त्यानंतर कोरफडीचा गर, गूळ आणि पाणी एका स्वच्छ भांड्यात एकत्र करा. मिश्रण चांगले ढवळून झाकण असलेल्या योग्य भांड्यात ठेवा. आंबवण्याची प्रक्रिया करताना वायू बाहेर पडण्याची व्यवस्था असणे आवश्यक आहे. मिश्रण सावलीत ठेवा आणि नियमितपणे त्याची स्थिती तपासा. कुजलेला वास, बुरशी किंवा असामान्य बदल दिसल्यास ते वापरू नका.
झाडांना खत किती प्रमाणात द्यावे?
तयार मिश्रण वापरण्यापूर्वी ते चांगले गाळून घ्या. त्याचा वापर करण्यापूर्वी मोठ्या प्रमाणात पातळ करणे आणि एखाद्या झाडावर थोड्या प्रमाणात चाचणी घेणे योग्य ठरेल. आंबवलेल्या घरगुती खताची तीव्रता निश्चित नसते, त्यामुळे कोणत्याही ठरावीक प्रमाणात ते सर्व झाडांना सुरक्षित असेलच असे नाही.
लक्षात ठेवा, केळीच्या सालींचे खत हा झाडांच्या पोषणासाठी पूरक पर्याय आहे. झाडांची पाने पिवळी पडत असतील किंवा फुले येत नसतील, तर केवळ खतावर अवलंबून न राहता पाणी, सूर्यप्रकाश, मातीचा निचरा आणि इतर पोषक घटक यांचीही तपासणी करा.
